Đề tài hình thành kỹ năng lập công thức hóa học hợp chất hữu cơ

Giáo viên thực hiện: Lê Văn Hoàng – Trường THCS Lao Bảo
1
PHỤ LỤC
1. THCS: Trung học cơ sở
2. GV: Giáo viên
3. HS: Học sinh
4. BT: Bài tập
5. HCHC: Hợp chất hữu cơ
6. CTHH: Công thức hóa học
7. GVCN: Giáo viên chủ nhiệm
8. GVBM: Giáo viên bộ môn
9. CTTQ: Công thức tổng quát
10. CTPT: Công thức phân tử
11. CTTN: Công thức thực nghiệm
12. CTĐG: Công thức đơn giản
13. n: Số mol
14. m: Khối lượng gam
15. M: Khối lượng mol
Đề tài hình thành kỹ năng lập công thức hóa học hợp chất hữu cơ
HÌNH THÀNH KỸ NĂNG LẬP CÔNG THỨC HÓA HỌC HỢP CHẤT HỮU
CƠ HÓA HỌC 9
I.LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Trong sự nghiệp đổi mới đất nước, nền giáo dục quốc dân cần phải có những đổi
mới phù hợp với sự phát triển của nền kinh tế – xã hội, trong đó giáo dục và đào tạo
là động lực thúc đẩy là điều kiện cơ bản đảm bảo việc thực hiện mục tiêu kinh tế – xã
hội, xây dựng và bảo vệ đất nước…
Để thực hiện quan điểm trên, việc tiếp tục đổi mới sự nghiệp giáo dục và đào tạo
đã chỉ rõ: “ Đổi mới phương pháp dạy và học, kết hợp với việc học tập của học sinh
để bồi dưỡng cho học sinh năng lực sáng tạo, năng lực giải quết vấn đề, đồng thời tổ

sau:
Số lượng GIỎI KHÁ T.BÌNH YẾU KÉM
9A 31 0 10 21 0 0
9G 36 20 12 4 0 0
% 67 29.9 32.8 37.3 0.0 0.0
- Từ những nguyên nhân trên năm học này bản tôi bắt tay vào việc tiến hành nghiên
cứu phân loại dạng bài tập lập công thức phân tử HCHC, bằng kinh nghiệm và kiến
thức của bản thân kết hờp với kiến thức từ các sách tham khảo chúng tôi tiến hành
biên soạn nội dung, nhằm tìm ra biện pháp thích hợp và chọn nội dung phù hợp trong
việc giảng dạy nội dung tôi tiến hành khảo sát thăm dò nguyện vọng của HS kết quả
như sau:
- HS biết làm toán lập công thức HCHC: 17%
- HS không biết làm toán lập công thức HCHC: 83%
Trong đó được chia ra:
- 16% thích học môn hoá, cảm thấy dễ hiểu
- 13% không thích học vì quá khó
- 16% Không hiểu bài
- 35% HS không biết thiết lập cách giải
- 20% HS cho là môn Hoá hữu cơ quá khó
- Qua kết quả trên cho thấy HS không làm bài được chủ yếu do không hiểu bài,
không phân được các loại bài tập trong dạng cũng như không biết thiết lập cách giải cụ
thể cho từng loại bài tập, GV hướng dẫn giải bài tập theo sách GV không đưa ra cách
giải cụ thể cho từng dạng bài tập. Đó cũng chính là nguyên nhân chúng tôi tiến hành
biên soạn và thực hiện đề tài .
III. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- Kết thúc năm học qua kết quả chất lượng cuối năm và qua kết quả khảo sát như
trên, phần lớn quý thầy cô và bản thân tôi không thoả mãn với kết quả đã đạt của bộ
môn hoá học, vì vậy tôi đi sâu vào việc tìm các biện pháp giải quyết nhằm hạ thấp
được tỉ lệ học sinh không hiểu cách giải dạng bài tập lập CTHH đối với hợp chất hữu
cơ để góp phần hạ thấp tỉ lệ học sinh yếu kém của trường nói chung và bộ môn hóa

bản về lý thuyết và phuơng pháp giải sau:
1. Những kiến thức cơ bản về lý thuyết cần trang bị cho học sinh :
1.1. Công thức tổng quát của các loại HCHC nhằm giúp HS xác định được số nguyên
tử của từng nguyên tố trong hợp chất khi gặp dạng cụ thể và để xác định công thức
hợp chất khi biết dạng tổng quát cũng như xác định tên hợp chất đã tìm được.
Phân loại các hợp chất hữu cơ
Hydrocacbon
( Phân tử chỉ có2
nguyên tố C và
Hydrocacbono (C
n
H
2n + 2
với n
1
≥
)
Hydrocacbon không no (C
n
H
2n
với n
2
≥
)
Hydrocacbon không no(C
n
H
2n - 2
với n

Chất béo: (R-COO)
3
C
3
H
5
(với R là gốc
hydrocacbon )
Glucôzơ: C
6
H
12
O
6
Saccarozơ: C
12
H
22
O
11
Tinh bột và xenlulozơ: ( -C
6
H
10
O
5
-)
n

với : n = 1200

+ (n + 1) H
2
O
C
n
H
2n
+
2
3n
O
2

 →
0
t
n CO
2
+ n H
2
O
C
n
H
2n -2
+ (
2
13
−
n

O
+ Phương trình phản ứng cháy tổng quát của các loại hiđrôcacbon (A)
C
x
H
y
+ (
4
y
x
+
) O
2

 →
0
t
xCO
2
+
2
y
H
2
O
- Dựa vào số mol CO
2
và số mol H
2
O trong sản phẩm cháy suy ra loại hiđrôcacbon

O hay x
〉

2
y

⇒
A là Ankin hoặc Aren
b) Dẫn xuất hiđrôcacbon :
C
n
H
2n + 1
OH +
2
3n
O
2

 →
0
t
n CO
2
+ (n +1) H
2
O
C
n
H

2
z
−
) O
2

 →
0
t
x CO
2
+
2
y
H
2
O
- Dựa vào số mol CO
2
và số mol H
2
O trong sản phẩm cháy suy ra loại dẫn xuất
hiđrôcacbon (A) đem đốt :
Nếu nCO
2

〈
nH
2
O hay x

-
2
z
)O
2

 →
0
t
x CO
2
+
2
y
H
2
O +
2
t
N
2

2. Phân loại và phương pháp giải dạng toán xác định công thức phân tử hợp chất hữu
cơ dựa vào kết quả phản ứng đốt cháy :
2.1. Bài toán dạng cơ bản:
a) Sơ đồ phân tích đề bài toán:
m (g) + O
2
m
CO2