CHƯƠNG 25
ĐỘNG CƠ VÀ MÁY BÙ ĐỒNG BỘ

25-1. ĐỘNG CƠ ĐIỆN ĐỒNG BỘ
So với động cơ điện không đồng bộ, động cơ điện đồng bộ có những
ưu nhược điểm sau:
Ưu điểm:

Do được kích thích bằng dòng điện một chiều nên có thể làm việc với
cosφ = 1 và không cần lấy công suất phản kháng từ lưới điện, kết quả
là nâng cao được cosφ của lưới, giảm được tổn hao công suất và tổn
hao điện áp trên đường dây.

Ít chịu ảnh hưởng đối với sự thay đổi điện áp của lưới điện vì M tỷ lệ
với U, trong khi đó động cơ không đồng bộ thì M tỷ lệ với U
2
.

Khi điện áp lưới sụt thấp do sự cố thì khả năng giữ tải ổn định của
động cơ đồng bộ tốt hơn, trong trường hợp đó nếu tăng kích thích
động cơ điện đồng bộ có thể làm việc an toàn và cải thiện được điều
kiện làm việc của cả lưới điện.

Hiệu suất của động cơ điện đồng bộ thường cao hơn động cơ không
đồng bộ vì tổn hao sắt phụ nhỏ hơn do khe hở tương đối lớn.

Nhược điểm:

Cấu tạo phức tạp, đòi hỏi phải có máy kích thích hoặc nguồn một
chiều để cung cấp dòng kích thích nên giá thành cao.

T
(a) và nối thẳng vào máy kích thích (b).
1
2
3
4
U
i
t
b)
1
2
R
T
3
4
U
i
t
a)
tdm
tdb
dm
dmm
i
i
n
P
GD
k

độ rôto không thể vượt quá n
1
/2. Điều này được giải thích như sau:
- Dòng điện rôto có tần số f
2
= sf
1
sẽ sinh ra từ trường đập mạch, từ
trường này phân tích thành hai từ trường quay thuận và quay ngược
với chiều quay rôto, tốc độ tương đối so với rôto là n
1
- n, trong đó n
1
là
tốc độ từ trường quay của stato, n là tốc độ quay của rôto.
Từ trường quay thuận có tốc độ so với phần tĩnh là:
n
th
= n + (n
1
- n) = n
1
nghĩa là quay đồng bộ với từ trường quay của stato. Tác dụng của nó
với từ trường quay của stato sinh ra mômen không đồng bộ và hỗ trợ
với mômen không đồng bộ do dây quấn mở máy sinh ra, có dạng như
đường số 1 trên hình 25-2.