Bài VII: Simplex (Tạm Dịch: Đơn Vận)

Simplex - Một phương pháp mạnh giải quyết vấn đề là đem nó vào
sự vận chuyển đơn nhất
Khác với các bai trước, bài này có lẽ cần thiết cho những ai làm việc trong
môi trường kỳ nghệ sản xuất.
Kĩ thuật sáng tạo này là công cụ quan trong cho các ngành công-kỹ-nghệ.
Nó đưa phương pháp DOIT (xin xem thêm bài DOIT) lên một mức độ tinh
tế hơn. Thay vì nhìn sự sáng tạo như là một quá trình tuyến tính thì cái
nhìn cuả Simplex đưa quá trình này vào một vòng khép kín không đứt
đoạn; nghià là, sự hoàn tất và sự thực hiện sáng tạo lập thành 1 chu kì
dẫn tới chu kì mới nâng cao hơn cuả sự sáng tạo. (Để so sánh, bạn có thể
xem thêm các triết lí vòng xoắn ốc về sự phát triển cuả xã hội)
Dưới đây là minh hoạ cuả 8 giai đoạn trong 1 chu kì cuả Simplex Lich sử cuả phương pháp:
Phương pháp này được phát triển bởi tiến sĩ Min Basadur. Ông đề cập tới
Simplex qua cuốn "Simplex: a Fly to Creativity" trong năm 1994. WEB
site cuả ông
Cách tiến hành
1. Tìm hiểu vấn đề:
Phát hiện đúng vấn đề để giải quyết là phần khó nhất cuả quá trình sáng
tạo (vạn sự khởi đầu nan mà lị) Vấn đề có thê7 hiển nhiên hay phải được
lược qua hệ thống câu hỏi để làm sáng tỏ hơn như là:
• Khách hàng muốn thay dổi chức năng gì?
• Khách hàng sẽ làm tốt hơn về mặt nào nếu chúng ta giúp họ?
• Gìới nào chúng ta có thể nới rộng ra khi dùng năng lực chính cuả
chúng ta
• Những vấn đề nhỏ nào hiện có se lớn lên trở thành vấn đề lớn?
• Chỗ nào chậm chạp trong công việc gây thêm khó khăn? Cái gì

Tác giả cho rằng dùng hai chữ "tại sao?" để mở rộng vấn đề, và câu "Cái
gì ngăn trở bạn?" để thu hẹp vấn đề đó.
Đối vơí những vấn đề lớn thường có thể "bẽ" nó ra thành những "mảnh
vụn" hơn. Từ đó giải quyết từng phần.
4. Tìm ý:
Trong bước này bạn sẽ nêu lên càng nhiều ý càng tốt. Cách thức là đặt ra
một loạt các câu hỏi với những người khác nhau để họ cho ý kiến qua các
phưong tiện về sáng tạo (dùng software, dùng bảng câu hỏi gợi ý,...) và
qua cách suy nghĩ định hướng để tập kích não.
Không đưọc đánh giá phê bình các ý kiến trong giai đoạn này. Thay vào
đó tập trung vào việc tạo ra tất cả các ý kiến khả dĩ. Những ý tồi thường
làm nảy sinh các ý tốt.
5. Lưạ chọn và đánh giá:
Khi đã có nhiều lời giải khả dĩ, thì bạn có thể tìm ra lời giải tốt nhất (xem
thêm bài DOIT)
Sau khi đã lựa được lời giải thì đánh giá xem nó có đáng giá để đem ra xài
hay không. Điều quan trọng là không để cho sự thuận lợi cuả riêng mình
ảnh hưởng vào sự hợp lí chung. Nếu lời giải đề ra chưa đủ bõ công thì hày
tạo thêm các ý mới va bắt đầu quá trình Simplex lại từ đầu. Nếu không có
khi bạn uổng phí rất nhiều thì giờ để làm cái mà không ai thèm.
6. Hoạch định:
Sau khi đã yên tâ rằng lời giải đưa ra là đáng giá thì đây là lúc để lên kế
hoạch thực hiện. Một phưong pháp hiệu quả là xếp lên thành "kế hoạch
hành động" trong đó phân rõ ra Ai, Làm gì, Khi nào, Ở đâu, Tại Sao, và
làm thế nào để cho no suông xẻ. Trong những đề án lớn có thể cần các kĩ
thuật kế hoạch nghiêm chỉnh hơn.
7. Đề xuất:
Các giai đoạn trước có thể được bạn tự thực hiện hay tiến hành với 1
nhóm nhỏ (những thiết kế gia đầu não!) Đây là lúc phải đề xuất ý kiến
với giới hữu trách có thể là xếp cuả bạn, là chính quyền, là giới lành đạo