Giao hoan, giao phối và thụ tinh ở
Bò sát (Reptilia) 1. Hiện tượng giao hoan
Trước khi giao phối, thường xảy ra
hiện tượng giao hoan sinh dục. Hiện
tượng này giúp cho đực và cái nhận
biết nhau và kích thích cá thể cái
trước khi giao phối.
Ở cắc kè (Calotes versicolor) lúc múa
giao hoan, con đực đứng thẳng hai
chân sau, đầu lắc lư, miệng há ra
ngậm lại nhịp nhàng, màu sắc thay
đổi nhanh chóng. Tắc kè đực vảy đuôi
làm dáng trước khi giao phối. Thạch
sùng đực (Hemydactylus) chạy chung
quanh con cái, thỉnh thoảng liếm hoặc
lấy mõm chạm vào thạch sùng cái để
vuốt ve. Thằn lằn đực (Lacerta agilis)
khi đã tìm được thằn lằn cái, liền dùng
mõm đập vào cổ, gáy, cọ những lổ đùi
vào lưng đớp đuôi, đớp háng thằn lằn
cái. Rắn hổ mang được nuôi ở các trại
rắn có thời gian giao hoan sinh dục
khoảng nửa giờ. Rắn đực và cái bò
song song với nhau trước khi giao
phối. Một số loài rùa đầm đực có tập
tính giao hoan bằng cách lắc lư đầu,
cắn cào rùa cái.

Rùa đầm (Emys) giao phối trong
nước, rùa đực leo lên lưng của rùa cái.
Nếu rùa cái chưa chịu thì sẽ bị rùa
đực cắn hoặc dìm xuống bùn cho đến
khi nào chịu mới thôi.
Cá sấu đực dùng chân trước bám chặc
vào cổ cá sấu cái. Sau đó nó vặn thân
sang một bên, xoay xuống phía dưới
thân của cá sấu cái để giao phối.
Thông thường ở bò sát, con đực đóng
vai trò chủ động và tích cực. Ngược
lại ỏ một số ít loài như nhông (Agama
agama). Trong mùa sinh sản nhiều cá