TRƯỜNG ĐH NGOẠI THƯƠNG HÀ NỘI
KHOA KINH TẾ VÀ KINH DOANH QUỐC TẾ
TIỂU LUẬN
PHƯƠNG PHÁP SẢN XUẤT GIÁ TRỊ THẶNG DƯ –
TÍNH THỰC TIỄN VÀ BẢN CHẤT BÓC LỘT CỦA
TƯ BẢN
GV HƯỚNG DẪN: THS. ĐẶNG HƯƠNG GIANG
SV THỰC HIỆN: NGUYỄN HÀ ANH
LỚP: ANH 19 – KT
KHỐI 7 – K49
CHUYÊN NGÀNH: KINH TẾ ĐỐI NGOẠI
Hà Nội, ngày 29 tháng 12 năm 2010
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU..............................................................................................3
NỘI DUNG...................................................................................................4
1.Bản chất của giá trị thặng dư và quá trình sản xuất giá trị thặng dư:.....4
1.1.Bản chất của giá trị thặng dư............................................................4
1.2.Quá trình sản xuất giá trị thặng dư:..................................................5
2.Hai phương pháp sản xuất giá trị thặng dư..............................................6
2.1.Phương pháp sản xuất giá trị thặng dư tuyệt đối..............................6
2.2.Phương pháp sản xuất giá trị thặng dư tương đối............................7
3.Tính thực tiễn của hai phương pháp sản xuất giá trị thặng dư và bản
chất bóc lột của tư bản:................................................................................9
KẾT LUẬN................................................................................................15
TÀI LIỆU THAM KHẢO........................................................................16
2
LỜI MỞ ĐẦU
Kể từ khi học thuyết giá trị thặng dư của C.Mác ra đời đến nay, thế
giới đã trải qua những biến đổi sâu sắc. Rất nhiều sự kiện đã khẳng định
tính đúng đắn của những kết luận rút ra từ học thuyết giá trị thặng dư như:
những cuộc “khủng hoảng giẫy chết” của chủ nghĩa tư bản thế giới đầu thế

Giá trị thặng dư là mục đích cuối cùng của bất cứ nhà tư bản nào
dưới chủ nghĩa tư bản. Làm thế nào để thu được càng nhiều giá trị thặng dư
nhất? Đó là câu hỏi mà các nhà tư bản luôn luôn đặt ra cho mình, và để trả
lời câu hỏi ấy nhà tư bản sẽ làm bất cứ điều gì miễn sao thu được càng
nhiều giá trị thặng dư càng tốt. Nhưng một câu hỏi được đặt ra các nhà tư
bản sản xuất giá trị thặng dư bằng cách nào? Cũng như mọi chế độ khác
quá trình sản xuất tư bản chủ nghĩa là một quá trình lao động, nhưng mang
tính đặc thù là quá trình sản xuất ra của cải đồng thời cũng là sản xuất ra
giá trị thặng dư. Quá trình sản xuất ra giá trị thặng dư là quá trình sản xuất
ra giá trị, nếu quá trình này dừng lại tại một điểm mà giá trị mới tạo ra
ngang bằng với giá trị sức lao động thì chỉ sản xuất ra giá trị đơn giản. Nếu
quá trình này vượt qua điểm đó sẽ có sản xuất ra giá trị thặng dư, khi người
4
công nhân lao động thì sức lao động của họ đã bán cho nhà tư bản từ đây ta
có thể định nghĩa được giá trị thặng dư.
Giá trị thặng dư là một bộ phận của giá trị mới dôi ra ngoài giá trị
sức lao động do công nhân làm thuê tạo ra và bị nhà tư bản chiếm không.
1.2. Quá trình sản xuất giá trị thặng dư:
Để có khối lượng giá trị thặng dư ngày càng lớn nhà tư bản dùng
nhiều phương pháp khác nhau tuỳ theo điều kiện kinh tế - kỹ thuật trong
từng giai đoạn phát triển của chủ nghĩa tư bản. Tuỳ thuộc vào điều kiện
trong từng giai đoạn phát triển của chủ nghĩa tư bản các nhà tư bản đã áp
dụng các biện pháp bóc lột giá trị thặng dư khác nhau trong những thời kỳ
khác nhau và trong từng giai đoạn ấy xuất hiện các phương pháp bóc lột giá
trị thặng dư cơ bản trong giai đoạn phát triển kinh tế – kỹ thuật của chủ
nghĩa tư bản. Trải qua các giai đoạn phát triển kinh tế – kỹ thuật các nhà tư
bản đã áp dụng 2 biện pháp bóc lột giá trị thặng dư cơ bản nhất đó là: Giá
trị thặng dư tuyệt đối và giá trị thặng dư tương đối.
Để tăng thêm giá trị thặng dư mỗi nhà tư bản đều tìm mọi cách làm
thế nào để tăng thêm phần lao động không được trả công cho công nhân. Vì

công trường thủ công. Đó là sự gia tăng về mặt lượng của quá trình sản
xuất ra giá trị thặng dư. Bởi phương pháp giá trị thặng dư tuyệt đối là giá trị
thặng dư thu được do kéo dài ngày lao động vượt quá thời gian lao động tất
6