21
CHỈÅNG 3
CÁN BÀỊNG NHIÃÛT V CÁN BÀỊNG ÁØM

3.1 PHỈÅNG TRÇNH CÁN BÀỊNG NHIÃÛT
Xẹt mäüt hãû nhiãût âäüng báút k, hãû ln ln chëu tạc âäüng ca cạc ngưn nhiãût bãn ngoi
v bãn trong. Cạc tạc âäüng âọ ngỉåìi ta gi l cạc nhiãùu loản vãư nhiãût . Thỉûc tãú cạc hãû nhiãût
âäüng chëu tạc âäüng ca cạc nhiãùu loản sau :
- Nhiãût ta ra tỉì cạc ngưn nhiãût bãn trong hãû gi l cạc ngưn nhiãût to : ΣQ
ta

- Nhiãût truưn qua kãút cáúu bao che gi l ngưn nhiãût tháøm tháúu :
Σ
Q
tt

Täøng hai thnh pháưn trãn gi l nhiãût thỉìa
Q
T
= ΣQ
ta
+ ΣQ
tt
(3-1)
Âãø duy trç chãú âäü nhiãût áøm trong khäng gian âiãưu ho , trong k thût âiãưu ho khäng khê
ngìi ta phi cáúp tưn hon cho hãû mäüt lỉåüng khäng khê cọ lỉu lỉåüng L (kg/s) åí trảng thại
V(t
V
,
ϕ

Täøng hai thnh pháưn trãn gi l áøm thỉìa
W
T
= ΣW
ta
+ ΣW
tt
(3-3)
Âãø hãû cán bàòng áøm v cọ trảng thại khäng khê trong phng khäng âäøi T(t
T
, ϕ
T
) ngìi ta
phi ln ln cung cáúp cho hãû mäüt lỉåüng khäng khê cọ lỉu lỉåüng L (kg/s) åí trảng thại V(t
V
,
ϕ
V
). Nhỉ váûy lỉåüng khäng khê ny â láúy âi tỉì phng mäüt lỉåüng áøm bàòng W
T.
Ta cọ phỉång
trçnh cán bàòng áøm nhỉ sau :
W
T
= L
W
.(d
T
- d
V

.

3.2 XẠC ÂËNH LỈÅÜNG NHIÃÛT THỈÌA Q
T

3.2.1 Nhiãût do mạy mọc thiãút bë âiãûn ta ra Q
1

3.2.1.1 Nhiãût to ra tỉì thiãút bë dáùn âäüng bàòng âäüng cå âiãûn

22
Maùy moùc sổớ duỷng õióỷn gọửm 2 cuỷm chi tióỳt laỡ õọỹng cồ õióỷn vaỡ cồ cỏỳu dỏựn õọỹng. Tọứn thỏỳt
cuớa caùc maùy bao gọửm tọứn thỏỳt ồớ õọỹng cồ vaỡ tọứn thỏỳt ồớ cồ cỏỳu dỏựn õọỹng. Theo vở trờ tổồng õọỳi
cuớa 2 cuỷm chi tióỳt naỡy ta coù 3 trổồỡng hồỹp coù thóứ xaợy ra :
-
Trổồỡng hồỹp 1 :
ọỹng cồ vaỡ chi tióỳt dỏựn õọỹng nũm hoaỡn toaỡn trong khọng gian õióửu hoaỡ
-
Trổồỡng hồỹp 2 :
ọỹng cồ nũm bón ngoaỡi, chi tióỳt dỏựn õọỹng nũm bón trong
-
Trổồỡng hồỹp 3:
ọỹng cồ nũm bón trong, chi tióỳt dỏựn õọỹng nũm bón ngoaỡi.
Nhióỷt do maùy moùc toaớ ra chố dổồùi daỷng nhióỷt hióỷn.
Goỹi N vaỡ laỡ cọng suỏỳ
t vaỡ hióỷu suỏỳt cuớa õọỹng cồ õióỷn. Cọng suỏỳt cuớa õọỹng cồ õióỷn N thổồỡng
laỡ cọng suỏỳt tờnh ồớ õỏửu ra cuớa õọỹng cồ. Vỗ vỏỷy :
- Trổồỡng hồỹp 1: Toaỡn bọỹ nng lổồỹng cung cỏỳp cho õọỹng cồ õóửu õổồỹc bióỳn thaỡnh nhióỷt
nng vaỡ trao õọứi cho khọng khờ trong phoỡng. Nhổng do cọng suỏỳt N õổồỹc tờnh laỡ cọng suỏỳt
õỏửu ra nón nng lổồỹng maỡ õọỹng cồ tióu thuỷ laỡ

ngoaỡi
(1) (2) (3) (4) (5)
0,04
0,06
0,09
0,12
0,18
41
49
55
60
64
0,10
0,12
0,16
0,20
0,30
0,04
0,06
0,09
0,12
0,18
0,06
0,06
0,07
0,08
0,11
0,25
0,37
0,55

4,82
1,5
2,2
4,0
0,38
0,66
0,82

N
q =
1


)1.(
1

=
N
q
(3-6)
(3-8)

23
(1) (2) (3) (4) (5)
5,5
7,5
84
85
6,55
8,82

45
55
75
90
89
90
90
90
90
41,6
50,0
61,1
83,3
100
37
45
55
75
90
4,6
5,0
6,1
8,3
10,0
110
132
150
185
220
250

Ngoaỡi caùc thióỳt bở õổồỹc dỏựn õọỹng bũng caùc õọỹng cồ õióỷn, trong phoỡng coù thóứ trang bở caùc
duỷng cuỷ sổớ duỷng õióỷn khaùc nhổ : Ti vi, maùy tờnh, maùy in, maùy sỏỳy toùc ...vv. aỷi õa sọỳ caùc
thióỳt bở õióỷn chố phaùt nhióỷt hióỷn.
ọỳi vồùi caùc thióỳt bở õióỷn phaùt ra nhióỷt hióỷn thỗ nhióỷt lổồỹng toaớ ra bũng chờnh cọng suỏỳt ghi
trón thió
ỳùt bở.

Khi tờnh toaùn tọứn thỏỳt nhióỷt do maùy moùc vaỡ thióỳt bở õióỷn phaùt ra cỏửn lổu yù khọng phaới tỏỳt
caớ caùc maùy moùc vaỡ thióỳt bở õióỷn cuợng õóửu hoaỷt õọỹng õọửng thồỡi. óứ cho cọng suỏỳt maùy laỷnh
khọng quaù lồùn, cỏửn phaới tờnh õóỳn mổùc õọỹ hoaỷt õọỹng õọửng thồỡi cuớa caùc õọỹng cồ. Trong trổồỡng
hồỹp tọứng quaùt:
Q
1
=

q
1
.K
tt
.k
õt
(3-9)
K
tt
- hóỷ sọỳ tờnh toaùn bũng tyớ sọỳ giổợa cọng suỏỳt laỡm vióỷc thổỷc vồùi cọng suỏỳt õởnh mổùc.
K
õt
- Hóỷ sọỳ õọửng thồỡi, tờnh õóỳn mổùc õọỹ hoaỷt õọỹng õọửng thồỡi. Hóỷ sọỳ õọửng thồỡi cuớa mọựi õọỹng cồ
coù thóứ coi bũng hóỷ sọỳ thồỡi gian laỡm vióỷc , tổùc laỡ bũng tyớ sọỳ thồỡi gian laỡm vióỷc cuớa õọỹng cồ thổù
i, chia cho tọứng thồỡi gian laỡm vióỷc cuớa toaỡn bọỹ hóỷ thọỳng.

Q
22
= 1,25.N
hq
, kW (3-11)
N
hq
: Täøng cäng sút ân hunh quang, kW
Q
2
= Q
21
+ Q
22
, kW (3-12)
Mäüt váún âãư thỉåìng gàûp trãn thỉûc tãú l khi thiãút kãú khäng biãút bäú trê ân củ thãø trong phng
s nhỉ thãú no hồûc ngỉåìi thiãút kãú khäng cọ âiãưu kiãûn kho sạt chi tiãút ton bäü cäng trçnh,
hồûc khäng cọ kinh nghiãûm vãư cạch bäú trê ân ca cạc âäúi tỉåüng. Trong trỉåìng håüp ny cọ
thãø chn theo âiãưu kiãûn â chiãúu sạng cho åí bng 3-2.
Bng 3.2 : Thäng säú kinh nghiãûm cho phng

Khu vỉûc Lỉu lỉåüng khäng khê
L/s.m
2

Phán bäú ngỉåìi
m
2
/ngỉåìi
Cäng sút chiãúu


12
- Thỉ viãûn
- Nh hạt
+ Phng Audio
+ Quạn bar
+ Khu vỉûc tråü giụp
- Nh hng
- Rảp chiãúu bọng
- Siãu thë
- Cỉía hng nh
+ Hiãûu ún tọc
+ Bạn dy, m
- Phng thãø thao nhẻ
- Phng häüi nghë
11

12,1
12,9
6,4
17,3
12,1
8,3

12,0
9,8
13,4
12,2
3


s
.F, W (3-13)
trong õoù F - dióỷn tờch saỡn nhaỡ, m
2

q
s
- Cọng suỏỳt chióỳu saùng yóu cỏửu cho 1m
2
dióỷn tờch saỡn, W/m
23.2.3 Nhióỷt do ngổồỡi toớa ra Q
3

Nhióỷt do ngổồỡi toớa ra gọửm 2 thaỡnh phỏửn :
-
Nhióỷt hióỷn
: Do truyóửn nhióỷt tổỡ ngổồỡi ra mọi trổồỡng thọng qua õọỳi lổu, bổùc xaỷ vaỡ dỏựn
nhióỷt : q
h

- Nhióỷt ỏứn :
Do toớa ỏứm (mọử họi vaỡ hồi nổồùc mang theo) : q
W

-
Nhióỷt toaỡn phỏửn
: Nhióỷt toaỡn phỏửn bũng tọứng nhióỷt hióỷn vaỡ nhióỷt ỏứn :

-3
, kW (3-15)
n - Tọứng sọỳ ngổồỡi trong phoỡng
q
h
, q
w
, q - Nhióỷt ỏứn, nhióỷt hióỷn vaỡ nhióỷt toaỡn phỏửn do mọỹt ngổồỡi toớa ra trong mọỹt õồn vở
thồỡi gian vaỡ õổồỹc xaùc õởnh theo baớng 3.4.

Khi tờnh nhióỷt thổỡa do ngổồỡi toaớ ra ngổồỡi thióỳt kóỳ thổồỡng gỷp khoù khn khi xaùc õởnh sọỳ
lổồỹng ngổồỡi trong mọỹt phoỡng. Thổỷc tóỳ, sọỳ lổồỹng ngổồỡi luọn luọn thay õọứi vaỡ hỏửu nhổ khọng
theo mọỹt quy luỏỷt nhỏỳt õởnh naỡo caớ. Trong trổồỡng hồỹp õoù coù thóứ lỏỳy theo sọỳ lióỷu phỏn bọỳ
ngổồỡi nóu trong baớng 3-2.
Baớng 3.4 dổồùi õỏy laỡ nhióỷt toaỡn phỏửn vaỡ nhióỷt ỏứn do ngổồỡi toaớ ra. Theo baớng naỡy nhióỷt ỏứn
vaỡ nhióỷt hióỷn do ngổồỡi toaớ ra phuỷ thuọỹc cổồỡng õọỹ vỏỷn õọỹng cuớa con ngổồỡi vaỡ nhióỷt õọỹ trong
phoỡng. Khi nhióỷt õọỹ
phoỡng tng thỗ nhióỷt ỏứn tng, nhióỷt hióỷn giaớm. Nhióỷt toaỡn phỏửn chố phuỷ
thuọỹc vaỡo cổồỡng õọỹ vỏỷn õọỹng maỡ khọng phuỷ thuọỹc vaỡo nhióỷt õọỹ cuớa phoỡng.
Cọỹt 4 trong baớng laỡ lổồỹng nhióỷt thổỡa phaùt ra tổỡ cồ thóứ mọỹt ngổồỡi õaỡn ọng trung nión coù
khọỳi lổồỹng cồ thóứ chổỡng 68kg. Tuy nhión trón thổỷc tóỳ trong khọng gian õióửu hoaỡ thổồỡng coù
mỷt nhióửu ngổồỡi vồùi giồùi tờnh vaỡ tuọứi taùc khaùc nhau. Cọỹt 4 laỡ giaù trở nhióỷt thổỡa trung bỗnh trón
cồ sồớ lổu yù tồùi tố lóỷ õaỡn ọng vaỡ õaỡn baỡ thổồỡng coù ồớ nhổợng khọng gian khaớo saùt nóu trong
baớng. Nóỳu muọỳn tờnh cuỷ thóứ theo thổỷc tóỳ thỗ tờnh nhióỷt do ngổồỡi õaỡ baỡ toaớ ra chióỳm 85% , treớ
em chióỳm 75% lổồỹng nhióỷt thổỡ
a cuớa ngổồỡi õaỡn ọng.
Trong trổồỡng hồỹp khọng gian khaớo saùt laỡ nhaỡ haỡng thỗ nón cọỹng thóm lổồỹng nhióỷt thổỡa do
thổùc n toaớ ra cho mọựi ngổồỡi laỡ 20W , trong õoù 10W laỡ nhióỷt hióỷn vaỡ 10W laỡ nhióỷt ỏứn
÷
0,9
0,4
÷
0,6
0,8
÷
0,9
0,7
÷
0,85
0,3
÷
0,5
0,9
÷
1,0

27
Baớng 3.4 : Nhióỷt ỏứn vaỡ nhióỷt hióỷn do ngổồỡi toaớ ra,W/ngổồỡi Nhióỷt õọỹ phoỡng,
o
C
28 27 26 24 22 20
Mổùc õọỹ hoaỷt õọỹng Loaỷi khọng gian Nhióỷt thổỡa

Ngọửi, hoaỷt õọỹng nheỷ
Hoaỷt õọỹng vn phoỡng
i, õổùng chỏỷm raợi
Ngọửi, õi chỏỷm
i, õổùng chỏỷm raợi
Caùc hoaỷt õọỹng nheỷ
Caùc lao õọỹng nheỷ
Khióu vuợ
i bọỹ 1,5 m/s
Lao õọỹng nỷng
Nhaỡ haùt
Trổồỡng hoỹc
K.saỷn, V.Phoỡng
Cổớa haỡng
Sỏn bay, hióỷu thuọỳc
Ngỏn haỡng
Nhaỡ haỡng
Xổồớng saớn xuỏỳt
Vuợ trổồỡng
Xổồớng
Xổồớng saớn xuỏỳt
115
130
140
160
160
160
150
230
260

105
165
188
220
298
55
55
56
56
58
58
60
62
70
88
138
45
65
74
74
92
92
100
158
180
212
292
60
60
60

33
50
60
60
74
74
80
135
156
190
276
72
78
78
78
84
84
90
100
110
130
170
28
42
52
52
66
66
70
120


Tọứn thỏỳt nhióỷt daỷng naỡy chố coù trong caùc xờ nghióỷp, nhaỡ maùy, ồớ õoù, trong khọng gian õióửu
hoaỡ thổồỡng xuyón vaỡ lión tuỷc coù õổa vaỡo vaỡ õổa ra caùc saớn phỏứm coù nhióỷt õọỹ cao hồn nhióỷt õọỹ
trong phoỡng.
Nhióỷt toaỡn phỏửn do saớn phỏứm mang vaỡo phoỡng õổồỹc xaùc õởnh theo cọng thổùc
Q
4
= G
4
.C
p
(t
1
- t
2
) + W
4
.r , kW (3-16)
trong õoù :
- Nhióỷt hióỷn : Q
4h
= G
4
.C
p
(t
1
- t
2
), kW

Nhióỷt toớa ra tổỡ bóử mỷt trao õọứi nhióỷt thổồỡng õổồỹc tờnh theo cọng thổùc truyóửn nhióỷt vaỡ õoù
chố laỡ nhióỷt hióỷn. Tuỡy thuọỹc vaỡo giaù trở õo õaỷc õổồỹc maỡ ngổồỡi ta tờnh theo cọng thổùc truyóửn
nhióỷt hay toaớ nhióỷt.
- Khi bióỳt nhióỷt õọỹ bóử mỷt thióỳt bở nhióỷt t
w
:
Q
5
=

W
.F
W
.(t
W
-t
T
) (3-17)
Trong õoù

W
laỡ hóỷ sọỳ toớa nhióỷt tổỡ bóử mỷt noùng vaỡo khọng khờ trong phoỡng vaỡ õổồỹc tờnh theo
cọng thổùc sau :

W
= 2,5.

t
1/4
+ 58.

- Khi bióỳt nhióỷt õọỹ chỏỳt loớng chuyóứn õọỹng bón trong ọỳng dỏựn t
F
:
Q
5
= k.F.(t
F
-t
T
) (3-19)
trong õoù hóỷ sọỳ truyóửn nhióỷt k = 2,5 W/m
2
.
o
C
3.2.6 Nhióỷt do bổùc xaỷ mỷt trồỡi vaỡo phoỡng Q
6

3.2.6.1 Nhióỷt bổùc xaỷ mỷt trồỡi
Coù thóứ coi mỷt trồỡi laỡ mọỹt quaớ cỏửu lổớa khọứng lọử vồùi õổồỡng kờnh trung bỗnh 1,39.10
6
km vaỡ
caùch xa quaớ õỏỳt 150.10
6
km. Nhióỷt õọỹ bóử mỷt cuớa mỷt trồỡi khoaớng 6000
O
K trong khi ồớ tỏm
õaỷt õóỳn 8
ữ
40.10

(3-20)
a. Nhiãût bỉïc xả qua kênh
* Trỉåìng håüp sỉí dủng kênh cå bn :
Kênh cå bn l loải kênh trong sút, dy 3mm, cọ hãû säú háúp thủ
α
m
=6%, hãû säú phn xả
ρ
m

= 8% (ỉïng våïi gọc tåïi ca tia bỉïc xả l 30
o
)
Nhiãût bỉïc xả màût tråìi qua kênh âỉåüc tênh theo cäng thỉïc :
Q
61
= F
k
.R.
ε
c
.
ε
ds
.
ε
mm
ε
kh
.

mm
- Hãû säú xẹt tåïi nh hỉåíng ca máy m . Tråìi khäng máy láúy
ε
mm
= 1, tråìi cọ máy
ε
mm
=0,85
+
ε
kh
- Hãû säú xẹt tåïi nh hỉåíng ca khung kênh. Kãút cáúu khung khạc nhau thç mỉïc âäü che
khút mäüt pháưn kênh dỉåïi cạc tia bỉïc xả khạc nhau. Våïi khung gäù
ε
kh
= 1, khung kim loải
ε
kh

= 1,17
+
ε
K
- Hãû säú kênh, phủ thüc mu sàõc v loải kênh khạc kênh cå bn v láúy theo bng 3-5
Bng 3-5 : Âàûc tênh bỉïc xả ca cạc loải kênh
Loải kênh Hãû säú
háúp thủ
α
k


0,36
0,44
0,30
0,08
0,08
0,10
0,05
0,05
0,05
0,39
0,44
0,53
0,86
0,77
0,56
0,44
0,21
0,20
0,25
0,12
0,17
1,00
0,94
0,80
0,73
0,58
0,57
0,44
0,34
0,33

Baớng 3-6 : ỷc tờnh bổùc xaỷ cuớa maỡn che

Loaỷi maỡn che, reỡm che Hóỷ sọỳ hỏỳp
thuỷ

m

Hóỷ sọỳ phaớn
xaỷ

m

Hóỷ sọỳ
xuyón qua

m

Hóỷ sọỳ mỷt
trồỡi

m

- Cổớa chồùp maỡu nhaỷt
maỡu trung bỗnh
maỡu õỏỷm
- Maỡn che loaỷi metalon
- Maỡn che Brella kióứu Haỡ Lan
0,37
0,58
0,72

173
170
139
413
423
158
483
489
142
442
438
139
334
309
136
205
129
129
88
44
136
44
44
139
44
44
142
41
41
158

44
44
44
44
79
41
41
136
35
35
173
25
25
155

6
Tỏy
Tỏy Bừc
Mỷt nũm ngang
6
6
13
25
25
139
25
25

ọng
16
132
158
107
401
426
123
467
498
110
419
448
104
344
309
98
177
136
95
69
44
98
44
44
104
44
44
110
41

44
44
44
44
44
44
101
41
41
177
35
35
208
22
22
180

5 vaỡ 7

Tỏy
Tỏy Bừc
Mỷt nũm ngang
3
3
9
22
22

132
Bừc
ọng Bừc
ọng
3
54
79
47
356
435
50
410
514
47
350
470
47
252
328
44
107
145
44
44
44
44
44
44
47
44

44
44
44
44
44
44
85
44
44
189
41
41
268
35
35
296
22
22
249

4 vaỡ 8
Tỏy
Tỏy Bừc
Mỷt nũm ngang
3
3
6

435
356
120

31
Bàõc
Âäng Bàõc
Âäng
3
3
3
19
281
410
35
325
517
41
252
476
44
142
334
44
54
148
44
44
44
44

76
44
177
85
44
66
88
66
44
85
177
44
76
196
41
60
385
35
41
401
19
19
306

3 vaì 9
Táy
Táy Bàõc

505
517
325
306
410
281
98
Bàõc
Âäng Bàõc
Âäng
0
0
0
16
183
372
32
208
489
41
139
457
44
88
315
44
44
126
44
44

41
388
205
44
255
224
57
145
230
145
57
224
255
44
205
388
41
173
470
32
126
464
16
57
3252 vaì 10
Táy
Táy Bàõc

438
489
208
268
372
183
69
Bàõc
Âäng Bàõc
Âäng
0
0
0
13
85
312
28
117
451
38
54
416
41
41
293
44
44
123
44
44

38
460
303
54
344
328
98
221
334
221
98
328
344
54
303
460
38
287
508
28
205
483
13
110
3121 vaì 11
Táy
Táy Bàõc

413
451
117
196
312
85
54
Bàõc
Âäng Bàõc
Âäng
0
0
0
13
47
271
28
88
432
38
54
410
41
41
287
44
44
132
44
44

38
470
344
73
382
366
144
249
378
249
114
366
382
73
344
470
38
296
514
28
233
486
13
158
31212
Táy
Táy Bàõc

378
432
88
208
271
47
44
Vé âäü 20
O
Bàõc Giåì màût tråìi
Thaïng Hæåïng 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17
Bàõc
Âäng Bàõc
Âäng
88
255
255
129
454
467
104
385
505
79
262
451
60

Táy Nam
88
9
9
196
28
28
230
38
38
208
44
44
139
44
44
66
44
44
44
44
44
44
44
66
44
44
139
44
44