1
Âải Hc  Nàơng - Trỉåìng Âải hc Bạch Khoa
Khoa Âiãûn - Nhọm Chun män Âiãûn Cäng Nghiãûp
Giạo trçnh MẠY ÂIÃÛN 1
Biãn soản: Bi Táún Låüi Pháưn II
NHỈỴNG VÁÚN ÂÃƯ CHUNG
CA MẠY ÂIÃÛN XOAY CHIÃƯU Chỉång 8
MẢCH TỈÌ LỤC KHÄNG TI

8.1. ÂẢI CỈÅNG.
Tỉì trỉåìng trong mạy âiãûn l âãø sinh ra sââ v mämen âiãûn tỉì. Trong háưu hãút
mạy âiãûn hiãûn nay, tỉì trỉåìng lục khäng ti âãưu do dng âiãûn mäüt chiãưu chảy qua
dáy qún kêch thêch âàût trãn cỉûc tỉì sinh ra.
Mủc âêch ca viãûc nghiãn cỉïu mảch tỉì lục khäng ti ca mạy âiãûn mäüt chiãưu
hay cạc mạy âiãûn khạc nhỉ mạy âiãûn khäng âäưng bäü, mạy âiãûn âäưng bäü ... l xạc
âënh stâ cáưn thiãút âãø tảo ra tỉì thäng åí khe håí â âãø sinh ra trong dáy qún pháưn
ỉïng mäüt sââ v mämen âiãûn tỉì theo u cáưu thiãút kãú. Trong chỉång náưy s trçnh
by cạch tênh toạn củ thãø mảch tỉì mạy âiãûn mäüt chiãưu. Phỉång phạp náưy cọ tênh
täøng quạt nãn cng cọ thãø ỉïng dủng âãø tênh toạn mảch tỉì ca cạc loải mạy âiãûn
quay khạc.
11.1.1. Tỉì trỉåìng chênh v tỉì trỉåìng tn.

)1( =


+=+=


(8.1)
trong õoù
0
1


+=

hóỷ sọỳ taớn tổỡ cuớa cổỷc tổỡ chờnh. Thổồỡng = 1,15 ữ 1,28.
11.1.2. Stõ cỏửn thióỳt õóứ sinh ra tổỡ thọng.
Cỏửn phaới coù stõ F
0
õóứ sinh ra tổỡ thọng chờnh
0
. Stõ nỏửy do sọỳ ampe voỡng trón
õọi cổỷc tổỡ cuớa maùy õióỷn sinh ra. Theo õởnh luỏỷt toaỡn doỡng õióỷn, ta coù:



=
L
WiHdl

Aùp duỷng õởnh luỏỷt nỏửy vaỡo mọỹt õọi cổỷc tổỡ cuớa maùy (hỗnh 8.1), ta coù:

+ F
c
+ F
g
(8.2)
trong õoù, caùc chổợ nhoớ , r, ổ, c, g chố khe hồớ, rng, phỏửn ổùng, cổỷc tổỡ vaỡ gọng tổỡ; h -
chố chióửu cao vaỡ l - chố chióửu daỡi.
Cổồỡng õọỹ tổỡ trổồỡng õổồỹc tờnh theo cọng thổùc:


=
B
H
(8.3)
trong õoù:
S
B

=
tổỡ caớm trón caùc õoaỷn
maỷch tổỡ. Coỡn , S vaỡ lỏửn lổồỹc laỡ
tổỡ thọng, tióỳt dióỷn vaỡ hóỷ sọỳ tổỡ thỏứm
cuớa caùc õoaỷn maỷch tổỡ. Trong khọng
khờ = 4.10
-7
H/m, coỡn trong loợi
theùp thỗ khọng phaới laỡ hũng sọỳ, vỗ
vỏỷy tỗm trổỷc tióỳp H theo õổồỡng cong tổỡ hoùa cuớa vỏỷt lióỷu B = f(H).
Hỗnh 8.2
Xaùc õởnh stõ trong maùy õióỷn mọỹt chióửu





=
l
B
0
(8.5)
vồùi:

laỡ hóỷ sọỳ tờnh toaùn cuớa cunh cổỷc tổỡ;

= b
c
/ = 0,62-0,72.
laỡ bổồùc cổỷc tổỡ.
l

laỡ chióửu daỡi tờnh toaùn cuớa phỏửn ổùng.

)(, ll50l
t
=

(8.6)
l
t
- chióửu daỡi cổỷc tổỡ theo truỷc.
l - chióửu daỡi loợi sừt phỏửn ổùng khọng tờnh raợnh thọng gioù.

vaỡ b
r1
laỡ bổồùc rng vaỡ bóử rọỹng cuớa õốnh rng.
8.3. TấNH ST RNG F
Z

Tờnh chờnh xaùc:
Tờnh gỏửn õuùng:
Tổỡ caớm tờnh toaùn cuớa rng B
rx
ồớ õọỹ cao x cuớa rng coù thóứ tờnh nhổ sau:

c1rx
1
rx
t
rx
klb
tlB
S
B

=

=
(8.9)
t
1
x
b


, l
1
- chióửu daỡi tờnh toaùn vaỡ chióửu daỡi thổỷc
cuớa loợi sừt.
b
rx
- chióửu rọỹng cuớa rng ồớ õọỹ cao x.
k
c
- hóỷ sọỳ eùp chỷt.
t
1
- bổồùc rng cuớa phỏửn ổùng.
Trong thổỷc tóỳ tờnh toaùn stõ rng, chố cỏửn

4
tờnh H ồớ ba õióứm trón chióửu cao cuớa rng ồớ tióỳt dióỷn trón, giổợa vaỡ dổồùi cuớa noù laỡ
H
r1
, H
r.tb
, H
r2
.
Trở sọỳ tờnh toaùn cuớa cổồỡng õọỹ tổỡ trổồỡng trung bỗnh:

)HH4H(
6
1

ổ
ổ
klh2S
B

=

=
(8.13)
trong õoù:

ổ
=
0
/2 tổỡ thọng phỏửn ổùng.
S
ổ
= h
ổ
l
1
k
c
tióỳt dióỷn lổng phỏửn ổùng.
h
ổ
chióửu cao phỏửn ổùng.
Tổỡ B ta tỗm õổồỹc H theo õổồỡng cong tổỡ hoùa B = f(H).
Stõ trón lổng phỏửn ổùng:
F

(8.16)
Tổỡ caớm cổỷc tổỡ vaỡ gọng tổỡ:

c
c
c
S
B

=
vaỡ
g
c
g
S2
B

=
(8.17)
trong õoù: S
c
, S
g
laỡ tióỳt dióỷn cổỷc tổỡ vaỡ gọng tổỡ.
Tổỡ õổồỡng cong tổỡ hoùa cuớa vỏỷt lióỷu chóỳ taỷo cổỷc tổỡ vaỡ gọng tổỡ, ta tỗm õổồỹc cổồỡng
õọỹ tổỡ trổồỡng cổỷc tổỡ H
c
vaỡ gọng tổỡ H
g
.

) l quan hãû ca
âỉåìng cong tỉì họa ca mạy âiãûn (hçnh 8.4).
Do sââ lục khäng ti E
0
tè lãû thûn våïi tỉì thäng Φ
0
v dng âiãûn kêch tỉì I
t
tè lãû
thûn våïi stâ F
0
, nãn dảng ca âỉåìng cong tỉì họa Φ
0
= f(F
0
) cng chênh l dảng
ca âàûc tênh khäng ti.
Khi tỉì thäng tàng lãn li sàõt bo ha, nãn âỉåìng cong tỉì họa nghiãng vãư bãn
phi. Kẹo di pháưn âỉåìng thàóng
ca âỉåìng cong tỉì họa ta âỉåüc
quan hãû Φ
0
= f(F
δ
). Khi Φ
0
= Φ
0

âënh mỉïc thç stâ khe håí bàòng

(8.19)
k
μ
- hãû säú bo ha ca mảch tỉì,
thỉåìng bàòng tỉì 1,1÷1,35.
]R  R^