TRƯỜNG THPT ĐỒNG ĐẬU

ĐỀ KSCL ĐỘI TUYỂN HỌC SINH GIỎI KHỐI 12

=================

MÔN: NGỮ VĂN 12
NĂM HỌC 2019 - 2020
Thời gian làm bài 180 phút, không kể thời gian giao đề.

Câu 1: (3,0 điểm)
Lâm Tắc Từ, một vị quan thời nhà Thanh, từng nói:
Biển rộng mênh mông, không bờ, không bến, không có giới hạn là bởi nó không cự tuyệt bất kì
một giọt nước nào. Núi có thể đứng cao sừng sững vạn trượng là bởi nó không từ chối dẫu chỉ
một hòn đá nhỏ.
Hãy viết một bài văn nghị luận trình bày suy nghĩ của anh/ chị về câu nói trên?
Câu 2: (7,0 điểm)
Tác phẩm nghệ thuật nào cũng xây dựng bằng vật liệu mượn ở thực tại. Nhưng nghệ sĩ không
những ghi lại cái đã có rồi mà còn muốn nói một điều gì mới mẻ.
(Trích “Tiếng nói của văn nghệ” - Nguyễn Đình Thi)
Anh/chị hiểu ý kiến trên như thế nào? Hãy làm sáng tỏ điều đó qua bài thơ Vội vàng của Xuân
Diệu và Tây Tiến của Quang Dũng.
--------------Hết------------Họ và tên thí sinh: …………………………………….Số báo danh:……..……………..


TRƯỜNG THPT ĐỒNG ĐẬU

ĐÁP ÁN ĐỀ KSCL ĐỘI TUYỂN HSG 12

=================


– Không cự tuyệt một giọt nước nhỏ, không từ chối một hòn đá
nhỏ có nghĩa là sẵn sàng đón nhận tất cả mọi thứ dù là nhỏ bé,
bình thường nhất. Điều này gợi liên tưởng đến một tâm hồn
rộng mở.
-> Câu nói trên mượn quy luật của tự nhiên để ngụ ý khuyên

0.75


răn con người rằng: Nếu biết sống bao dung, nhân hậu thì con
người sẽ làm được việc lớn lao và trở nên vĩ đại.
b

Bàn luận:
– Bao dung là sự hiểu biết của một nhân cách cao đẹp, thể hiện 1.25
một tâm hồn rộng mở, giàu lòng yêu thương.
– Lòng bao dung sẽ cảm hoá được lỗi lầm, là động lực thúc
đẩy, khuyến khích họ nhận ra sai lầm và sửa chữa.
– Không ai là không phạm sai lầm. Vì vậy khi ta bao dung với
người khác cũng chính là là ta đang chuẩn bị cho mình “một lối
đi về”. Bởi cũng sẽ đến lượt ta sa ngã, phạm lỗi lầm. Ai sẽ tha
thứ cho ta nếu ta không từng biết tha thứ?
– Những người biết bao dung, vị tha sẽ luôn cảm thấy tâm hồn
an yên, thanh thản; nhận được tình yêu thương, sự kính trọng
của mọi người.
– Nếu sống ích kỉ, bảo thủ thì con người trở nên nhỏ bé, tầm
thường….
( HS lấy dẫn chứng trong thực tế để chứng minh)
* Mở rộng vấn đề
0.5



phản ánh, là nguồn chất liệu vô cùng phong phú sinh động cho
nhà văn lựa chọn và sử dụng trong quá trình sáng tạo nghệ
thuật. Nó còn là cái nôi nuôi dưỡng nhà văn, là mảnh đất nhà
văn sống và hình thành cảm xúc.
- Văn học trở thành tấm gương phản chiếu thực tại đời sống để
qua tác phẩm, người đọc có thể hình dung được “sự sống muôn
hình vạn trạng”. Không bám sát đời sống, nhà văn sẽ không thể
cho ra đời những tác phẩm văn học giàu “chất sống”. Nếu thoát
li thực tại văn chương sẽ rơi vào siêu hình, thần bí.
3.2. Vì sao nghệ sĩ không những ghi lại cái đã có rồi mà còn 0.5
muốn nói một điều gì mới mẻ?
- Không thể đánh đồng thực tại đời sống với văn chương vì làm
như vậy là hạ thấp văn chương và không hiểu về giá trị của
những sáng tạo nghệ thuật.
- Nếu chỉ ghi lại những cái đã có rồi sẽ không thỏa mãn được
nhu cầu lí giải những vấn đề đặt ra trong cuộc sống. Người đọc
sẽ chỉ thấy trong tác phẩm văn học những điều họ đã thấy được
ở ngoài cuộc đời, khi đó văn chương sẽ không còn cần thiết,
người đọc chỉ cần sống với cuộc đời thực là đủ. Vì thế tác phẩm
văn học sẽ nhạt nhẽo, vô vị thiếu sức cuốn hút.
- Thực tại đời sống được cảm nhận dưới con mắt của người
nghệ sĩ bao gồm những điều mà mọi người đều thấy và cả vấn
đề mà người khác chưa thấy - những điều sâu sắc và mới mẻ
luôn phát sinh từ cuộc sống.
- Những chất liệu thực tại cần sự sắp xếp và tái hiện, sáng tạo
trên cơ sở những gì đã có để từ những mảng rời rạc của đời
sống tạo thành một chỉnh thể nghệ thuật. Đó là nhờ tài năng và
công phu lao động nghệ thuật của người nghệ sĩ.

* Chất liệu mượn từ thực tại đời sống:

0.5

- Tây Tiến là đơn vị bộ đội được thành lập đầu năm 1947, có
nhiệm vụ phối hợp với bộ đội Lào để bảo vệ biên giới Việt Lào
và miền Tây Bắc Bộ Việt Nam.
- Thành phần hoạt động của đoàn binh Tây Tiến phần đông là
thanh niên, sinh viên, trí thức Hà thành. Họ chiến đấu trong khó
khăn, gian khổ nhưng luôn lạc quan và dũng cảm.
- Địa bàn hoạt động của đoàn quân Tây Tiến bao gồm các tỉnh:
Sơn la, Lai Châu, Hòa Bình, miền Tây Thanh Hóa và cả Sầm
Nưa (Lào).
- Quang Dũng từng là đại đội trưởng của đoàn binh Tây Tiến,
về sau chuyển sang đơn vị khác.
* Cách nhìn, cách cảm riêng về cuộc sống:
- Bài thơ Tây Tiến được viết bằng dòng hoài niệm của nhà thơ
về đơn vị cũ. Tác giả đã khắc họa thành công hình tượng người
lính Tây Tiến trên cái nền của vùng rừng núi Tây Bắc.
- Bức tranh thiên nhiên Tây Bắc hiện ra vừa hùng vĩ, vừa dữ dội

1.25


nhưng cũng vô cùng mĩ lệ và trữ tình.
- Hình ảnh người lính Tây Tiến trên chặng đường hành quân
gian khổ, hi sinh mà vẫn ngang tàng, trẻ trung và lãng mạn.
- Bài thơ thể hiện tình cảm của nhà thơ với những người đồng
đội, đồng chí đã từng gắn bó, với những vùng đất đã đi qua
trong đấu tranh gian khổ.

0,5


mình vào tác phẩm từ đó đóng góp cho văn chương những điều
mới mẻ. Để làm được điều đó người nghệ sĩ phải có tài năng,
lương tâm trách nhiệm nghề nghiệp.
- Qua tác phẩm người đọc nắm bắt được hiện thực đời sống,
khám phá cái nhìn, cách cảm mới mẻ mang phong cách riêng
của người nghệ sĩ.
- Tiêu chí đánh giá tác phẩm nghệ thuật không chỉ là phản ánh
chân thực, thấu đáo bản chất của hiện thực cuộc sống mà còn ở
những điều mới mẻ người nghệ sĩ gửi gắm, kí thác vào tác
phẩm nghệ thuật của mình.

……………….HẾT…………………..
VnDoc xin giới thiệu tới các em Đề KSCL đội tuyển học sinh giỏi môn Ngữ văn lớp 12 năm
học 2019-2020 trường THPT Đồng Đậu có kèm theo đáp án. Hi vọng đây sẽ là tài liệu hữu ích
hỗ trợ các em ôn luyện và đạt kết quả cao. Mời các em tham khảo thêm các tài liệu khác tại
mục Tài liệu học tập lớp 12