Lý luận chung về thị trường tiêu thụ của doanh nghiệp trong cơ
chế thị trường
1.1 Một số vấn đề về thị trường và thị trường tiêu thụ
1.1.1 Khái niệm và phân loại thị trường :

Khái niệm :Dưới góc độ của một nền kinh tế:
Thị trường là một phạm trù kinh tế, được nghiên cứu nhiều trong các học thuyết
kinh tế. Thị trường gắn liền với nhu cầu trao đổi của con người, ở đâu có sự trao đổi
hàng hóa là ở đó hình thành nên thị trường. Theo nghĩa hiện đại: Thị trường là quá
trình mà người mua, người bán tác động qua lại với nhau để xác định giá cả và
lượng hàng hóa mua bán, hay nói cách khác thị trường là tổng thể các quan hệ về lưu
thông hàng hóa, lưu thông tiền tệ, các giao dịch mua bán và các dịch vụ.

Phân loại và phân đoạn thị trường:
* Phân loại thị trường: Có thể phân loại thị trường theo các tiêu thức sau:
-
Căn cứ vào mục đích hoạt động của doanh nghiệp gồm: Thị trường đầu vào và thị
trường đầu ra
+ Thị trường đầu vào: Là thị trường liên quan đến khả năng và các yếu tố ảnh
hưởng đến nguồn cung cấp các yếu tố kinh doanh của doanh nghiệp. Thị trường đầu
vào bao gồm: thị trường vốn, thị trường lao động, thị trường hàng hóa dịch vụ.
+ Thị trường đầu ra: Là thị trường liên quan trực tiếp đến vấn đề tiêu thụ sản
phẩm của doanh nghiệp. Bất cứ một yếu tố nào dù rất nhỏ của thị trường này đều có
thể ảnh hưởng ở những mức độ khác nhau đến khả năng thành công hay thất bại trong
tiêu thụ. Đặc biệt là tính chất của thị trường tiêu thụ là cơ sở để doanh nghiệp hoạch
định và tổ chức thực hiện các chiến lược, sách lược.
-
Theo đối tượng sản phẩm mua bán trên thị trường:
+ Thị trường hàng hóa: gồm hàng tư liệu sản xuất và tư liệu tiêu dùng
+ Thị trường sức lao động
+ Thị trường vốn

doanh. Trên thị trường, người mua, người bán, người trung gian gặp nhau trao đổi
hàng hóa - dịch vụ. Do vậy, thị trường có những tác dụng sau đây:
Một là, bảo đảm điều kiện sản xuất phát triển liên tục với quy mô ngày càng
mở rộng và bảo đảm hàng hóa cho người tiêu dùng phù hợp với thị hiếu.
Hai là, nó thúc đẩy nhu cầu, gợi mở nhu cầu, đưa đến cho người tiêu dùng sản
xuất và người tiêu dùng cá nhân những sản phẩm mới. Nó kích thích sản xuất ra sản
phẩm chất lượng cao, văn minh và hiện đại.
Ba là, dự trữ các hàng hóa phục vụ sản xuất và tiêu dùng xã hội, giảm bớt dữ
trữ ở các khâu tiêu dùng, bảo đảm việc điều hoà cung cầu.
Bốn là, phát triển các hoạt động dịch vụ phục vụ tiêu dùng sản xuất và tiêu
dùng cá nhân ngày càng phong phú, đa dạng, văn minh.
Năm là, thị trường hàng hóa dịch vụ ổn định có tác dụng to lớn để ổn định sản
xuất, ổn định đời sống của nhân dân.
1.1.3 Tầm quan trọng của hoạt động phát triển thị trường tiêu thụ trong cơ chế
thị trường.

Khái niệm thị trường tiêu thụ:
Theo quan điểm của marketing thương mại, xác định thị trường tiêu thụ của doanh
nghiệp dựa trên một số tiêu thức sau:
* Thị trường tiêu thụ theo tiêu thức sản phẩm: Doanh nghiệp thường xác định thị
trường theo ngành hàng (dòng sản phẩm) hay nhóm hàng mà họ kinh doanh và bán ra
trên thị trường. Tuỳ theo mức độ nghiên cứu người ta có thể mô tả ở mức độ khái quát
cao hay cụ thể.
* Thị trường tiêu thụ theo tiêu thức địa lý: Doanh nghiệp thường xác định thị
trường theo phạm vi khu vực địa lý mà họ có thể vươn tới để kinh doanh. Tùy theo
mức độ rộng hẹp có tính toàn cầu khu vực hay lãnh thổ có thể xác định thị trường của
doanh nghiệp: Thị trường ngoài nước, thị trường trong nước.
* Theo tiêu thức khách hàng: Doanh nghiệp mô tả thị trường của mình theo các
nhóm khách hàng mà họ hướng tới để thoả mãn, bao gồm cả khách hàng hiện tại và
khách hàng tiềm năng. Trong thực tế nhu cầu của khách hàng rất đa dạng, họ cần đến

triển theo chiều rộng).

Phát triển theo chiều sâu:
Mạng lưới này bao gồm ba loại hình cơ bản của khả năng phát triển:
1. Thâm nhập sâu vào thị trường: là việc doanh nghiệp tìm kiếm cách tăng mức
tiêu thụ những hàng hóa hiện có của mình trên những thị trường hiện có.
2. Mở rộng thị trường: là việc doanh nghiệp tìm cách tăng mức tiêu thụ bằng cách
đưa những hàng hóa hiện có của mình vào những thị trường mới.
3. Cải tiến hàng hóa: Là việc doanh nghiệp tìm cách tăng mức tiêu thụ bằng cách
tạo ra những hàng hóa mới hay đã được cải tiến cho những thị trường hiện có.

Phát triển theo chiều rộng: Có ba loại hình phát triển rộng:
1.Đa dạng hóa đồng tâm: Tức là bổ sung những danh mục sản phẩm của mình
những sản phẩm giống như các mặt hàng hiện có của doanh nghiệp xét theo góc độ kỹ
thuật hay marketing. Thông thường những mặt hàng này sẽ thu hút sự chú ý của
những khách hàng mới.
2.Đa dạng hóa ngang: Tức là bổ sung cho chủng loại hàng hóa của mình những
mặt hàng hoàn toàn không có liên quan gì đến những mặt hàng hiện đang sản xuất,
nhưng có thể làm cho khách hàng hiện có quan tâm hơn.
3.Đa dạng hóa rộng: Tức là bổ sung cho chủng loại hàng hóa của mình những mặt
hàng không có quan hệ gì với công nghệ mà công ty đang sử dụng với hàng hóa và thị
trường hiện có.

Phát triển sản phẩm
Yêu cầu của kinh doanh trong nền kinh tế thị trường luôn đòi hỏi các doanh
nghiệp phải thường xuyên đổi mới về sản phẩm - tức là cho ra đời sản phẩm mới. Từ