Lớp khí quyển quanh trái đất đợc hình
thành như thế nào?
Hàng ngày chúng ta sống trong không khí, hít thở khí trời. Vậy
không khí hình thành nh thế nào? Đây là câu hỏi cho đến nay vẫn cha
đợc giải một cách thật đầy đủ, bởi vì lớp khí quyển quanh Trái đất đã
hình thành trớc khi loài ngời xuất hiện, không ai đợc tận mắt chứng
kiến quá trình hình thành khí quyển. Con ngời cho đến nay vẫn không
ngừng nghiên cứu, tìm hiểu về vấn đề này.
Nói chung ngời ta cho rằng lúc đầu, khi Trái đất do vật chất vũ trụ
vừa mới ngng tụ lại thành một khối xốp mềm, không khí không phải
chỉ bao quanh vỏ bên ngoài Trái đất mà còn thâm nhập vào cả bên
trong Trái đất . Khi đó Hyđro chiếm tỉ trọng nhiều nhất trong không
khí, khoảng 90%. Ngoài ra còn có nhiều hơi nớc, mêtan, amôniac, heli
và một số khí trơ, song hầu nh không tìm thấy có nitơ, oxy và
cacbonic.
Về sau, do sức hút của nội tâm, khối Trái đất mềm xốp ấy co lại và
nhỏ lại. Khi bị co lại, số không khí trong lòng Trái đất bị ép nén, khiến
nhiệt độ Trái đất tăng lên mãnh liệt, không khí trong Trái đất bay tỏa
vào khoảng không khá nhiều. Khi Trái đất co hẹp lại này trở nên chậm
chạp hơn, đồng thời số nhiệt lợng do trạng thái co hẹp mạnh gây ra
cũng dần dần mất đi, Trái đất dần nguội lạnh, vỏ Trái đất cứng dần lại.
Lúc này, một bộ phận không khí bị ép thoát khỏi vỏ Trái đất sau cùng
bị tâm Trái đất hút chặt lấy, bao bọc xung quanh bề mặt Trái đất, tạo
thành bầu khí quyển của Trái đất. Khi đó, hơi nớc ngng đọng lại thành
nớc, làm cho vỏ Trái đất bắt đầu có nớc. Lúc này , bầu khí quyển còn
rất mỏng, thành phần cũng khác nhau rất nhiều so với bầu khí quyển
hiện nay, vẫn chỉ thấy có hơi nớc, hyđro, heli, amoniac, khí trơ,...
Sau khi vỏ ngoài Trái đất rắn lại, trải qua thời kỳ rất dài, do tác động
của các nguyên tố mang tính chất phóng xạ, trong lòng Trái đất lại
không ngừng sinh ra nhiệt, gây ra sự điều chỉnh lớn về địa tầng, khiến
một nơi nào đó của vỏ Trái đất bị đứt gãy hoặc di chuyển vị trí, rất
của vi khuẩn yếm khí và vi khuẩn kỵ khí một số biến thành nitơ và
bay vào không khí. Do nitơ không phải loại nguyên tố hoạt động mạnh
lắm, không dễ dàng kết hợp với các nguyên tố khác trong điều kiện
nhiệt độ thông thờng, do đó hàm lợng nitơ trong không khí càng ngày
càng nhiều lên, cuối cùng đạt tới hàm lợng nitơ nh hiện nay.
Lúc này, khí quyển ở gần Trái đất đã có thành phần tỉ lệ nh hiện nay:
nitơ chiếm khoảng 78%, oxy khoảng 21%, argon 1%, các chất khí
khác chỉ chiếm dới 1%.
Nh trên đã trình bầy, sự hình thành khí quyển một mặt có liên quan
đến sự hình thành của Trái đất và vỏ Trái đất, mặt khác lại có sự liên
quan tới sự xuất hiện của động vật và thực vật.