VI. NHÛÄNG VÊËN ÀÏÍ LIÏN QUAN
TÚÁI BƯÅ PHÊÅN SINH DC VÂ BÂI TIÏËT
92. BƯÅ PHÊÅN SINH DC BÕ SÛNG TÊËY

Bẩn cố bao giúâ thêëy con mònh hay àûa tay vâo bưå phêån sinh dc
ca nố hay khưng? Nïëu cố, chùỉc lâ Bế thêëy khố chõu gò àố, chng ta
cêìn ch àïí chûäa trõ cho Bế.

úã bế trai, àêìu dûúng vêåt ca chấu àỗ, bõ sûng vâ àưi khi cố m.
Nhûäng chấu nâo bõ hểp da quy àêìu (PHIMOSIS) thûúâng hay cố cấc
hiïån tûúång nhû trïn (coi bâi hểp quy àêìu (PHIMOSIS)).

Vúái cấc chấu gấi, àưi khi cấc mưi lúán bõ ngûáa vâ phưìng giưåp cố
thïí cố m chẫy ra (coi bâi Viïm êm hưå (Vulvite).

Cẫ 2 trûúâng húåp ca Bế trai vâ Bế gấi àïìu cêìn giûä sao cho bưå
phêån sinh dc khưng bõ hêëp húi, êím ûúát: mën vêåy, khưng nïn cho
cấc chấu mùåc qìn ấo chêåt, hóåc cấc loẩi qìn ấo khố thêëm bùçng
vẫi tưíng húåp hay cao su.

Cng cêìn lûu , sau cấc bíi tùỉm biïín ma hê, àûâng àïí cất lổt
vâo bưå phêån sinh dc vâ lûu lẩi úã àêëy.

Tùỉm vâ rûãa bưå phêån sinh dc cho cấc chấu bùçng loẩi xâ phông
giâu tđnh xt, nhiïìu khi cng khỗi. Nïëu khưng cố kïët quẫ, cêìn nối
cho bấc sơ biïët.

93. TÊÅT LƯỴ TIÏÍU THÊËP

Khi Bế trai cố lưỵ tiïíu khưng úã giûäa àêìu dûúng vêåt mâ lẩi úã phđa
dûúái dûúng vêåt thò cêìn phẫi phêỵu thåt àïí tẩo ra àûúâng ưëng tiïíu

95. CÙỈT DA QUY DÊÌU

Tiïíu phêỵu thåt cùỉt da quy àêìu ca àûáa trễ mêëy ngây sau khi
sinh chó lâ tc lïå ca ngûúâi Do Thấi Israel, vâ mưåt sưë dên tưåc theo
àẩo Hưìi, khưng phưí biïën úã cấc nûúác khấc.

96. TINH HOÂN

Vïì àưi tinh hoân, gổi nưm na lâ hôn dấi, cố thïí cố nhûäng trc
trùåc sau àêã Bế trai :

Tinh hoân khưng xëng (tònh hoân lẩc võ)

Àưi khi, trong ti àûång tinh hoân (bòu) ca chấu nhỗ, chó cố 1
tinh hoân. Nhû vêåy, khưng phẫi lâ chấu bõ thiïëu, mâ vò mưåt tinh
hoân côn nùçm úã phêìn bng, chûa tt xëng ti. Hậy àùåt chấu nùçm
dâi trïn giûúâng, hóåc trong bưìn tùỉm nûúác êëm rưìi lêëy tay êën nhể vâo
phđa trïn bưå phêån sinh dc, ngang têìm hấng àïí lâm cho mưåt tinh
hoân nùçm trong àố, tt xëng dûúái. Trûúác khi àïën tíi dêåy thò, cố
thïí cấi "hưåt" nây sệ tt xëng nùçm àng võ trđ ca nố úã trong ti.

Sau 6 tíi, đt cố khẫ nùng tinh hoân cố thïí tt xëng àûúåc nûäa,
vò thïë cêìn phẫi tiïën hânh mưåt cåc phêỵu thåt nhỗ.

Bòu to - Cấc chấu trai múái sinh ra cố bòu dấi to vò cố chêët lỗng
bïn trong cng vúái cấc tinh hoân. Sau mưåt vâi tìn, chêët lỗng nây
sệ tiïu ài vâ bòu lẩi cố kđch thûúác bònh thûúâng.

Xóỉn tinh hoân: ÚÃ trễ sú sinh vâ trễ nhỗ cố tinh hoân bõ xóỉn
sệ lâm cho bòu sûng to lïn, mâu àỗ tđa. Tuy khưng àau mêëy vâ

Ngûúâi ta thûúâng phẫi àúåi túái khi chấu bế lúán lïn, theo dội xem
sûå phất triïín ca cú thïí vâ bưå phêån sinh dc ca chấu thiïn vïì phấi
nâo nhiïìu hún. Sau àố, cố thïí can thiïåp thïm bùçng phûúng phấp
phêỵu thåt àïí àõnh giưëng cho chấu.
99. SÛÅ LÛU THƯNG NGÛÚÅC CHẤU BÂNG QUANG - NIÏÅU ÀẨO

Sûå lûu thưng ca nûúác tiïíu tûâ bâng quang vïì thêån cng lâ mưåt
sûå lûu thưng bêët thûúâng, ngûúåc chiïìu tûå nhiïn. Hiïån tûúång nây
thêån bõ tưín thûúng. Cấc cåc xết nghiïåm vïì X-quang cố thïí cho thêëy
bïånh nùång hay nhể.

Àïí chûäa trơ, bấc sơ thûúâng cho ëng nhûäng àúåt thëc khấng
sinh trong thúâi k àêìu, trong thúâi gian mưåt vâi thấng àïí chưëng viïm
niïåu àẩo. Nïëu khưng khỗi, cố thïí cêìn phẫi phêỵu thåt.

100. VIÏM ÀÛÚÂNG TIÏËT NIÏÅU

Nhiïìu trễ sú sinh bõ viïm àûúâng tiïíu tiïån. Khưng thïí àôi hỗi
cấc chấu cho biïët nhûäng biïíu hiïån ca bïånh nhû ngûúâi lúán nhû ài
tiïíu tiïån thêëy rất vâ ài ln v.v. .. Búãi vêåy, khi thêëy chấu cố nhûäng
cún sưët cao mâ khưng phẫi do viïm hổng chùèng hẩn, thò ch ngay.
Nhiïìu khi bïånh ca chấu chó biïíu hiïån bùçng cấc dêëu hiïåu nhû
khưng chõu ùn, mùåt tấi nhúåt, àau vng bng, khưng hóåc kếm tùng
cên.

Viïåc xết nghiïåm nûúác tiïíu sệ cho bấc sơ biïët chấu cố bõ bïånh
hay khưng. Nïëu chấu bõ viïm àûúâng tiïíu tiïån thò phẫi dng thëc
khấng sinh ngay. Bïånh nây phẫi chûäa trõ lêu, phẫi lâm xết nghiïåm
nûúác tiïíu nhiïìu lêìn àïí kiïìm tra vâ lâ bïånh khố chûäa.


nûúác nhiïìu.

102. ANBUMIN

Khi phất hiïån trong nûúác tiïíu cố chêët anbumin thò àố lâ mưåt
dêëu hiïåu bêët thûúâng cố thïí do mưåt bïånh vïì thêån gêy ra.

Tuy vêåy, nïn ch rùçng viïåc thûã anbumin bùçng giêëy thûã sau
khi bõ viïm hổng hóåc viïm phưíi cố thïí cố kïët quẫ dûúng tđnh mùåc
d lûúång anbumin trong nûúác tiïíu chûa vûúåt mûác bònh thûúâng. Àïí
xấc àõnh rộ râng, cấc bấc sơ phẫi tiïën hânh ào lûúång anbumin cố
trong nûúác tiïíu trong vông 24 giúâ. Nïëu lûúång nây cao hún 0,1g thò
múái àấng ch vâ côn phẫi thûã nghiïåm thïm cấc chûác nùng ca bưå
mấy bâi tiïët nûäa.

Kïët quẫ thûã anbumin dûúng tđnh cố thïí lâ dêëu hiïåu ca cấc
bïånh vïì thêån nhû viïm thêån cêëp tđnh hóåc mận tđnh, hóåc rưëi loẩn
chûác nùng thêån.

103. BÏÅNH ÀẤI RA CHÊËT PHENYLCETONE

Bïånh nây hiïëm xẫy ra, nhûng lâ loẩi bïånh trẩng dêỵn túái sûå
chêåm phất triïín vïì trđ khưn. Nïëu phất hiïån àûúåc bïånh ngay tûâ
nhûäng ngây àêìu tiïn ca trễ em sau khi sinh thò cố thïí trấnh bïånh
àûúåc, nhûng chấu bế phẫi giûä mưåt chïë àưå ùn ëng àùåc biïåt hâng
nhiïìu nùm tiïëp theo. Bấc sơ xấc àõnh bïånh bùçng nhûäng xết nghiïåm
nûúác tiïíu vâ mấu, nhêët lâ mấu (xết nghiïåm Guthne). úá Phấp, bïånh
viïån sẫn nâo cng thûåc hiïån nhûäng xết nghiïåm nây cho cấc chấu sú