NHỮNG CƠ SỞ TÍNH TOÁN KIỂM TRA THIẾT KẾ HỆ THỐNG CHIẾU
SÁNG
1.1. Những đại lượng cơ bản về ánh sáng.
1.1.1. ánh sáng.
ánh sáng là một phần bức xạ sóng điện từ có bước sóng λ=3000-7800A
0
mà ta có
thể cảm nhận được nó.nhận thức được nó nhờ cơ quan thị giác.
ánh sáng còn là một tập hợp các bức xạ đơn sắc được hòa trộn lẫn nhau.
ánh sáng mang đặc thù 2 tính chất là sóng và hạt.Sự lan truyền ánh sáng có quy
luật khác nhau.
1.1.2. Đại lượng cơ bản dùng trong kỹ thuật ánh sáng.
1.1.2.1. Quang thông
Với mỗi nguồn sáng, khả năng bức xạ là khác nhau. Để đánh giá khả năng bức xạ
của nguồn sáng, người ta sử dụng đại lượng quang thông. Quang thông thực chất là
cơ sở năng lượng bức xạ của một nguồn nào đó mà mắt người cảm nhận được .
Ký hiệu : Φ
Đơn vị: Lm (Lumen)
1.1.2.2. Cường độ sáng
Để đánh giá quang thông trên một nguồn nhất định của không gian, người ta sử
dụng đại lượng cường độ sáng.Các nguồn sáng ta gặp trong thực tế thường có
cường độ sáng khác nhau theo các hướng nên thường dùng đường cong phân bố
cường độ sáng để xác định cường độ sáng theo một hướng nào đó.
Cường độ sáng là mật độ quang thông theo một hướng nào đó gây ra bao trùm lên
một khối không gian .
Ký hiệu: I
Đơn vị: Cd (Candela)
1.1.2.3. Độ trưng
Mật độ quang thông hay bức xạ ánh sáng phát ra từ một diện tích vô cùng nhỏ bé
của bề mặt phát sáng.
Ký hiệu: M

cho mức độ nhìn rõ vật,người ta sử dụng khái niệm độ nhìn rõ V:
V=
Kng
Ktt
Độ nhìn rõ lớn nhất Vmax chỉ đạt được trong điều kiện chiếu sáng tốt nhất đảm
bảo cho độ tương phản Kng là nhỏ nhất (thực tế vô cùng khó). Vì vậy,để đánh giá
|Lv - Ln.|
Ln
độ chiếu sáng thực tế so với điều kiện chiếu sáng tốt nhất về mặt sinh lý, người ta
sử dụng khái niệm độ nhìn rõ tương đối Vo.
Vo=
maxV
Vtt
≤ 1
Khi độ nhìn rõ tương đối Vo=1 thì chiếu sáng thực tế tương đương với điều kiện
chiếu sáng tốt nhất. Đây là điều kiện lý tưởng vì đạt được điều kiện này, độ chói
của vật sẽ rất lớn. Khi đó,việc đầu tư nghiên cứu, ứng dụng và chi phí cho kỹ thuật
chiếu sáng cũng rất lớn.
Vì vậy mỗi quốc gia khi thiết lập chi tiêu định lượng, chất lượng ánh sáng đều đưa
ra một giá trị độ rõ tương đối Vo phù hợp với điều kiện thực tế liên quan đến kỹ
thuật của quốc gia đó.
Hiện nay,ở nước ta, tiêu chuẩn chiéu sáng hiện hành được xây dựng trên cơ sở giá
trị độ nhìn rõ tương đối Vo=0,6
Khi trong trường nhìn rõ xuất hiện vật có độ chói quá lớn thì xảy ra hiên tượng mắt
bị chói. Khi đó,mắt sẽ không làm việc bình thường, thậm chí không nhìn rõ vật,
mắt bị mỏi mệt, hoạt động thần kinh căng thẳng .
Hiện tượng chói lóa được chia thành 2 loại:
+Chói lóa làm giảm khả năng nhìn.
+Chói lóa làm mất tiện nghi .
Để đánh giá hiên tượng chói lóa làm mất khả năng nhìn thấy, người ta dùng đại

Để tạo ra một môi trường áng sáng hợp lý,nhiệm vụ của kỹ thuật áng sáng là:
+Đảm bảo độ nhìn rõ được tốt nhất (ảnh hưởng với mức độ áng sáng phù hợp và
giớihạn chói lóa).
+Tính thuận tiện quan sát (ảnh hưởng với sự phân bố ánh sáng hài hòa cũng như
phản ánh màu sắc đúng của ánh sáng).
+Tính hấp dẫn quan sát chịu ảnh hưởng bởi màu sắc của ánh sáng, hướng chiếu
và sự hình thành bóng khuất của vật thể quan sát.
1.2. Nguồn sáng.
Nguồn sáng là cơ sở tạo ra ánh sáng để con người nhận thức được vật.
1.2.1. Nguồn sáng tự nhiên
Nguồn sáng tự nhiên bao gồm áng sáng trực tiếp của mặt trời,ánh sáng khuếch tán
của bầu trời,ánh sáng phản xạ từ mặt đất,công trình đối diện.
Tổ hợp các yếu tố đặc trưng cho tình hình áng sáng địa phương gọi là khí hậu ánh
sáng địa phương.
Mỗi địa phương có khí hậu ánh sáng khác nhau ,biến đổi theo không gian và thời
gian .
Việc hiểu biết và nắm bắt tình hình áng sáng địa phương cho phép ta hiểu được
nguồn ánh sáng trời cho phục vụ lợi ích con người.
Mặt trời là nguồn gốc đầu tiên của ánh sáng tự nhiên. Năng lượng của mặt trời rất
lớn và đặc trưng bởi:
Hằng số bức xạ mặt trời So=1,94 cal/cm
2
.phút
Hằng số ánh sáng Eo=125,4 KLux
Độ chói của mặt trời Lo=1,86.10
9
Cd/m
2
Riêng vùng bức xạ quang học bao gồm:
+vùng tử ngoại ngắn có bước sóng 1000÷2800 A

. Như vậy dưới tác dụng các yếu tố trên, bức xạ mặt trời khi đến mặt
đất sẽ bị giảm rất mạnh về cường độ và thu hẹp….đồng thời phát sinh ra ánh sáng
tán xạ của bầu trời. Đến mặt đất chỉ còn tia nắng và ánh sáng bức xạ của mặt trời
mà thôi.
Đặc trưng cơ bản để đánh giá sự gảm sút của cường độ bức xạ xuyên qua bầu khí
quyển xuống mặt đất trong từng giờ gọi là hệ số trong suốt của khí quyển P. Hệ số
này phụ thuộc vào mật độ các chất mà lẫn ở trong không khí. Mật độ càng lớn thì
hệ số càng cao. Hệ số trong suốt sẽ biến đổi theo không gian và thời gian.
Hệ số trong suốt của khí quyển P biến đổi nhiều từ địa phương này sang địa
phương khác:
+vùng có khí hậu khô và lạnh có độ trong suốt của khí quyển > vùng nóng ẩm.