LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng đây là công trình nghiên cứu độc lập của tôi, có sự hỗ trợ từ cô
giáo hướng dẫn và các thầy cô trong Khoa kinh tế, Trường Đại học Thủy lợi, Ban
giám đốc và cán bộ công chức, viên chức thuộc cơ quan Bảo hiểm xã hội huyện Mai
Sơn. Các nội dung nghiên cứu và kết quả trong đề tài này là trung thực và chưa từng
được ai công bố trong bất cứ công trình nào.
Tác giả luận văn

Cầm Văn Đại

i


LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành luận văn này, tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu, Khoa Kinh tế
và quản lý, Phòng đào tạo Đại học và sau Đại học, cùng các thầy, cô giáo trong trường
Đại học Thủy Lợi đã tận tình giúp đỡ, tạo mọi điều kiện cho tôi trong quá trình học tập
và thực hiện đề tài.
Đặc biệt xin trân trọng cảm ơn TS. Tô Minh Hương với cương vị là giáo viên hướng
dẫn khoa học đã hướng dẫn tận tình, trực tiếp chỉ bảo và đóng góp nhiều ý kiến quý
báu, giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này.
Nhân dịp này, tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè và lãnh đạo cơ quan, đồng
nghiệp đã động viên, giúp đỡ để tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp.
Xin chân thành cảm ơn !

ii


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN .............................................................................................................i
LỜI CẢM ƠN ................................................................................................................. ii


1.3.1 Kinh nghiệm công tác quản lý thu BHXH của BHXH huyện Mộc Châu ..... 32
1.3.2 Kinh nghiệm của BHXH huyện Phù Yên ..................................................... 33
1.3.3 Bài học kinh nghiệm cho công tác quản lý thu BHXH cho BHXH huyện Mai
Sơn .......................................................................................................................... 34
Kết luận chương 1 ......................................................................................................... 34
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU BHXH TẠI BHXH
HUYỆN MAI SƠN ....................................................................................................... 35
2.1 Giới thiệu chung về cơ quan BHXH huyện Mai Sơn ............................................. 35
2.1.1 Cơ cấu tổ chức bộ máy của BHXH huyện Mai Sơn ..................................... 35
2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của BHXH huyện Mai Sơn...................... 40
2.1.2.1 Chức năng ............................................................................................... 40
2.1.2.2 Nhiệm vụ và quyền hạn .......................................................................... 40
2.2 Thực trạng công tác quản lý thu BHXH của BHXH huyện Mai Sơn ..................... 41
2.2.1 Công tác xây dựng kế hoạch thu BHXH ....................................................... 41
2.2.2 Tổ chức thực hiện kế hoạch thu BHXH theo phân cấp tại BHXH huyện ..... 42
2.2.3 Vấn đề nợ đọng, trốn đóng BHXH được công chức quản lý BHXH phát hiện
trong quá trình thực thi công vụ ............................................................................. 48
2.2.4 Công tác giám sát và đảm bảo chất lượng kiểm tra thu BHXH .................... 50
2.2.5 Cơ sở vật chất BHXH phục vụ công tác kiểm tra thu BHXH ....................... 53
2.2.6 Công tác phối hợp thu BHXH ....................................................................... 53
2.3 Đánh giá chung những kết quả đạt được và hạn chế công tác thu BHXH tại BHXH
huyện Mai Sơn .............................................................................................................. 55
2.3.1 Những kết quả đạt được ................................................................................ 55
2.3.2 Một số hạn chế............................................................................................... 56
2.3.3 Nguyên nhân hạn chế .................................................................................... 57
Kết luận Chương 2 ........................................................................................................ 63
CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU BHXH TẠI
BHXH HUYỆN MAI SƠN ........................................................................................... 64
3.1 Mục tiêu, định hướng công tác thu Bảo hiểm xã hội tại BHXH huyện Mai Sơn đến

Bảng 2.3 : Tình hình đơn vị SDLĐ tham gia BHXH tại BHXH huyện Mai Sơn
giai đoạn 2015 - 2018 .................................................................................................... 47
Bảng 2.4 : Tình hình NLĐ tham gia BHXH trên địa bàn huyện Mai Sơn.................... 48
giai đoạn 2015 – 2018 ................................................................................................... 48
Bảng 2.5 :Tình hình đơn vị SDLĐ nợ đọng và trốn đóng BHXH ................................ 49
giai đoạn 2015 - 2018 .................................................................................................... 49
Bảng 2.6: Tình hình thu và nợ đọng BHXH tại BHXH huyện Mai Sơn ...................... 49
giai đoạn 2015 - 2018 .................................................................................................... 49
Bảng 2.7: Công tác kiểm tra thu BHXH tại BHXH huyện Mai Sơn ............................ 51
giai đoạn 2015 - 2018 .................................................................................................... 51
Bảng 2.8: Kết quả tiếp nhận và giải quyết hồ sơ chi trả BHXH tại BHXH huyện Mai
Sơn giai đoạn 2015 - 2018 ............................................................................................ 52
Bảng 2.9: Kết quả duyệt chế độ ốm đau, thai sản, chế độ dưỡng sức phục hồi sức khỏe
tại BHXH huyện Mai Sơn giai đoạn 2015 - 2018 ......................................................... 52

vi


DANH MỤC SƠ ĐỒ
Sơ đồ 1. Cơ cấu tổ chức bộ máy Bảo hiểm xã hội huyện Mai Sơn ............................... 36
Sơ đồ 2. Quy trình quản lý thu BHXH ..........................................................................42

vii


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
BHXH:

Bảo hiểm xã hội


Ngân sách nhà nước

TNHH:

Trách nhiệm hữu hạn

TNLĐ-BNN:

Tai nạn lao động - Bệnh nghề nghiệp

SDLĐ:

Sử dụng lao động

SXKD:

Sản xuất kinh doanh

UBND:

Ủy ban nhân dân

KCB:

Khám chữa bệnh

KH:

Kế hoạch


thu, nộp BHXH.

1


Bảo hiểm xã hội huyện Mai Sơn được thành lập theo Quyết định số 10/QĐ-TGĐ-TCCB
ngày 22 tháng 7 năm 1995 của Tổng Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam về việc thành
lập Bảo hiểm xã hội huyện, thị xã thuộc tỉnh Sơn La.
Địa điểm trụ sở chính: Tiểu khu 5, thị trấn Hát Lót, huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La, điện
thoại: 022 3844 077.
Bảo hiểm xã hội huyện Mai Sơn có trụ sở trên địa bàn là huyện miền núi, diện tích tự
nhiên 143.427 ha, có 21 xã và 01 thị trấn, có đường biên giới Việt Lào, giao thông đi
lại khó khăn đặc biệt vào mùa mưa, dân số 155.267 người; trong đó dân tộc thiểu số
chiếm 75%; Bảo hiểm xã hội huyện là đơn vị dự toán cấp III thuộc hệ thống Bảo hiểm
xã hội Việt Nam, được tổ chức và hoạt động theo quy định của Tổng giám đốc Bảo
hiểm xã hội Việt Nam.
Tổng số cán bộ, viên chức đến tháng 12 năm 2018 là: 20 đồng chí; trong đó trình độ
đại học 17 đồng chí chiếm 85%. Chi ủy Bảo hiểm xã hội có 11 đảng viên là chi ủy trực
thuộc Đảng bộ huyện Mai Sơn; Công đoàn cơ sở Bảo hiểm xã hội trực thuộc Liên
đoàn Lao động huyện Mai Sơn; Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh trực thuộc chi
đoàn khối cơ quan nhà nước huyện. Trụ sở làm việc của BHXH huyện gồm có 01 nhà
03 tầng, 07 phòng làm việc, 01 hội trường; 01 nhà thường trực bảo vệ 01 tầng.
Bảo hiểm xã hội huyện là cơ quan trực thuộc Bảo hiểm xã hội tỉnh Sơn La, có chức
năng tổ chức, triển khai thực hiện chế độ, chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế
theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế. Tổ chức tuyên truyền,
vận động, triển khai thực hiện Luật bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế trên địa bàn huyện.
Xuất phát từ tính cấp thiết và thực trạng của công tác thu BHXH tại BHXH huyện Mai
Sơn trong thời gian qua, để đảm bảo nguyên tắc thu đúng, thu đủ, thu kịp thời, đáp ứng
được những yêu cầu trong công tác quản lý thu BHXH, cùng với những kiến thức đã
được nghiên cứu học tập, kết hợp với những kinh nghiệm hiểu biết qua môi trường

hiểm xã hội huyện Mai Sơn, chỉ ra những kết quả đạt được, những hạn chế, thiếu sót,
nguyên nhân và những vấn đề cấp thiết đang đặt ra hiện nay.
Đề xuất phương hướng và giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện quản lý thu BHXH tại

3


BHXH huyện Mai Sơn giai đoạn 2020 - 2023.
6. Kết quả dự kiến đạt được
Hệ thống hóa về BHXH và cơ sở lý luận, kết quả nghiên cứu giúp ích cho những
người nghiên cứu về BHXH.
Những giải pháp của luận văn góp phần giúp huyện Mai Sơn làm tốt công tác quản lý
thu Bảo hiểm xã hội và đóng góp vào nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của huyện
Mai Sơn.
7. Cấu trúc của luận văn
Ngoài những nội dung quy định của một bản luận văn thạc sĩ như: Phần mở đầu, kết luận,
kiến nghị, danh mục tài liệu tham khảo,… luận văn được kết cấu bởi 3 chương nội dung
chính sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác quản lý thu BHXH tại BHXH huyện
Mai Sơn
Chương 2: Thực trạng công tác quản lý thu BHXH trên địa bàn huyện Mai Sơn
Chương 3: Giải pháp tăng cường công tác quản lý thu Bảo hiểm xã hội tại địa bàn huyện
Mai Sơn

4


CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC THU
BẢO HIỂM XÃ HỘI (BHXH)
1.1 Cơ sở lý luận chung về Bảo hiểm xã hội

thuẫn buộc cả giới chủ và giới thợ phải đóng góp một khoản tiền nhất định hàng tháng
để hỗ trợ một phần khi không có việc làm, ốm đau, tai nạn… Số tiền đóng góp của cả
chủ và thợ hình thành một quỹ tiền tệ tập trung có sự quản lý giám sát của nhà nước.
Nhờ đó mà cuộc sống của người lao động và gia đình họ ngày càng được đảm bảo ổn
định. Giới chủ cũng thấy mình đỡ bị thiệt hại về kinh tế, ổn định lực lượng lao động để
phát triển sản xuất kinh doanh, tránh được những sáo trộn không cần thiết, nguồn quỹ
tiền tệ tập trung được thiết lập ngày càng lớn và nhanh chóng.
Toàn bộ những hoạt động với những mối quan hệ ràng buộc chặt chẽ trên được thế
giới quan niệm là BHXH đối với người lao động. Như vậy BHXH ra đời và phát triển
là một tất yếu khách quan và ngày càng phát triển cùng với sự phát triển của mỗi quốc
gia, mọi thành viên trong xã hội đều thấy cần thiết khi tham gia BHXH, nó trở thành
quyền lợi và nhu cầu không thể thiếu của người lao động và là nhu cầu tất yếu khách
quan.
1.1.1 Khái niệm, đặc điểm, vai trò của bảo hiểm xã hội
* Khái niệm về bảo hiểm xã hội
Bảo hiểm và BHXH đã hình thành rất sớm trong lịch sử phát triển của xã hội loài
người và đã được nhiều nhà khoa học đề cập và nghiên cứu một cách sâu sắc dưới
nhiều góc độ và khía cạnh khác nhau. BHXH đã xuất hiện và phát triển theo cùng với
quá trình phát triển kinh tế - xã hội của nhân loại. Theo tổ chức lao động quốc tế (ILO)
thì nước Phổ (nay là Cộng hòa Liên bang Đức) là nước đầu tiên trên thế giới ban hành
chế độ BHXH ốm đau vào năm 1883, đánh dấu sự ra đời của BHXH. Đến nay, hầu hết
các nước trên thế giới đã thực hiện chính sách BHXH và coi nó là một trong những
chính sách xã hội quan trọng nhất trong hệ thống chính sách bảo đảm an sinh xã hội.
Mặc dù đã có quá trình phát triển tương đối dài, nhưng cho đến nay còn có nhiều khái
niệm về BHXH, chưa có khái niệm thống nhất. Bởi lẽ BHXH là đối tượng nghiên cứu
của nhiều môn khoa học khác nhau như kinh tế, xã hội, pháp lý…
Theo từ điển Bách khoa: “BHXH là sự đảm bảo, thay thế hoặc bù đắp một phần thu
nhập cho người lao động khi họ mất hoặc giảm thu nhập do bị ốm đau, thai sản, tai nạn
lao động và bệnh nghề nghiệp, tàn tật, thất nghiệp, tuổi già, tử tuất, dựa trên cơ sở một


- Mục đích hoạt động của BHXH không vì lợi nhuận mà vì quyền lợi của người lao

7


động, của cả cộng đồng.
- Hoạt động BHXH nhằm huy động sự đóng góp của người lao động và Nhà nước tạo
lập tài chính để phân phối sử dụng nó đảm bảo bù đắp một phần thu nhập nhất định
nào đó cho người lao động khi có những sự cố bảo hiểm xuất hiện như: tai nạn, ốm
đau, hưu trí... Điều đó có nghĩa là mục đích của quỹ BHXH là lấy một phần thu nhập
trong thời gian lao động bình thường để giành bảo đảm cho cuộc sống trong những
ngày không lao động không có thu nhập.
- Việc phân phối sử dụng quỹ BHXH được chia làm hai phần:
+ Phần thực hiện chế độ hưu trí mang tính chất bồi hoàn. Mức bồi hoàn phụ thuộc vao
mức đóng góp vào quỹ BHXH.
+ Các chế độ còn lại vừa mang tính chất bồi hoàn, vừa mang tính chất không bồi hoàn.
Nghĩa là khi người lao động trong quá trình lao động không bị ốm đau, tai nạn thì
không được bồi hoàn; khi bị ốm đau, tai nạn thi được bồi hoàn. Mức bồi hoàn phụ
thuộc vao mức độ ốm đau, tai nạn va theo quy định trong điều lệ BHXH hiện hành.
- Sự tồn tại và phát triển của quỹ BHXH phụ thuộc vào điều kiện phát triển kinh tế, xã
hội của xã hội loài người nói chung, của từng nước nói riêng. Việc vận dụng và thực
hiện các chế độ BHXH do tổ chức quốc tế về lao động quy định hoàn toàn phụ thuộc
vào điều kiện kinh tế xã hội của từng nước, để vừa ổn định đời sống của người lao
động, vừa ổn định phát triển kinh tế xã hội của đất nước.
* Vai trò của BHXH:
a. Đối với đời sống kinh tế - xã hội
BHXH hoạt động theo nguyên tắc “cộng đồng - lấy số đông bù cho số ít” tức là dùng
số tiền đóng góp nhỏ của số đông người tham gia BHXH để bù đắp, chia sẻ cho một số
ít người với số tiền lớn hơn so với số đóng góp của từng người, khi họ gặp phải những
biến cố rủi ro gây tổn thất.

động, làm việc hết sức mình để nâng cao năng suất lao động.
c. Đối với tổ chức sử dụng lao động
BHXH ngoài việc mang lại các lợi ích thiết thực cho NLĐ, nó còn giúp cho các tổ
chức SDLĐ ổn định hoạt động sản xuất kinh doanh. Thông qua việc phân phối các chi

9


phí cho NLĐ một cách hợp lý. Bởi vì, nếu không có BHXH, người SDLĐ sẽ trả tiền
BHXH cùng tiền lương hàng tháng cho NLĐ để họ tự quản lý và sử dụng nguồn tiền
vào các mục đích khác nhau, không phải lúc nào cũng mang lại hiệu quả như mong
đợi. Đặc biệt, khi NLĐ không may bị ốm đau, tai nạn lao động... không có khoản tiền
tiết kiệm, dự phòng để chi dùng cuộc sống của họ bị ảnh hưởng dẫn đến chất lượng lao
động cũng bị ảnh hưởng theo. Vì vậy, qua việc phân phối chi phí cho NLĐ hợp lý,
BHXH góp phần làm cho quá trình sản xuất kinh doanh được ổn định, hoạt động liên
tục và hiệu quả, tăng cường mối quan hệ bền chắc giữa các thành viên trong quan hệ
lao động.
Mặt khác, BHXH tạo điều kiện để người SDLĐ có trách nhiệm với NLĐ trong suốt
cuộc đời NLĐ cho những đóng góp của họ đối với doanh nghiệp, làm cho quan hệ lao
động giữa chủ SDLĐ với NLĐ có tính nhân văn sâu sắc hơn.
Bên cạnh đó, BHXH còn giúp đơn vị SDLĐ ổn định nguồn chi ngay cả khi có rủi ro
không đáng có xảy ra. Nhờ đó mà các khoản chi phí được chủ động hạch toán, giúp
doanh nghiệp chủ động hơn trong sản xuất kinh doanh mà không bị phụ thuộc quá
nhiều vào hoàn cảnh khách quan. Tuy nhiên, chính vì những lợi ích mà BHXH mang
lại cho đơn vị SDLĐ không phải là những lợi ích trực tiếp nên nhiều doanh nghiệp,
đơn vị SDLĐ chưa thực sự coi trọng và có nhận thức đúng đắn về vai trò của BHXH.
d. Đối với xã hội
BHXH được xem như một công cụ phân phối, sử dụng nguồn quỹ dự phòng hiệu quả
nhất cho việc giảm hậu quả rủi ro, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội. Thông qua
hoạt động BHXH, những rủi ro trong đời sống NLĐ được dàn trải theo nhiều chiều,

lao động mà họ sử dụng. Các cơ quan BHXH nhận sự đóng góp của người lao động và
người sử dụng lao động, phải có trách nhiệm quản lý và sử dụng quỹ để thực hiện mọi
công việc về BHXH đối với người lao động. Nó quyết định sự tồn tại và phát triển của
BHXH một cách ổn định và bền vững.
- Mức thu và phương thức thu.
* Căn cứ đóng BHXH

11


NLĐ thuộc đối tượng thực hiện theo chế độ tiền lương do Nhà nước quy định: tiền
lương, tiền công tháng đóng BHXH là tiền lương theo ngạch, bậc, cấp bậc quân hàm
và các khoản phụ cấp chức vụ, phụ cấp thâm niên vượt khung, phụ cấp thâm niên nghề
(nếu có). Mức tiền lương, tiền công tháng đóng BHXH được tính trên mức lương tối
thiểu chung tại thời điểm đóng.
NLĐ thuộc đối tượng thực hiện theo chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quy
định: tiền lương, tiền công tháng đóng BHXH là tiền lương, tiền công ghi trong hợp
đồng lao động nhưng không thấp hơn mức lương tối thiểu chung tại thời điểm đóng.
Trường hợp, NLĐ có tiền lương, tiền công ghi trong hợp đồng lao động bằng ngoại tệ
thì tiền lương, tiền công tháng đóng BHXH được tính bằng đồng Việt Nam trên cơ sở
tiền lương, tiền công bằng ngoại tệ được chuyển sang đồng Việt Nam theo tỷ giá giao
dịch bình quân trên thị trường ngoại tệ liên ngân hàng do ngân hàng Nhà nước Việt
Nam công bố tại thời điểm ngày 2 tháng 01 cho 6 tháng đầu năm và ngày 01 tháng 7
cho 6 tháng cuối năm. Trường hợp trùng vào ngày nghỉ mà Ngân hàng Nhà nước Việt
Nam chưa công bố thì được lấy tỷ giá của ngày tiếp theo liền kề.
Mức tiền lương, tiền công thu nhập tối đa để tính mức đóng BHXH là 20 lần mức
lương tối thiểu.
* Nguyên tắc đóng BHXH
Hàng tháng, chậm nhất vào ngày cuối cùng của tháng, NSDLĐ đóng BHXH trên quỹ
tiền lương, tiền công của những NLĐ; đồng thời trích từ tiền lương, tiền công tháng

11%; Từ 01/2010 - 12/2011: Mức đóng bằng 12%; Từ 01/2012 - 12/2013: Mức đóng
bằng 13%; Từ 2014 trở đi: Mức đóng bằng 14%.
* Phương thức thu BHXH bắt buộc.

13


Thu qua tài khoản: Là hình thức các đơn vị SDLĐ hàng tháng nộp tiền BHXH vào tài
khoản chuyên thu của cơ quan BHXH mở tại Ngân hàng hoặc Kho bạc Nhà nước. Đây
là hình thức thu chủ yếu của BHXH Việt Nam.
Thu bằng tiền mặt: Trường hợp NSDLĐ hoặc NLĐ đóng BHXH bằng tiền mặt thì cơ
quan BHXH phải hướng dẫn thủ tục nộp tiền vào tài khoản chuyên thu của cơ quan
BHXH. Nếu NSDLĐ hoặc NLĐ nộp tiền mặt trực tiếp tại cơ quan BHXH thì chậm
nhất sau 03 ngày làm việc, cơ quan BHXH phải nộp tiền vào tài khoản chuyên thu mở
tại Ngân hàng hoặc Kho bạc Nhà nước.
* Nhóm tiêu chí đánh giá mức thu và phương thức thu BHXH bắt buộc
- Tỷ lệ thu các đối tượng áp dụng theo quy định
- Mức tiền lương tối thiểu
- Quỹ lương và tốc độ tăng quỹ lương trích nộp BHXH bắt buộc của các đơn vị qua
các năm
- Hình thức và thời gian thu nộp tiền
* Quy trình thu BHXH bắt buộc.
Đối với đơn vị SDLĐ lần đầu tiên tham gia BHXH.
- Người lao động: Kê khai 03 bản “Tờ khai tham gia BHXH băt buộc (Mẫu số 01TBH) dựa trên hồ sơ gốc của mình để nộp cho NSDLĐ. Trường hợp đã được cấp sổ
BHXH thì không phải kê khai mà chỉ phải nộp sổ BHXH.
- Người sử dụng lao động: Kiểm tra đối chiêu tờ khai tham gia BHXH với hồ sơ gốc
của từng NLĐ, tiến hành ký xác nhận và phải chịu trách nhiệm về những nội dung trên
tờ khai của NLĐ; Lập 02 bản “Danh sách lao động tham gia BHXH bắt buộc” (Mẫu số
2a-TBHH) và bản sao quyết định thành lập hoặc giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh
hoặc giấy phép hoạt động; trường hợp NSDLĐ là cá nhân thì nộp bản HĐLĐ. Trong

* Nhóm tiêu chí đánh giá quy trình thu BHXH bắt buộc
- Số lượng và tính hợp pháp của hồ sơ tham gia BHXH bắt buộc
- Tư cách pháp nhân của doanh nghiệp

15


- Danh sách điều chỉnh lao động và mức đóng BHXH bắt buộc
- Thẩm định hồ sơ
- Thông báo và cấp sổ BHXH
- Xác nhận sổ BHXH cho NLĐ
- Các chế độ Bảo hiểm xã hội:
Các chế độ BHXH là hệ thống các quy định về mức hưởng của từng trường hợp, điều
kiện hưởng, mức hưởng và thời hạn hưởng cho người lao động khi họ gặp phải những
rủi ro thuộc từng phạm vi bảo hiểm. Tùy theo điều kiện, hệ thống BHXH của mỗi
nước có thể có các chế độ BHXH khác nhau trong số 9 chế độ mà Tổ chức Lao động
quốc tế quy định. Hiện nay pháp luật BHXH của Việt Nam quy định có 5 chế độ: chế
độ trợ cấp cho những trường hợp bị ốm đau (gọi tắt là chế độ ốm đau); chế độ BHXH
cho lao động nữ khi sinh con (gọi tắt là chế độ thai sản); chế độ trợ cấp BHXH cho
người lao động bị tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp (gọi tắt là chế độ TNLĐ &
BNN); chế độ chôn cất và trợ cấp mất người nuôi dưỡng (gọi tắt là chế độ tử tuất); chế
độ bảo hiểm tuổi già (gọi tắt là chế độ hưu trí).Có thể nói, các chế độ là nội dung cốt
lõi nhất của hệ thống BHXH, nó thể hiện được vai trò và phạm vi trách nhiệm của
BHXH đối với người lao động khi họ tham gia BHXH.
Trong các chế độ BHXH, quy định đối tượng được thụ hưởng, các điều kiện hưởng
BHXH, mức hưởng và thời hạn được hưởng trợ cấp BHXH (sẽ được đề cập sâu hơn ở
những phần sau - tác giả).
Trợ cấp BHXH là khoản tiền từ quỹ BHXH được bên BHXH (cơ quan BHXH) chi trả
cho mọi người được BHXH khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập bị giảm, mất khả năng
lao động hoặc mất việc làm và có đủ các điều kiện quy định.

cơ sở vật chất cần thiết và chi phí quản lý khác.
- Tổ chức quản lý BHXH:
* Phân cấp quản lý thu BHXH bắt buộc.
- BHXH Việt Nam: Chỉ đạo, hướng dẫn và kiểm tra tình hình thực hiện công tác quản
lý thu, cấp sổ BHXH trong toàn ngành bao gồm cả BHXH Bộ quốc phòng, Bộ Công
an và Ban Cơ yếu Chính phủ. Xác định mức lãi suất bình quân trong năm của hoạt

17