“Tổ chức hoạt động nhóm trong giảng dạy môn Vật ly THCS”

Giáo viên: Phạm Anh
Tuấn
Tổ chức hoạt động nhóm trong giảng dạy môn Vật ly
THCS”
PHỤ LỤC
Hệ thống câu hỏi trò chuyện phỏng vấn
Đối với giáo viên:
* Thầy (cơ) giảng dạy cho học sinh làm thí nghiệm Vật lý bằng cách nào ?
* Thầy (cơ) thấy có những thuận lợi và khó khăn gì khi cho học sinh làm
thí nghiệm?
* Thầy (cơ) có cho học sinh làm thí nghiệm thường xun khơng?
* Thầy (cơ) chuẩn bị như thế nào trước khi cho học sinh làm thí nghiệm?
* Thầy (cơ) thường chú ý điều gì khi cho học sinh làm thí nghiệm trong
phần Điện học ?
* Thầy (cơ) bố trí hệ thống điện như thế nào để an tồn cho cả lớp học ?
* Các em có dễ dàng thực hiện các bước làm thí nghiệm theo hướng dẫn
của thầy(cơ) khơng ?
* Thầy (cơ) cho biết để đạt hiệu quả tốt khi cho học sinh làm thí nghiệm
cần những yếu tố cơ bản nào ?
*Chất lượng học tập của học sinh qua các tiết có làm thí nghiệm như
thếnào?
Đối với học sinh:
* Các em có thích học các tiết Vật lý có làm thí nghiệm khơng?
* Thầy cơ u cầu các em tìm hiểu hoặc giải quyết một vấn đề Vật lý, các
em có thích tìm hiểu và giải quyết vấn đề bằng thí nghiệm khơng? Các em
tự suy nghĩ để tiến hành làm thí nghiệm khơng?
* Các em cho biết qua việc làm thí nghiệm Vật lý có giúp các em nắm
vững sâu sắc các nội dung kiến thức khơng?
* Các em có vận dụng hết khả năng của mình để tiến hành làm thí nghiệm

là cơ hội cho học sinh học hỏi lẫn nhau, hổ trợ lẫn nhau về cách tìm kiếm những
giải pháp để giải quyết những tình huống trong bài học. Khi học theo nhóm, học
sinh có thể cùng nhau đạt được những điều mà các em không làm được một mình
mà phải bằng cách là mọi người trong nhóm đóng góp một phần hiểu biết của
mình rồi cả nhóm tập hợp thành một cách giải quyết tốt nhất nhiệm vụ nhận thức
mà giáo viên giao cho. Qua đó tính tích cực, chủ động của học sinh được phát huy
đến cao độ.
Tuy nhiên trong thực tế giảng dạy hiện nay, phương pháp học theo nhóm
vẫn ít được chú trọng , ít khi thực hiện hoặc có thực hiện thì cũng mang tính hình
thức, chưa phát huy được hiệu quả tích cực của nó ,một phần do điều kiện cơ sở
vật chất hoặc do số lượng học sinh trong một lớp quá đông. Vì vậy trong những
năm qua bản thân ctôi rất quan tâm nghiên cứu, tìm hiểu thực trạng về phương
pháp học nhóm để tìm những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của phương
pháp này, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục ở nhà trường phổ thông . Với
cương vò là giáoviên giảng dạy Vật lýù cấp trung học cơ sở, tôi đã đúc kết những
Trường THCS Hoàng Hoa Thám Trang
2

“Tổ chức hoạt động nhóm trong giảng dạy môn Vật ly THCS”

Giáo viên: Phạm Anh
Tuấn
gì đã tíchluỹđược thành đề tài “ Tổ chức hoạt động nhóm trong giảng dạy môn
Vật lý trung học cơ sở” đó là lý do chọn đề tài
II-GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.
II.1- CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ.
Một trong những tư tưởng đổi mới Giáo dục & đào tạo hiện nay được thể
hiện trong Nghị quyết của Đảng, Luật giáo dục và các văn bản của Bộ Giáo dục và
Đào tạo. “ Mục tiêu của giáo dục phổ thơng là giúp cho học sinh phát triển tồn diện
về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản nhằm hình thành nhân

-Kỹ năng phân tích, xử lý các thơng tin và các dữ liệu thu được từ các quan sát
hoặc thí nghiệm.
-Kỹ năng vận dụng các kiến thức để giải thích các hiện tượng vật lý đơn giản để
giải quyết một số vấn đề trong thực tế cuộc sống
-Khả năng đề xuất các dự đóan hoặc giả thiết đơn giản về mối quan hệ hay về bản
chất của các hiện tượng vật lý.
-Khả năng đề xuất phương án thí nghiệm đơn giản để kiểm tra dự đóan hoặc giả
thiết đã đề ra.
-Kỹ năng diễn đạt rõ ràng, chính xác bằng ngơn ngữ vật lý.
Khối lượng nội dung của tiết học Vật lý được tính tóan để có thời gian dành cho
các hoạt động tự lực của học sinh và đáp bứng những u cầu sau:
-Tạo diều kiện để cho học sinh có thể quan sát trực tiếp các hiện tựơng vật lý.
-Tạo diều kiện để cho học sinh thu thập và xử lý thơng tin, nêu ra được các vấn
đề cần tìm hiểu.
-Tạo diều kiện để cho học sinh trao đổi nhóm, tìm phương án giải quyết vấn đề,
tiến hành thí nghiệm , thảo luận kết quả và rút ra những kết luận cần thiết.
-Tạo điều kiện để cho học sinh nắm được nội dung chính của bài học trên lớp.
1. Mục đích nghiên cứu
Đánh giá được thực trạng của cơng tác quản lí giáo dục ở tổ bộ mơn vật lí THCS,
thơng qua đó đề ra biện pháp thực hiện một cách có hiệu quả giúp cho các thầy cơ
giáo trong cơng tác giảng dạy đáp ứng được u cầu nhiệm vụ đề ra.
2. Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu về cơng tác quản lí hoạt động nhóm ở bộ mơn vật lí ở trường THCS
3. Nhiệm vụ nghiên cứu
Nghiên cứu một số vấn đề về sơ sở lý luận quản lí nhóm bộ mơn, đánh giá thực
trạng, phân tích ngun nhân, tìm ra những yếu tố hạn chế có liên quan đến hoạt
động của nhóm để từ đó đề ra biện pháp tổ chức quản lí hoạt động của nhóm bộ mơn
trong giai đoạn hiện nay.
4. Thời gian nghiên cứu
Từ tháng 09 năm 2006 đến tháng 02 năm 2010.

từng lớp học, mơn học, bồi dưỡng phương pháp tự học, khả năng làm việc theo
nhóm, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm,
đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh”. Đây là cơ sở mang tính pháp lí
giúp cho cơng tác quản lí chỉ đạo đến từng bộ phận, giáo viên một cách có hiệu quả
và đúng đắn.
b. Khó khăn tồn tại:
Bên cạnh những thuận lợi còn có những khó khăn gặp phải như: Do địa bàn trường
vùng xa (vung III của huyện), sát đường lớn ồn ào cũng làm ảnh hưởng đến việc dạy
và học của thầy và trò. . Phụ huynh học sinh đa phần là lao động nghèo phải tranh
thủ kiếm sống, thiếu sự quan tâm sâu sát đến con em mình. Đó cũng chính là ngun
Trường THCS Hoàng Hoa Thám Trang
5

“Tổ chức hoạt động nhóm trong giảng dạy môn Vật ly THCS”

Giáo viên: Phạm Anh
Tuấn
nhân ảnh hưởng khơng nhỏ đến tình hình học tập bộ mơn. Đồng thời nó cũng là điều
mà nhóm bộ mơn quan tâm chia sẽ nhau trong các buổi họp trao đổi chun mơn
nhằm tìm ra giải pháp nâng cao chất lượng bộ mơn, nâng cao chất lượng sinh hoạt
chun mơn.
Để đáp ứng nhu cầu mà xã hội quan tâm, Tơi phải cố gắng nổ lực tìm ra giải pháp
cho bộ mơn. Nhất là giai đoạn trước đây khi mà vấn đề đổi mới thay sách đang nở rộ
và còn nhiều điều nan giải chưa thể giải quyết. Cụ thể như: lượng kiến thức nhiều,
thiếu giờ bài tập v.v… Có thể nói lúc đó chúng tơi cảm thấy thực sự khó khăn trong
q trình truyền tải kiến thức đến các em. Nhất là đối tượng học sinh yếu kém thì
việc dẫn dắt để các em lĩnh hội kiến thức lại còn khó hơn. Theo thói quen học sinh
đến giờ đi học là vội vàng đến trường thiếu sự chuẩn bị bài vở khi đến lớp. Dần dần
các em mất đi ý thức tự giác, tự lực trong học tập. Vì thế yếu thì lại càng yếu hơn.
Đối với những gia đình phụ huynh bận bịu, khơng có thời gian chăm sóc con cái

để từ đó rút ra kinh nghiệm trong q trình giáo dục học sinh cá biệt.
3.2 Đổi mới phương pháp giảng dạy
Như chúng ta đã biết, cốt lõi của việc đổi mới phương pháp dạy học ở trường
THCS là giúp học sinh hướng tới việc học tập chủ động, chống lại thói quen học tập
thụ động. Khi nghiên cứu về nhóm phương pháp dạy học tích cực thì tổ chức hoạt
động nhóm khơng những nó hồn tồn có khả năng đó, mà còn vượt trội hơn các
phương pháp khác. Bản thân nó còn tiềm ẩn một sức mạnh cực kỳ to lớn có nhiều
khả năng phát huy được tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo... của người học.
Cho nên việc vận dụng phương pháp tổ chức hoạt động nhóm trong tiết học khơng
còn là vấn đề nên hay khơng nên, mà chúng ta phải làm sao để mọi giáo viên thực
hiện một cách tự giác và học sinh chủ động hưởng ứng, đồng thời bàn cách vận dụng
nó như thế nào cho có hiệu quả
Trong các buổi họp chun mơn nhận định rằng việc đổi mới phương pháp
dạy học phải bắt đầu từ việc bồi dưỡng, nâng cao nghiệp vụ và chun mơn cho giáo
viên. Động viên nhau đọc sách, tìm tư liệu nghiên cứu, tham gia tích cực các buổi
học tập chun mơn của ngành … đó cũng là cách giúp nhau tiếp cận nhanh và thích
nghi với việc đổi mới.
Việc áp dụng cơng nghệ thơng tin vào bài giảng điện tử cũng được nhóm quan
tâm. Cụ thể khi tạo hiệu ứng trên Powerpoint: tạo nhiều liên kết trên một slide. Cụ
thể là khi sắp xếp các đối tượng liên kết phải theo đúng đối tượng muốn hiệu ứng
một cách khoa học. Điều này có nghĩa là giáo viên có thể trình chiếu trực quan hơn,
số slide ít hơn, thủ thuật giảng dạy sẽ rõ nét hơn, sinh động hơn. Vấn đề này cũng đã
được nhóm áp dụng trong các giáo án điện tử (như các tiết thao giảng thi viên giỏi
cấp tỉnh), thu hút say mê học tập của các em học sinh.
“Khi khơng có thầy học sinh vẫn biết cách học!” Đây là câu nói mà chúng tơi
ln quan tâm và thường xun áp dụng trong các giờ lên lớp. Cụ thể giao việc về
nhà cho các em như soạn bài trước ở nhà tạo điều kiện để các em đọc sách mở mang
kiến thức, giao bài tập về nhà, cụ thể phân tích và hướng dẫn cách giải bài tập khó.
Muốn phát huy được tính chủ động của học sinh trong học tập, cần tạo ra một khơng
khí tin tưởng trong lớp học. Ngồi ra, giáo viên còn phải biết cách hướng dẫn học

xét đúng , sai, đầy đủ hay chưa đầy đủ nội dung của các nhóm và chuẩn xác kiến
thức rồi ghi bảng cho học sinh ghi theo . Làm như vậy sẽ thiếu một bước quan
trọng là cho học sinh trong nhóm hoặc các nhóm khác nhận xét, bổ sung làm rõ
vấn đề . Vì thế mỗi nhóm chỉ quan tâm đến câu hỏi của nhóm mình mà không
cần biết đến câu hỏi của nhóm khác dẫn đến kết quả là học sinh nhận thức không
đầy đủ nội dung bài học .
- Một số giáo viên lại có quan niệm là tổ chức bao nhiêu nhóm thì phải đưa ra
bấy nhiêu câu hỏi nên khi tổ chức 6 nhóm thì đưa ra 6 câu hỏi thảo luận . Khi các
nhóm thảo luận và lần lượt báo cáo xong 6 câu trả lời, tiếp đến học sinh các
nhóm nhận xét , bổ sung chéo lẫn nhau và cuối cùng giáo viên nhận xét , chuẩn
xác xong 6 đơn vò kiến thức thì cũng sắp hết thời gian tiết học . Phần thảo luận
nhóm kéo quá dài như vậy sẽ gây nên tâm lí nhàm chán trong học sinh, làm cho
tiết học lẽ ra sinh động nhưng lại trở nên không sinh động .
- Có giáo viên muốn rút ngắn thời gian thảo luân nhóm để đảm bảo thời gian
tiết dạy bằng cách đưa ra những câu hỏi rất đơn giản ở dạng “ câu hỏi đóng”
( dạng đúng, sai, có, không ) hoặc nhìn vào sách giáo khoa hay hình ảnh là đã
biết được nội dung trả lời, làm cho cuộc thảo luận trở nên tẻ nhạt, mang tính hình
thức . Học sinh trong nhóm không cần đóng góp ý kiến, chỉ cần một mình thư ký
hoặc nhóm trưởng mở sách giáo khoa, ghi lai nội dung trả lời là xong, không cần
phải xin ý kiến các bạn trong nhóm .
Trường THCS Hoàng Hoa Thám Trang
8