159
Chỉång 11:

TỈÛ ÂÄÜNG ÂIÃƯU CHÈNH ÂIÃÛN ẠP

V CÄNG SÚT PHN KHẠNG
I. KHẠI NIÃÛM CHUNG:
Duy trç âiãûn ạp bçnh thỉåìng l mäüt trong nhỉỵng biãûn phạp cå bn âãø âm bo cháút
lỉåüng âiãûn nàng ca hãû thäúng âiãûn. Âiãûn ạp gim tháúp quạ mỉïc cọ thãø gáy nãn âäü trỉåüt
quạ låïn åí cạc âäüng cå khäng âäưng bäü, dáùn âãún qụa ti vãư cäng sút phn khạng åí cạc
ngưn âiãûn. Âiãûn ạp gim tháúp cng lm gim hiãûu qu phạt sạng ca cạc ân chiãúu sạng,
lm gim kh nàng truưn ti ca âỉåìng dáy v nh hỉåíng âãún âäü äøn âënh ca cạc mạy
phạt lm viãûc song song. Âiãûn ạp tàng cao cọ thãø lm gi cäùi cạch âiãûn ca thiãút bë âiãû
n
(lm tàng dng r) v tháûm chê cọ thãø âạnh thng cạch âiãûn lm hỉ hng thiãút bë.
Âiãûn ạp tải cạc âiãøm nụt trong hãû thäúng âiãûn âỉåüc duy trç åí mäüt giạ trë âënh trỉåïc
nhåì cọ nhỉỵng phỉång thỉïc váûn hnh håüp lê, chàóng hản nhỉ táûn dủng cäng sút phn
khạng ca cạc mạy phạt hồûc mạy b âäưng bäü, ngàn ngỉìa quạ ti tải cạc pháưn tỉí trong hãû
thäúng âiãûn, tàng v gim ti håüp lê ca nhỉỵng âỉåìng dáy truưn ti, chn t säú biãún âäøi
thêch håüp åí cạc mạy biãún ạp ...
Âiãûn ạp cng cọ thãø âỉåüc duy trç nhåì cạc thiãút bë tỉû âäüng âiãư
u chènh kêch tỉì (TÂK)
ca cạc mạy phạt âiãûn v mạy b âäưng bäü, cạc thiãút bë tỉû âäüng thay âäøi t säú biãún âäøi ca
mạy biãún ạp, cạc thiãút bë tỉû âäüng thay âäøi dung lỉåüng ca cạc tủ b ténh ...
II. THIÃÚT BË TÂK:
Thiãút bë tỉû âäüng âiãưu chènh kêch tỉì (TÂK) âỉåüc sỉí dủng âãø duy trç âiãûn ạp theo mäüt
âàûc tênh âënh trỉåïc v âãø phán phäúi phủ ti phn khạng giỉỵa cạc ngưn cung cáúp trong

F
).
• Âiãưu chènh âiãûn ạp ty thüc vo tạc âäüng nhiãùu (vê dủ, theo dng âiãûn ca mạy
phạt I
F
, theo gọc ϕ giỉỵa âiãûn ạp v dng âiãûn ca mạy phạt, ...).

160
• Âiãưu chènh âiãûn ạp theo âäü lãûch ca âải lỉåüng âỉåüc âiãưu chènh v theo tạc âäüng
nhiãùu.

Hçnh 11.5 :
Så âäư thay thãú v âäư thë vẹctå âiãûn ạp ca mạy phạt

Âäúi våïi cạc mạy phạt âiãûn dng mạy kêch thêch mäüt chiãưu, cạc thiãút bë âiãưu chènh
âiãûn ạp cọ thãø chia thnh 2 nhọm:
a) Thay âäøi kêch tỉì mạy phạt nhåì thay âäøi R
KT
trong mảch cün kêch tỉì W
KT
ca
mạy kêch thêch KT mäüt cạch tỉì tỉì nhåì con trỉåüt (hçnh 11.6 a) hồûc näúi tàõt mäüt pháưn R
KT

theo chu k (hçnh 11.6 b). Hçnh 11.6 :
Thay âäøi kêch tỉì mạy phạt nhåì thay âäøi R
KT

õổa vaỡo cuọỹn kờch tổỡ W
KT
cuớa maùy kờch thờch. Doỡng õaợ õổồỹc chốnh lổu I
K
goỹi laỡ doỡng
compun õi vaỡo cuọỹn W
KT
cuỡng hổồùng vồùi doỡng I
KT
tổỡ maùy kờch thờch. Nhổ vỏỷy doỡng tọứng
(I
KT
+ I
K
) trong cuọỹn kờch tổỡ W
KT
cuớa maùy kờch thờch phuỷ thuọỹc vaỡo doỡng I
F
cuớa maùy phaùt.
Bióỳn aùp BTG õóứ caùch ly maỷch kờch tổỡ cuớa maùy kờch thờch vồùi maỷch thổù BI coù õióứm
nọỳi õỏỳt, ngoaỡi ra nhồỡ choỹn hóỷ sọỳ bióỳn õọứi thờch hồỹp coù thóứ phọỳi hồỹp doỡng thổù I
2
cuớa BI vồùi
doỡng compun I
K
.
Bióỳn trồớ õỷt R
õ
õóứ thay õọứi mọỹt caùch õóửu õỷn doỡng I
K

thay õọứi giọỳng nhổ trổồỡng hồỹp khọng coù compun (hỗnh 11.9).
Doỡng I
Fmin
goỹi laỡ ngổồợng cuớa compun. Thổồỡng I
Fmin
= (10 ữ 30)%I
Fõm
. Tuy nhión maùy phaùt
thổồỡng khọng laỡm vióỷc vồùi phuỷ taới nhoớ nhổ vỏỷy nón nhổồỹc õióứm naỡy coù thóứ khọng cỏửn
phaới quan tỏm.
Compun khọng phaớn ổùng theo sổỷ thay õọứi cuớa õióỷn aùp vaỡ cos, do vỏỷy khọng thóứ
duy trỗ mọỹt õióỷn aùp khọng õọứi trón thanh goùp õióỷn aùp maùy phaùt. Trón hỗnh 1.19 laỡ õỷc tờnh
thay õọứi õióỷn aùp U
F
theo I
F
. Ta thỏỳy vồùi cuỡng mọỹt giaù trở I
F
, thióỳt bở compun seợ õióửu chốnh
õióỷn aùp U
F
õóỳn nhổợng giaù trở khaùc nhau ổùng vồùi caùc trổồỡng hồỹp cos khaùc nhau. Hỗnh 11.10 :
Sồ õọử cỏỳu truùc cuớa correctồ õióỷn aùp 163
II.3.

thuọỹc mọỹt caùch khọng tuyóỳn tờnh vaỡo õióỷn aùp U
F
cuớa maùy phaùt (hỗnh 11.11b).

Hỗnh 11.11 :
Bọỹ phỏỷn õo lổồỡng
a) Sồ õọử khọỳi chổùc nng b) ỷc tờnh quan hóỷ cuớa doỡng I
TT
vaỡ I
KTT
vồùi aùp õỏửu vaỡo

Bọỹ phỏỷn õo lổồỡng laỡm vióỷc theo nguyón từc so saùnh doỡng I
TT
vaỡ I
KTT
. Tổỡ õỷc tờnh
trón hỗnh 11.11b ta thỏỳy rũng: khi U
F
= U
0
(U
0
laỡ mọỹt õióỷn aùp xaùc õởnh trón thanh goùp nọỳi
maùy phaùt), doỡng I
TT
= I
KTT
, luùc ỏỳy seợ coù doỡng I
Cmin

Cmin
laỡm tng U
F
thóm nổợa. óứ ngn ngổỡa correctồ taùc õọỹng khọng õuùng nhổ vỏỷy, trong
sồ õọử cuớa correctồ coù bọỳ trờ mọỹt phỏửn tổớ khoùa khi I
KTT
>I
TT
.
ỷc tờnh cuớa correctồ laỡ quan hóỷ giổợa doỡng I
C
vồùi õióỷn aùp trón thanh goùp nọỳi maùy
phaùt nhổ hỗnh 11.12.
ióứm a, tổồng ổùng vồùi khi I
C
= I
C max
, xaùc õinh khaớ nng tng cổồỡng kờch tổỡ lồùn nhỏỳt
coù thóứ õaớm baớo bồới correctồ. Doỡng I
C min
taỷi õióứm d xaùc õởnh khaớ nng giaớm kờch tổỡ thỏỳp