Giá trị vô hình của giải Oscar

Chỉ cần lọt vào bảng đề cử, doanh thu đã tăng vọt. Los Angeles Times đã
lập bảng thống kê doanh thu trước và sau ngày công bố đề cử. Titanic
(Paramount/Fox, 1997): trước và sau đề cử tăng 42,8%; American beauty
(DreamWorks, 1999): tăng 10.173,4%; Shakespeare in love (Miramax/Universal,
1998): tăng 161,3%; Life is beautiful (Miramax, 1998): tăng 237,9%… Một phim
trúng giải phim hay nhất thường tăng doanh thu trung bình 30 triệu USD.
Sức hút kéo khán giả vào rạp

Thù lao cho Denzel Washington đã được tăng sau khi diễn viên này được
trao Oscar nam diễn viên chính xuất sắc trong Training Day (2002)
Theo Stephen Galloway (Hollywood Reporter), Denzel Washington sau khi
giành giải nam diễn viên chính trong Training Day đã được tăng thù lao từ 12,5
triệu USD lên 20 triệu USD cho Out of Time (do hãng MGM phát hành). Trong
thực tế, hiệu ứng tài chính của Oscar chỉ mới hình thành gần đây. Thập niên 1970,
các ngôi sao gần như không bao giờ được tăng thù lao sau khi giành Oscar.
Trong hầu hết trường hợp, diễn viên giành Oscar luôn được hãng phim tăng
thù lao. Điều này không phải xảy ra gần đây. Thù lao của Claudette Colbert đã
tăng từ 35.000 USD lên 150.000 USD/phim, sau khi cô giành Oscar cho phim It
Happened One Night (1934).
Năm 1936, Claudette Colbert là nữ diễn viên được trả thù lao cao nhất
Hollywood. Marlon Brando chỉ được trả 40.000 USD cho phim The Men và
75.000 USD cho A Streetcar Named Desire nhưng sau đó được tăng lên 100.000
USD cho Viva Zapata!, sau khi Brando được một đề cử Oscar (trong A Streetcar
Named Desire). Năm 1960, 6 năm sau khi giành Oscar đầu tiên trong On The
Waterfront, Marlon Brando đã được trả 1 triệu USD/phim.
Và sau khi giành Oscar thứ hai trong The Godfather, Marlon Brando được
trả 1,5 triệu USD/phim, cộng thêm tỷ lệ doanh thu. Tương tự, Dustin Hoffman chỉ
nhận được 17.000 USD cho The Graduate (đem lại đề cử Oscar đầu tiên) nhưng
thù lao được tăng lên 5 triệu USD cho Tootsie - phim đầu tiên sau khi Hoffman

hình là Shakespeare In Love. Tung ra tháng 12-1998 và giành Oscar hạng mục
phim hay nhất vài tuần sau đó, Shakespeare In Love đã thắng đậm trong không khí
“hậu Oscar”.
Chỉ trong ba ngày sau đêm Oscar, Shakespeare In Love thu thêm 4,4 triệu
USD, tăng 48% so với kỳ cuối tuần trước đó. Hãng Miramax đã thực hiện chiến
dịch quảng cáo Shakespeare In Love lần hai, với đợt ra quân rầm rộ, từ 1.266 rạp
lên 1.931 rạp, nhằm khai thác tối đa giá trị của 7 tượng Oscar mà Shakespeare In
Love giành được. Năm sau, American Beauty cũng thực hiện chiến dịch tương tự
sau khi thắng lớn với 5 Oscar.
Công chiếu vào tháng 12-1999, American Beauty đã thất bại nghiêm trọng
về mặt tài chính. Tuy nhiên, sau khi giành loạt Oscar, trong đó có giải phim hay
nhất, nam diễn viên chính (Kevin Spacey), đạo diễn (Sam Mendes)…, American
Beauty đã tăng 132% doanh thu, đem lại thêm khoảng 15 triệu USD cho hãng
DreamWorks.
Với phim nước ngoài, hiệu ứng Oscar cũng xảy ra, dù tỷ lệ tăng doanh thu
không cao. Phim All About My Mother của đạo diễn Tây Ban Nha Pedro
Almodovar đã tăng thêm 2-3 triệu USD sau khi phim giành được giải phim nước
ngoài hay nhất (Oscar 1999).
Một trong những ảnh hưởng tích cực nữa đem lại từ Oscar là hiệu ứng
truyền thông. Diễn viên, đạo diễn phút chốc trở thành tên tuổi được khắp thế giới
biết đến. Trước Oscar 2004, có lẽ chẳng ai biết Keisha Castle-Hughes là diễn viên
nào nhưng kể từ khi được đề cử Oscar hạng mục nữ diễn viên chính, cô diễn viên
13 tuổi này đã được hàng loạt tờ báo nhắc đến, trong đó có cả chuyên san điện ảnh
Hollywood Reporter.
Diễn viên Joan Fontaine từng nói rằng những người chiến thắng Oscar là
“các thành viên vô danh trong hoàng gia bỗng chốc được nâng lên ngai vàng”.
Thậm chí vài ngôi sao đẳng cấp cao cũng chẳng mấy khi được nhắc ngoài phạm vi
nước Mỹ, cho đến khi nhận đề cử hoặc chiến thắng Oscar.
Huyền thoại John Wayne chỉ được “vua biết mặt, chúa biết tên” khi giành
được Oscar từ True Grit (1969) và diễn viên lừng danh trong thể loại phim cao bồi