PHÒNG GD-ĐT ĐỀ THI CHỌN HS GIỎI CẤP TIỂU HỌC VÒNG HUYỆN
HUYỆN ………… Năm học 2010 - 2011
_________________ _______________________________
MÔN TIẾNG VIỆT LỚP 5
Thời gian: 120 phút ( học sinh không phải chép lại đề )
Đề bài:
PHẦN I: Luyện từ và câu:
Câu 1: (2 điểm) Tìm danh từ, động từ, tính từ trong đoạn văn sau:
“Hương sầu riêng thơm đậm, bay rất xa, lâu tan trong không khí. Sầu riêng thơm mùi
thơm của mít chín, béo cái béo của trứng gà, ngọt cái vị của mật ong già hạn.”
Câu 2: (2 điểm) Cho đoạn văn sau:
“Trời trong xanh, biển nhẹ nhàng. Trời âm u mây mưa, biển xám xịt, nặng nề. Trời ầm
ầm, dông gió, biển đục ngầu giận dữ ... Như một con người biết buồn, vui; biển lúc lạnh lùng,
đăm chiêu; lúc tưng bừng, ồn ã.”
a) Tìm và ghi ra các nhóm từ trái nghĩa với nhau.
b) Tìm và ghi ra các từ ghép tổng hợp.
c) Tìm và ghi ra các từ láy.
Câu 3: (2 điểm) Hãy giải nghĩa từ “đường” trong các câu sau:
a) Trời mưa, đường lầy lội.
b) Mặt trống đồng có nhiều đường nét hoa văn tinh xảo.
c) Túi đường rơi lề đường.
d) Bệnh tiêu chảy thường lây qua đường tiêu hóa.
Hãy cho biết, từ “đường” ở câu nào mang nghĩa gốc ? Từ “đường” ở câu nào mang
nghĩa chuyển ? Từ “đường” ở câu nào là từ đồng âm ?
Câu 4: ( 2 điểm ) Tìm trạng ngữ, chủ ngữ và vị ngữ trong các câu sau:
a) Đằng xa, trong mưa mờ, bóng những nhịp cầu sắt uốn cong đã hiện ra.
b) Dưới ánh sáng lờ mờ của trăng hạ tuần, giữa mặt hồ yên ắng, một chiếc thuyền nhỏ
lửng lờ trôi. Mái chèo khua nhẹ trên mặt nước.
Câu 5: ( 2 điểm ) Đọc đoạn thơ sau:
Hôm nay trời nắng như nung
Mẹ em đi cấy phơi lưng cả ngày.

Câu 2: ( 2 điểm )
Từ trái nghĩa Từ ghép tổng hợp Từ láy
trong xanh – âm u, xám
xịt, đục ngầu
nhẹ nhàng – nặng nề, ầm
ầm, giận dữ
buồn – vui
lạnh lùng, đăm chiêu –
giận dữ, tưng bừng, ồn ã
Trong xanh, âm u, mây
mưa, dông gió, giận dữ,
đăm chiêu
nhẹ nhàng, xám xịt, nặng
nề, ầm ầm, lạnh lùng, tưng
bừng, ồn ã
- Đúng 4 nhóm từ : 1
điểm
- 03 nhóm : 0.75 đ
- 02 nhóm : 0.5 đ
- 01 nhóm: 0.25 đ
- Đúng 6 từ : 0.5 điểm
- 3-4 từ : 0.25 đ
- 02 từ : 0 đ
- Đúng 7 từ : 0.5 điểm
- 3-4 từ : 0.25 đ
- 02 từ : 0 đ
Câu 3: ( 2 điểm )
Xác định đúng nghĩa và thể loại nghĩa của từ “đường” theo từng câu, cho 0,5 điểm mỗi
câu.
a) Trời mưa, đường lầy lội. Có nghĩa: đường đi, đường lộ, mặt đường,..từ có

b) - Cảm nhận được lao động nghề nông chăm chỉ, vất vả, khó nhọc (…phơi lưng
cả ngày…) của người mẹ dưới thời tiết khắc nghiệt của thiên nhiên (…trời nắng như
nung…); (0,75 đ)
- Nêu được tình cảm yêu thương, mong muốn giúp đỡ, (…ước gì em hóa đám
mây…) chia sẻ sự làm lụng khó nhọc của người con đối với mẹ mình (..che cho mẹ suốt
ngày bóng râm…). (0.75 đ)
PHẦN II: Tập làm văn: ( 8 điểm)
* 05 yêu cầu bài văn cần đạt:
1- Viết được bài văn đúng thể loại tả cây cối, có độ dài từ 20 câu trở lên, nội
dung miêu tả một cây bóng mát ở sân trường (hoặc ở công viên, ở xóm làng,…).
2- Bài làm đúng, đủ 3 phần: Mở bài, Thân bài và Kết bài đúng theo yêu cầu
thể loại văn miêu tả cây cối.
3- Giọng văn mạch lạc, câu văn suôn sẻ, đúng ngữ pháp, sử dụng từ ngữ chính
xác. Mô tả được những nét chung và các đặc điểm chi tiết của cây bóng mát, nét đặc
trưng của cây bóng mát: loại cây gì ? chiều cao, kích thước, đặc điểm về gốc rễ, cành
cây, tán lá…(có miêu tả vài cảnh sinh hoạt, có xen kẽ tả người, tả vật hoạt động liên
quan đến cây bóng mát.v.v…) nêu được cảm xúc của bản thân đối với vẻ đẹp, sự ích
lợi của cây bóng mát và sự giữ gìn, chăm sóc cây (nếu là cây ở sân trường, nơi công
cộng, ở gia đình).
4- Bài có nhiều câu văn hay, quan sát và miêu tả hợp lý, sinh động, ý tưởng
phong phú và giàu âm thanh, giàu hình ảnh, màu sắc; biết áp dụng các biện pháp
nghệ thuật dùng từ trong văn học đã được học như: so sánh, nhân hoá, ẩn dụ, liên
tưởng,....
5- Chữ viết rõ ràng, dễ đọc; bài làm sạch sẽ và không mắc lỗi chính tả.
Điểm 7 - 8 :
Bài văn phải đảm bảo trọn vẹn cả 05 yêu cầu trên.
Điểm 5-6 :
- Đạt 5 yêu cầu nhưng có vài câu chưa thật hấp dẫn, miêu tả đơn điệu.
- Đạt khá mục 3, 4; còn thiếu sót, vài câu còn sai về cách dùng từ và còn sai về
cú pháp, ngữ pháp.