Giải Oscar được tổ chức như thế nào?

Nếu Liên hoan phim (LHP) Cannes (Pháp) tổ chức tháng 5 hằng năm, ở
Anh tháng 4, giải Cầu vàng tháng 1, LHP Venise tháng 9, Úc tháng 11, ở
Sundance (Phim độc lập, Mỹ) tháng 1, Berlin tháng 2 thì giải Oscar tổ chức vào hạ
tuần tháng 3 hằng năm. Đây không phải là một LHP tổ chức dài ngày như các nơi
khác, mà Oscar chỉ tổ chức đêm trao giải duy nhất. Nhưng để có được một đêm
như thế, Viện Hàn lâm nghệ thuật và khoa học điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS) phải
làm việc quanh năm với nhân sự thường trực lên tới 100 người, mà cao điểm là
vào tháng 1 đến tháng 3 hằng năm. Trong ba tháng này gần như chẳng ai ngủ
được...
Trước hết, để có cơ sở đánh giá các bộ phim, AMPAS đã định ra khuôn khổ
thời gian là chỉ xét duyệt phim nào trình chiếu ở bất kỳ rạp chiếu bóng nào trên đất
Mỹ từ 1-1 đến 31-12 hằng năm. Năm 1994 phim The last seduction (Sự quyến rũ
cuối cùng), một trong những phim khá hay của đạo diễn John Dahl, đã lỡ chiếu ra
mắt trên truyền hình cáp của HBO, và thế là bị loại luôn khỏi cuộc đua tranh giải
Oscar mà theo nhận xét của đạo diễn Quentin Tarantino thì nữ diễn viên Linda
Fiorentino trong phim này chắc chắn sẽ đoạt giải Oscar. Chính vì giới hạn khắt
khe đó mà nhiều bộ phim phải vội hoàn tất để chiếu ra mắt trước hạn chót 31-12 ở
một vài rạp (để giữ chỗ xét duyệt trong Oscar) để rồi sau đó đem về hoàn chỉnh
thêm và ra mắt lại sau đó. Phim "12 con khỉ" là một trong những thí dụ thế này.
Riêng với phim nước ngoài, muốn tham dự giải Oscar dành cho phim nước
ngoài (tức ngôn ngữ sử dụng trong phim không phải tiếng Anh) thì phải nộp đơn
xin tham dự ,hạn chót là cuối tháng 10 hằng năm. Phim của các nước ngoài Mỹ
như Anh, Úc, Canada nói tiếng Anh đều được tham dự vào các giải chính như
phim Mỹ. Ngày 8-1 hằng năm, nhân viên AMPAS đúc kết danh sách những phim
trong năm được xét duyệt, và 12-1 gửi đến cho trên 6.000 hội viên AMPAS ở
khắp nơi trên đất Mỹ. Vào thượng tuần tháng 2, AMPAS sẽ công bố danh sách đề
cử Oscar (nomination) bao gồm 25 giải tất cả. Danh sách đề cử này do các thành
viên sáng lập của AMPAS bầu chọn trong sáu tiểu ban nhề.
Năm 1997, có 87% thành viên AMPAS bề phiếu bầu chọn sau cùng. Kết

Vai trò người dẫn chương trình chính (host) mới là "cái đinh", điểm quan
trọng nhất của lễ trao giải Oscar. Nhiệm vụ nặng nề nhất của người này là làm sao
tạo ấn tượng ngay trong những phút đầu khai mạc. Trong số những host từ trước
đến nay, Billy Crystal (từng đóng Khi Harry gặp Sally) có lẽ là người dẫn chương
trình duyên dáng nhất vì anh đã được mời làm host tám năm. Năm 1994, chương
trình Oscar được khai mạc bằng màn giới thiệu độc đáo. Trực thăng bay trong hậu
trường tiến ra với một cô gái mặc robe đang đu người bên dưới, cô gái từ từ đáp
xuống sân khấu và tiến tới micro đọc lời khai mạc. Đó là Jamie Lee Curtis, cô đào
đã đóng màn vừa rồi trong phim True lies (Lời nói dối chân thật). Ở giải năm 1997,
Billy Crystal một mình đóng đủ năm vai trong năm cảnh phim trích từ những phim
được đề cử Oscar để rồi ở màn chót, anh từ trong màn ảnh chạy ra như thật.
Địa điểm tổ chức Oscar thường được chọn một trong hai địa điểm ngay tại
Los Angeles: Shrine Auditorium với sức chứa 6.000 người, và Dorothy Chandler
Pavillon với sức chứa nhiều hơn. Tại đây, thảm đề được trải từ ngoài vào trong với
hình tượng Oscar in trên thảm. Có khoảng 300 người được phép đứng chờ bên
trong sân đằng sau hàng rào chắn để được nhìn thấy minh tinh tài tử dập dìu. Còn
bên trong, khoảng 1.000 ghế được sắp xếp cho các ứng viên được đề cử Oscar và
các presenter để họ có thể tiến lên sân khấu dễ dàng. Vị trí của họ được in bảng tên
phía lưng ghế và hệ thống máy quay do computer điều khiển phải nắm chắc vị trí
từng người.
Đây chính là điều quan trọng không kém việc trao giải. Thứ nhất, hệ thống
truyền hình ABC độc quyền thu và phát hình đã trả cho AMPAS số tiền rất lớn
dùng cho việc tổ chức (năm 1997 hề chi 19 triệu USD, cộng thêm một triệu USD
mua quà tặng các thành viên AMPAS). Và khi đã được quyền thu hình, họ buộc
phải dàn tất cả hệ thống máy móc làm sao để đảm bảo truyền đi được những hình
ảnh đầy đủ nhất đến một tỷ khán giả truyền hình năm châu. Khi truyền hình ra đời,
nó đã bị Hollywood xem như kẻ thù ẩn mặt. Thế nhưng, từ 1952, Hollywood phải
nén mình bắt tay với ngành truyền hình. Và nhiều chương trình này được trực tiếp
phát hình đi khắp thế giới nên giải Oscar mới càng trở nên quan trọng, và là dịp
quảng cáo tốt cho nhiều sản phẩm, nhất là thời trang.