CHƯƠNG 1: MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN CÁC KCNTT
TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI THEO HƯỚNG BỀN VỮNG VỀ KINH
TẾ
1.1 Định hướng phát triển công nghiệp và phân bố công nghiệp của Hà Nội
trong thời gian tới.
1.1.1 Định hướng phát triển công nghiệp và các KCNTT
Sự phát triển các KCN là một trong những động lực quan trọng giúp đẩy
nhanh quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá, chuyển dịch cơ cấu kinh tế Hà
Nội nói riêng và Việt Nam nói chung theo hướng phát triển. Hiện nay, chỉ với
543ha diện tích KCN đang hoạt động, nhưng các KCN Hà Nội đã cho thấy vai
trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội của Thành phố. Trong những năm
tới đây, chắc chắn rằng các KCN sẽ tiếp tục đóng góp ngày càng lớn cho tăng
trưởng kinh tế Hà Nội, nên việc mở rộng và phát triển thêm các KCN là yêu cầu
quan trọng cần đặt ra đối với thành phố trong giai đoạn hiện nay.
Tốc độ phát triển đô thị Hà Nội nhanh đến mức dường như không thể
lường trước được. Đơn cử, khi mới thành lập, KCN “Cao - Xà - Lá” (cao su, xà
phòng, thuốc lá) đã được xem là nằm rất xa trung tâm thành phố, thì đến nay nó
đã nằm gọn trong đô thị và đang phải tính đến chuyện di chuyển. Hay như CCN
Vĩnh Tuy mới thành lập cách đây khoảng 5 - 6 năm, đến nay nó cũng đã nằm
gọn trong khu đô thị. KCN Sài Đồng nay cũng đã nằm trong khu vực thị trấn
Sài Đồng, dân cư sinh sống ngày càng đông đúc. Mặt khác, do không được
trồng cây xanh bảo vệ với các khu chức năng lân cận đã ảnh hưởng nghiêm
trọng đến sức khoẻ cộng đồng. Việc di dời các KCN đang là bài toán nan giải và
tốn kém của Hà Nội .
Với tổng diện tích tự nhiên hiện tại là 921 km
2
, Hà Nội không thể đáp ứng
được nhu cầu mở rộng các KCN hiện có và phát triển các KCN mới. Theo dự
kiến quy hoạch phát triển Hà Nội đang được Bộ Kế họach đầu tư xây dựng theo
yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ từ năm 2003, Hà Nội sẽ được mở rộng cả về
không gian đô thị, và không gian hành chính. Do vậy, việc xây dựng định hướng
KCN Tiền Phong, Quang Minh (Vĩnh Phúc), KCNC Hoà Lạc (Hà Tây). Với
quan điểm này, quy hoạch phát triển các KCN phải là một bộ phận trong quy
hoạch phát triển kinh tế - xã hội của Hà Nội, của khu vực phía Bắc và cả nước.
1.1.2 Danh mục dự án kêu gọi đầu tư phát triển vào các KCN Hà Nội từ nay
đến năm 2010.
TT Tên sự án Mục tiêu
Vốn đầu tư
(Triệu USD)
1.
Khu công nghệ Hà Nội
Xây dựng cơ sở hạ tầng và sản
xuất các sản phẩm công nghệ
cao
94,000
2.
Sản xuất khuôn mẫu cho
công nghiệp
10,000
3.
Sản xuất phụ tùng xe ô tô
Sản xuất phụ tùng cho ô tô các
loại
8,000
4.
Sản xuất chip và wafe
cho các thiết bị điện tử
viễn thông
Sản xuất các loại khuôn mẫu
dùng cho công nghiệp
20,000
Sản xuất sợi thuỷ tinh cho công
nghiệp
4,000
10.
Sản xuất văn phòng
phẩm
Sản xuất văn phòng phẩm các
loại
2,000
11.
Sản xuất thiết bị gia
dụng
Sản xuất các loại thiết bị gia
dụng
5,000
12.
Sản xuất mỹ phẩm Sản xuất các loại mỹ phẩm 5,000
Bảng 7: Danh mục dự án kêu gọi đầu tư phát triển vào các KCN Hà Nội
từ nay đến năm 2010.
1.2 Một số giải pháp phát triển bền vững về kinh tế của các KCNTT trên
địa bàn Hà Nội.
1.1.3 Huy động vốn đầu tư vào các KCN
Chia ra làm 2 loại: KCN đã lấp đầy và KCN chưa lấp đầy.
Đối với các KCN lấp đầy, thì cần nâng cao hiệu quả sản xuất của các
doanh nghiệp bằng cách có các biện pháp khuyến khích các doanh nghiệp tăng
vốn điều chỉnh cho doanh nghiệp, đổi mới máy móc thiết bị, áp dụng khoa học
công nghệ tiên tiến vào sản xuất.
Đối với các KCN chưa lấp đầy cần đẩy mạnh các biện pháp nâng cao tính
hấp dẫn của các KCN.
Để nâng cao tính hấp dẫn của các KCN, cần hoàn chỉnh các mặt sau đây:
nghiệp.
- Ngoài ra, công tác xúc tiến đầu tư của thành phố cũng sẽ góp phần không nhỏ
vào việc nâng cao tính hấp dẫn trong thu hút đầu tư vào KCN. Hoạt động xúc
tiến đầu tư vào KCN của chúng ta hiện nay còn mang tính chất tự phát và manh
mún. Thành phố cần tập trung hoạt động xúc tiến đầu tư với sự hợp tác của các
cơ quan xúc tiến đầu tư của nước ngoài. Đồng thời, việc tham gia hiệp hội các
KCN và khu chế xuất khu vực và thế giới cũng sẽ góp thêm cơ hội quảng bá
cho các KCN của Hà Nội nói riêng và Việt Nam nói chung.
1.1.4 Nâng cao trình độ công nghệ sản xuất của các doanh nghiệp
Phát triển bền vững đòi hỏi làm ra nhiều hơn, tiêu phí tài nguyên ít hơn,
tiêu thụ năng lượng ít hơn và phát sinh chất thải ít hơn. Điều đó đòi hỏi sự hình
thành quá trình sản xuất và thiết bị mới, mở rộng vật liệu có khả năng tái chế và
phát triển các sản phẩm có khả năng tái sinh. Phát triển bền vững tập trung vào
công nghệ sạch để khống chế ô nhiễm đầu nguồn hơn là xử lý cuối đường ống.
- Cần khuyến khích cũng như có các biện pháp “bắt buộc” các doanh nghiệp
trong KCN phải áp dụng và cập nhập các công nghệ tiên tiến, hiện đại. Ví dụ
như đánh thuế cao, hoặc áp dụng mức lương công nhân cao, để “ép”các doanh
nghiệp không thể tận dụng nguồn lao động rẻ ở trong nước một cách bừa bãi,
mà cần phải sử dụng công nghệ hiện đại, máy móc trang thiết bị đổi mới tiên
tiên tiến thì mới có được doanh thu cao bù vào chi phí sản xuất. Nếu không đổi
mới công nghệ thì sẽ không thể tiếp tục sản xuất. Tăng cường công tác quản lý
của BQL các KCN & CX Hà Nội về vấn đề này. Hoặc, có thể đánh giá chất
lượng dự án đầu tư bằng cách đánh giá tỷ lệ vốn đầu tư trên đơn vị (ha) đất công
nghiệp , tỷ lệ vốn đầu tư trên 1 công nhân, từ đó đưa ra các yêu cầu về tỷ lệ vốn
đầu tư trên công nhân không được thấp quá tiêu chuẩn cho phép. Không có đủ
nguồn lực sản xuất thì bắt buộc các doanh nghiệp phải đổi mới thiết bị máy móc
để nâng cao công suất.
- Quá trình thẩm định dự án đầu tư cần thẩm định chặt chẽ trình độ công nghệ
dây chuyền sản xuất cũng như các thiết bị máy móc sản xuất của doanh nghiệp.
Nếu doanh nghiệp nhập máy móc đã qua sử dụng cần phải kiểm định chất
nghề. Các trung tâm này có thể được thành lập theo các chuyên ngành tuỳ nhu
cầu phát triển các KCN. Kinh phí cho việc xây dựng các trung tâm này được
huy động từ các nguồn: nhà nước, các KCN và người lao động, phân bố theo tỷ
lệ hợp lý, bảo đảm hài hoà lợi ích các bên.
Thực tế cho thấy, hầu hết các doanh nghiệp trong KCN của Hà Nội đều có
công nghệ tiên tiến, hiện đại, vì thế nhu cầu lao động có tay nghề cao là rất cấp
thiết. Việc hỗ trợ để hình thành các trung tâm đào tạo nghề tại Hà Nội phù hợp
với nhu cầu trên sẽ góp phần làm cho doanh nghiệp giảm đáng kể chi phí đào
tạo lao động và qua đó tăng khả năng thu hút đầu tư vào Hà Nội cũng như sự
phát triển bền vững về kinh tế của các KCN.
1.1.6 Về quy hoạch các KCN.
Nâng cao chất lượng qui hoạch KCN.
Thứ nhất, nâng cao chất lượng, hiệu quả và bảo đảm tính hệ thống trong
quy hoạch KCN. Theo kinh nghiệm của các nước Thái Lan, Trung Quốc trong
phát triển KCN, thì quy hoạch các KCN phải phù hợp với quy hoạch phát triển
kinh tế - xã hội, quy hoạch đất đai, quy hoạch điểm dân cư, thành phố, khu đô
thị.
Thứ hai, lĩnh vực hoạt động của KCN cần được mở rộng. Mục đích ban
đầu của việc thành lập các KCN là để tận dụng lao động, điều kiện tự nhiên để
thu hút các nhà đầu tư trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp để lấp đầy KCN.
Tuy nhiên, các KCN giờ đây cần chuyển sang hoạt động theo mô hình mới.
KCN không chỉ là nơi dành riêng cho các hoạt động sản xuất công nghiệp mà cả