Mở đầu
Trở về quá khứ, cách mà các ứng dụng phần mềm đợc áp dụng vào thực tế là lập trình ra nó
trong một ngôn ngữ lập trình, sau đó đợc cài vào các máy khác nhau. Chỉ có một phiên bản nh vậy
đợc chạy trong cùng một thời điểm. Đó là mô hình một ứng dụng mang tính tập trung.
Ngày nay, khi công nghệ Internet ra đời từ lúc còn sơ khai cho đến khi đang ở giai đoạn
đỉnh điểm thì các ứng dụng phần mềm có một quan niệm khác. Đặc biệt là khi công nghệ Web đợc
coi là sức sống của mạng Internet ra đời thì việc sử dụng các ứng dụng phân tán dới dạng ứng
dụng Web đợc coi là phổ biến. Nó cho phép cùng một ứng dụng có thể đợc sử dụng bởi nhiều ngời
trong cùng một thời điểm. Và do đó dẫn tới một xu thế hiện nay là Hãy ngồi ở nhà, với chiếc máy
tính của bạn, để giao tiếp với thế giới bên ngoài qua các trang Web. Qua đó ta thấy rằng, Web và
Internet là hai thuật ngữ khá phổ biến hiện nay.
Bắt đầu từ các trang Web tĩnh HTML cho phép hiển thị các thông tin cố định thì tiếp tục nảy
sinh vấn đề phải tạo ra đợc các trang Web biểu thị các thông tin thay đổi theo yêu cầu của ngời
dùng. Đó là các trang Web động.
Bài viết này đợc chia làm 4 phần :
Phần 1 : Tổng quan về Web.
Phần 2 : ASP.
Phần 3 : Xây dựng ứng dụng Web VTV1.
Phần 4 : Listing.
Phần 1 : Tổng Quan về Web
I. Web là gì ?
Web là công nghệ trên Internet cho phép thể hiện các thông tin một cách sinh động, gần gũi
với con ngời hơn trên 1 trang thông tin gọi là trang Web. Trang Web đợc trình bày trên các bộ
duyệt Web (Browser) trên các máy Client. Trang Web chính là các file văn bản dạng Text đợc cấu
trúc hoá theo ngôn ngữ HTML.
II. HTML là gì ?
HTML là ngôn ngữ đánh dấu siêu văn bản (HyperText Markup Language). HTML đợc cấu
tạo bởi các thẻ gọi là các Tab. Các thẻ này là các từ đợc đánh trong 2 dấu < và >.
Cấu trúc chung 1 trang Web HTML :
<HTML>
<HEAD>
Server và hệ điều hành ở dới.
Trang Web có nhúng các Applet và Script : Là các trang HTML có nhúng các câu lệnh
Script và Applet đợc viết bằng ngôn ngữ JavaScript , VBScript , Perl ...Các Applet này đợc
chạy bên phía Client. Để các Applet , Script có thể chạy đợc , các Browser phải hỗ trợ các
bộ dịch ngôn ngữ Script, Applet tơng ứng. Các loại Applet chạy trên Browser (Client) :
+ Java Applet : Xây dựng dựa trên ngôn ngữ Java.
+ ActiveX : Là các đối tợng dới dạng modul có sẵn. Chỉ chạy trên hệ điều hành
Window.
+ Plug-In : Các thành phần bổ trợ cho các chức năng mới của Browser.
IV. Mô hình giao tác Client/Server :
Trớc hết ta cần hiểu các khái niệm về Client, Server :
Server :
+ Đợi các yêu cầu (Request) từ các máy Client. Phân tích các yêu cầu đó để xử lý.
Gửi kết quả trả lời (Response)về Client.
+ Chứa các phần mềm Web Server, Database Server...
+ Luôn trong trạng thái On-Line.
Client :
+ Tạo các kết nối. Gửi các yêu cầu đến máy Server và chờ nhận kết quả từ Server.
+ Chứa các phần mềm Web Browser nh IE, Nestcape...
+ Có thể ở trạng thái Bật/Tắt bất cứ lúc nào.
Nh vậy mô hình một giao tác giữa Client và Server nh sau :
Đầu tiên, Client gửi một yêu cầu kết nối đến Server theo địa chỉ URL mà nó cần kết nối.
Server tơng ứng sẽ nghe và kiểm tra xem các kênh kết nối dành cho nó có kênh nào rỗi không.
Nếu có kênh rỗi nó sẽ thiết lập liên kết và gửi kết quả trả về Client tơng ứng. Đối với các yêu cầu
khác hoặc dữ liệu mà Client gửi tới, Server sẽ làm tơng tự.
M« h×nh Client/Server trong ASP :
Phần 2 : ASP (Active Server Page)
I.ASP là gì ?
ASP là một thành phần đợc cài tại Web Server để hỗ trợ việc dùng các trang Web động .asp.
ứng dụng ASP là tập hợp các trang ASP và các thành phần ActiveX.
cài trong ASP ở Web Server.
Việc sử dụng ASP cho phép tạo ra các ứng dụng Web mạnh và linh hoạt, có
giao diện thân thiện với ngời dùng qua trang HTML.
III. Các thành phần của ASP :
Thành phần chủ yếu trong ASP đợc gọi là ActiveX Server Components
ActiveX là một công cụ mạnh để xây dựng các ứng dụng Web vì nó cung cấp các đối tợng để bạn
có thể sử dụng trong script của mình. Bạn có thể xây dựng các ứng dụng Web động, có tơng tác nhờ
sử dụng các component do server cung cấp.
Các component này đợc sử dụng nh là những khối cơ bản trong script hoặc các ứng dụng Web,
chúng thực hiện những công việc thông thờng để bạn không cần phải viết lại mã lệnh nữa.
Component là mã lệnh đã đợc dịch, sẵn sàng để chạy, đợc đặt dới dạng các file .dll hoặc .exe.
Bạn có thể dùng các component do ASP cung cấp hoặc lấy từ một nguồn nào đó hay tạo ra các
component cho mình.
ASP cung cấp 5 thành phần (components) cơ bản:
Advertisement Rotator
Tạo đối tợng AdRotator tự động quay các dòng quảng cáo hiện trên một
trang theo một lịch trình định trớc.
Browser Capabilities Tạo đối tợng BrowserType quyết định kiểu, khả năng và version của mỗi
browser truy nhập đến Web site của bạn
Database Access Cung cấp các truy nhập đến cơ sở dữ liệu sử dụng ActiveX Data Objects
(ADO).
Content Linking Tạo đối tợng NextLink để tạo ra bảng nội dung của trang Web và nối chúng
lại nh là các trang trong một quyển sách.
File Access Cung cấp các truy nhập đến các file.
IV. Bạn phải làm gì để tạo đợc trang Web động .asp :
- Lắp đặt hệ thống phần cứng về mạng (nối các máy, cài đặt hệ điều hành..)
Cài đặt phần mềm Web Server trên máy mà bạn định chọn làm Server. Các phần
mềm phổ biến có thể là :
+ IIS (Internet Information Server) : Web Server ( của Microsoft ) dùng để cài trên
Window NT. Thờng đợc cài trong thực tế để làm Web Server trên Internet.
chỉ của trang ASP này đợc xác định bởi thuộc tính Action trong Tab Form của trang HTML chứa
form. Ví dụ :
Có một trang HTML nh sau :
<HTML>
<BODY>
<FORM METHOD =POST ACTION =ReceiveParam.asp >
<INPUT TYPE=TEXT NAME=NAME1 SIZE=40>
<INPUT TYPE=SUBMIT VALUE=SEND TO SERVER>
</FORM>
</BODY>
</HTML>
Khi form đợc Submit về Server nó sẽ gửi giá trị của NAME1 đồng thời link tới trang
ReceiveParam.asp. Do đó để lấy đợc giá trị của NAME1 bên Server ta phải tạo một file
ReceiveParam.asp và dùng Collection Form của đối tợng Request nh sau :
<%@ Language = VBScript %>
<% Set ReceivedValue = Request.Form(NAME1)
%>
<HTML>
<BODY>
<%=ReceivedValue%>
</BODY>
</HTML>
Để Test kết quả ở trên hãy thực hiện các bớc sau trên máy đã cài Web Server và ASP :
Tạo một th mục Test trong InetPub(hoặc WebShare với PWS)\WWWROOT
Tạo một file Test.htm trong th mục Test và Paste những dòng trang HTML ở
trên vào file đó.
Tạo một file ReceiveParam.asp trong th mục Test và Paste những dòng trang
ASP ở trên vào file đó.
Trên Browser bất kỳ đánh địa chỉ URL : http://Server_Name/Test/test.htm.
VI. Một ví dụ đơn giản về trang Web động ASP :
VTV01 là trang Web cho phép quản lý và theo dõi lịch phát sóng của kênh VTV1 Đài
Truyền Hình Việt Nam.
Nó có các chức năng chính sau :
+ Theo dõi lịch phát sóng.
+ Cập nhật, sửa đổi các chơng trình đã lên kế hoạch từ trớc.
+ Lên kế hoạch các chơng trình mới.
+ Báo cáo chơng trình đã lên kế hoạch theo từng tháng.
VTV01 đợc xây dựng trên nền mạng LAN của công ty FPT. Phần mềm là IIS của MicroSoft
và hệ điều hành Window NT.
VTV01 dùng thành phần Database Access của ASP để truy cập cơ sở dữ liệu VTV.mdb đợc
tạo trên Access 97. Ngoài ra có 2 ngôn ngữ Script đợc dùng trong ứng dụng là VBScript để truy vấn
cơ sở dữ liệu và JavaScript để thực hiện các kết quả báo cáo in ra...
III. Cơ sở dữ liệu của trang Web VTV1 :
VTV01 có 1 file cơ sở dữ liệu duy nhất là VTV.mdb đợc tạo ra trên Access. Nó gồm 2 bảng
có cấu trúc nh sau :
Bảng Lịch :
Field Name Data Type Description 1 bản ghi trong bảng
ID AutoNumber 2
Ngay Date/Time Ngay phat song 4/24/99
GioPhut Date/Time Gio phat song 11:30
The_Loai Text The loai chuong trinh Hoạt hình
Ten_Chuong_Trinh Text Ten chuong trinh Phim hoạt hình WaltDisney
Bien_Tap Text Ten nguoi bien tap Dhh
Bien_Dich Text Ten nguoi bien dich neu co Haidh
Thoi_Luong Number So phut phat song 20
Vung_SX Text Vung san xuat V2
He_So_Qui_Doi Number He so qui doi 2
Thu_Lao_BT Number Thu lao cho BT 0
Thu_Lao_DD Number Thu lao cho DD 0
Thu_Lao_QP Number Thu lao cho QP 0
xoá.
Input.asp : Trình bày form để tạo một chơng trình mới.
InputAsp.asp : Thực hiện việc thêm một chơng trình mới vào cơ sở dữ liệu và
trình bày kết quả thêm.
MonthReport.asp : Trình bày form để nhập thông tin về tháng cần báo cáo.
BKTTCT.asp : Vẽ báo cáo các chơng trình trong một tháng theo mẫu của Đài
Truyền Hình Việt Nam.
Trong th mục (Folder) Inc :
- FieldNull.inc : File include trong BKTTCT.asp. Chứa các hàm chuyển đổi ngày giờ..
V. Sơ đồ liên kết giữa các trang Web trong VTV01 :
VI. Nhận xét :
ứng dụng đợc cài đặt trên nền Web Server : MicroSoft Internet Information Server và hệ
điều hành Window NT 4.0. Nhìn chung đã đảm bảo đợc các yêu cầu đề ra ở trên. Tuy nhiên còn
một số hạn chế là cha có khả năng kiểm tra lỗi thông tin nhập và khả năng tơng thích với các Web
Server và hệ điều hành khác là cha đợc đảm bảo.
PhÇn 4 : Listing
• Global.asa :
<SCRIPT LANGUAGE=VBScript RUNAT=Server>
'You can add special event handlers in this file that will get run automatically when
'special Active Server Pages events occur. To create these handlers, just create a
'subroutine with a name from the list below that corresponds to the event you want to
'use. For example, to create an event handler for Session_OnStart, you would put the
'following code into this file (without the comments):
'Sub Session_OnStart
'**Put your code here **
'End Sub
'EventName Description
'Session_OnStart Runs the first time a user runs any page in your application
'Session_OnEnd Runs when a user's session times out or quits your application
'Application_OnStart Runs once when the first page of your application is run for the first time by any user
}
</Script>
Copyright: Tài liệu đại học ©