Giạo trçnh CÁÚP THOẠT NỈÅÏC
Nguùn Âçnh Hún = 54 = ÂHBKÂN
I
II
I

-
--
- SÅ ÂÄƯ
SÅ ÂÄƯ SÅ ÂÄƯ
SÅ ÂÄƯ & NGUN TÀÕC VẢCH
& NGUN TÀÕC VẢCH & NGUN TÀÕC VẢCH
& NGUN TÀÕC VẢCH TUÚN MLCN
TUÚN MLCNTUÚN MLCN
TUÚN MLCN Mảng lỉåïi cáúp nỉåïc l mäüt trong nhỉỵng bäü pháûn quan trng ca hãû thäúng cáúp nỉåïc,
lm nhiãûm vủ váûn chuøn v phán phäúi nỉåïc âãún cạc nåi tiãu dng. Giạ thnh xáy dỉûng mảng
lỉåïi thỉåìng chiãúm 50-70% giạ thnh xáy dỉûng ton bäü hãû thäúng cáúp nỉåïc.
MLCN bao gäưm cạc âỉåìng äúng chênh, äúng nhạnh v cạc äúng näúi phán phäúi nỉåïc.
MLCN cọ thãø thiãút kãú theo cạc så âäư: củt, vng, häùn håüp.
Ma/ng l›Ci cKAp n›Cc cu/t Ma/ng l›Ci cKAp n›Cc vng
Giạo trçnh CÁÚP THOẠT NỈÅÏC
Nguùn Âçnh Hún = 55 = ÂHBKÂN
II
II II
II -
--
- TÊNH TOẠN MLCN
TÊNH TOẠN MLCN TÊNH TOẠN MLCN
TÊNH TOẠN MLCN Mủc âêch: Xạc âënh lỉu lỉåüng Q ton mảng, lỉu lỉåüng q tỉìng âoản äúng, trãn cå såí
âọ chn âỉåìng kênh (d) äúng cáúp nỉåïc cng nhỉ xạc âënh täøn tháút ạp lỉûc trãn âỉåìng äúng âãø
xạc âënh chiãưu cao ca âi nỉåïc, ạp lỉûc cäng tạc ca mạy båm.
Khi tênh toạn MLCN thỉåìng phi tênh cho 2 trỉåìng håüp:
- Trỉåìng håüp giåì dng nỉåïc låïn nháút.
- Trỉåìng håüp cọ chạy xy ra trong giåì dng nỉåïc låïn nháút.
Âäúi våïi mảng lỉåïi cọ âi âäúi diãûn (âi åí cúi mảng lỉåïi) cn phi tênh toạn kiãøm tra
cho trỉåìng håüp váûn chuøn nỉåïc låïn nháút tỉïc l trỉåìng håüp tiãu thủ êt, nỉåïc chy qua mảng
lỉåïi vo âi.
1/ XẠC ÂËNH LỈU LỈÅÜNG NỈÅÏC TÊNH TOẠN CHO TON MẢNG:
Phi xạc âënh cho 3 trỉåìng håüp:
Q
max
=
24
Q.K

+ q
ttr
, [l/s]
q
ct
: Lỉu lỉåüng chuøn tiãúp cho cạc âoản äúng phêa sau.
α : Hãû säú phán bäú lỉu lỉåüng dc âỉåìng: q åí âáưu âoản äúng l max, cúi âoản äúng bàòng 0, nãn
ngỉåìi ta quy ỉåïc α = 0,5.
q
dd
: Lỉu lỉåüng láúy ra dc âỉåìng theo chiãưu di ca âoản äúng tênh toạn.
q
ttr
: Lỉu lỉåüng táûp trung láúy ra åí nụt cúi ca âoản äúng tênh toạn (thỉåìng ạp dủng cho cạc häü,
cạc âån vë tiãu thủ nỉåïc låïn nhỉ cạc xê nghiãûp giàût, cạc bãø båi, nh tàõm cäng cäüng,...).
Âãø xạc âënh q
dd
cáưn xạc âënh lỉu lỉåüng âån vë (q
âv
), tỉïc l lỉu lỉåüng láúy ra trãn 1m
chiãưu di ca âoản äúng. Lục âọ ta s cọ: q
dd
= q
âv
.L
L : Chiãưu di âoản äúng tênh toạn.
q
âv
=
∑

a/ Theo lỉu lỉåüng tênh toạn q
tt
v váûn täúc kinh tãú v
kt
:
Ta sỉí dủng cäng thỉïc thy lỉûc quen biãút:
q= ω.v =
v
4
d.
2
π
→ d =
v
q4
π

 Xẹt mäúi quan hãû giỉỵa d v v qua giạ thnh xáy dỉûng G
xd
v giạ thnh qun l G
ql

bàòng âäư thë:
- Nãúu v tàng thç d gim: G
xd
gim nhỉng ngỉåüc lải täøn tháút ạp lỉûc theo chiãưu di v
củc bäü tàng lãn, nàng lỉåüng tiãu hao âãø båm nỉåïc tàng lãn. Nãúu tàng v > 2,5m/s s xy ra

):
Hãû säú kinh tãú E phủ thüc vo ráút nhiãưu úu täú, âàûc biãût l vo äng nghãû sn xút,
vo nàng lỉåüng dng âãø båm nỉåïc v trçnh âäü k thût qun l ca cạc cäng ty cáúp nỉåïc, cọ
giạ trë tỉì 0,25 - 0,5 - 0,75. ỈÏng våïi cạc giạ trë E ny cho tỉìng loải äúng åí bng tênh sàơn cho ta
lỉu lỉåüng kinh tãú giåïi hản Q
max
v Q
min
. Ta khäng xẹt củ thãø.

G
v 0
G
ql

G
xd

G
ql
+G
xd

v
ktãú

Hçnh
Hçnh Hçnh
Hçnh 6
66


λ : Hãû säú khạng ma sạt theo chiãưu di, phủ thüc váût liãûu lm äúng v âäü nhạm thnh äúng.
d : Âỉåìng kênh trong ca äúng, [mm].
v : Váûn täúc nỉåïc chy trong äúng, [m/s].
L : Chiãưu di âoản äúng tênh toạn, [m].
Hãû säú sỉïc cn λ phủ thüc vo chãú âäü chy ca dng nỉåïc, âäü nhạm thnh äúng v hãû
säú nhåït âäüng hc ca nỉåïc, âỉåüc xạc âënh theo cäng thỉïc thỉûc nghiãûm cho tỉìng loải äúng:
- Âäúi våïi äúng thẹp måïi:

226,0
226,0
v
684,0
1
d
0159,0






+=λ

- Âäúi våïi äúng gang måïi:

284,0
284,0
v
236,0

3,1
2
v
867,0
1
d
v
000912,0i






+=

v > 1,2m/s thç:
3,0
d
021,0
=λ3,1
2
d
v
00107,0i =

- ÄÚng fibrä ximàng:

trë säú d, v v täøn tháút 1000i (täøn tháút cho 1km âỉåìng äúng).
b/ Theo sỉïc khạng âån vë (A):
h
l
= A.L.K.q
2
= S.q
2

A : Sỉïc khạng âån vë.
L : Chiãưu di âoản äúng ,[m].
K: Hãû säú âiãưu chènh täúc âäü.
q : Lỉu lỉåüng nỉåïc trong äúng.
 Cạc giạ trë A v K tra åí cạc bng tênh toạn thy lỉûc cho tỉìng loải äúng.III
IIIIII
III

-
--
- TÊNH TO
TÊNH TO TÊNH TO
TÊNH TOẠN THY LỈÛC MẢNG
ẠN THY LỈÛC MẢNGẠN THY LỈÛC MẢNG
ẠN THY LỈÛC MẢNG LỈÅÏI CỦT
LỈÅÏI CỦT LỈÅÏI CỦT
LỈÅÏI CỦT





Bỉåïc tênh toạn :
 Xạc âënh täøng chiãưu di ca mảng.
 Xạc âënh q
âv
, q
dd
, q
n
, v q
tt
ca tỉìng âoản äúng.
 Dỉûa vo q
tt
v v
kt
chn âỉåìng kênh äúng (d) cho tỉìng âoản äúng.
 Láûp bng tênh thy lỉûc v tiãúp tủc tênh täøn tháút ạp lỉûc h
l
cho tỉìng âoản v
täøng täøn tháút ton mảng.
 Xạc âënh H
â
, H
b
.
 Dỉûng màût càõt dc âỉåìng âo ạp cạc tuún äúng chênh.
Âãø dãù dng tênh toạn v theo di kãút qu, khi tênh toạn mảng lỉåïi củt ngỉåìi ta thỉåìng
Cho maỷng cỏỳp nổồùc nhổ hỗnh veợ, bỗnh õọử vaỡ kờch thổồùc õaợ ghi trón hỗnh. Tổỡ traỷm
bồm II cung cỏỳp mọỹt lổu lổồỹng nổồùc laỡ 40 l/s. aỡi nổồùc õỷt ồớ õỏửu maỷng, cung cỏỳp mọỹt lổu
lổồỹng laỡ 10 l/s. Taỷi nuùt 4 lỏỳy ra lổu lổồỹng tỏỷp trung laỡ 5 l/s. Maỷng cỏỳp cho nhaỡ 4 tỏửng, õổồỹc
thióỳt kóỳ bũng ọỳng gang nổồùc saỷch. Tọứng tọứn thỏỳt aùp lổỷc tổỡ traỷm bồm õóỳn õaỡi laỡ 4m.
Phỏửn tờnh toaùn:
Tờnh tọứng chióửu daỡi cuớa maỷng: L = 1600m.
Xaùc õởnh lổu lổồỹng õồn vở :

( )
028,0
1600
51040
L
qq
q
tr.ttt
dv
=
+
=



3

2

40 l/s

150m

200m

5

112

111

110

1

113

8

q
t.tr

300m

200m