T) p chí Nghiên cqu Khoa hUc 2006: 8-19 Træeng ) i hUc C/ n Th

9
s n, 2003). Mô hình tôm t ng k t h p có u i m là n gi n, u t th p, m t
nuôi th p, không c n cho n. V t ch t phân h y t lá thân cây r ng s là ngu n
th c n tr c ti p hay ngu n “phân xanh” quan tr ng cho chu i th c n trong h
sinh thái ao nuôi (Takashima, 2000). Tùy lo i r ng, lá r ng có ch a nhi u thành
ph n khác nhau, phân h y v i th i gian khác nhau trong nh ng i u ki n c thù
và s làm giàu dinh d ng môi tr ng (Rajendran và Kathiresan, 1999). Tuy
nhiên, l ng lá r ng r i xu ng c ng thay i theo t ng i u ki n c th và có th
làm ô nhi m môi tr ng, nh t là trong i u ki n mô hình tôm r ng k t h p
(Fitzgerald, 2000).
Mô hình tôm-r ng k t h p Cà Mau ch y u là r ng c (Rhizophora) hi n nay
có tu i 0-20 tu i. Các lo i cây r ng t nhiên nh mm (Avicennia), giá
(Excoecaria) và d a lá (Nypa) c ng ph bi n m t s n i trong t nh. ã có nhi u
nhiên c u v i u ki n môi tr ng, k thu t, kinh t xã h i và qu n lý mô hình tôm
r ng Cà Mau (Tuan et al., 1997, Binh et al., 1997; Jonhston, 2000; Be, 2000;
Minh et al., 2001; Christensen, 2003). Tuy nhiên, nghiên c u và nh h ng c a
các lo i cây r ng và tu i r ng lên môi tr ng n c và tôm nuôi v n ch a c
th c hi n. Vì th , nghiên c u này nh m m c ích ánh giá nh h ng c a các lo i
cây r ng ( c, m m, giá, d a lá) và các tu i r ng c khác nhau lên môi
tr ng n c và tôm t nhiên trong mô hình tôm r ng k t h p góp ph n nh
h ng phát tri n ngh nuôi tôm sinh thái trong vùng.
2 PHlj NG PHÁP NGHIÊN C U
Nghiên c u c th c hi n Lâm-Ng Tr ng (LNT) 184, t nh Cà Mau t tháng
2-12 n m 2003. T ng c ng có 18 vuông tôm - r ng c ch n nghiên c u bao
g m: 3 vuông có r ng c 5 tu i; 3 vuông có r ng c 10 tu i; 3 vuông có r ng
c 15 tu i; 3 vuông có r ng h n h p m m-giá t nhiên; 3 vuông có d a lá t
nhiên; 3 vuông không có r ng (R ng c tr ng ã khai thác toàn b 2 n m tr c
ó, lúc r ng t 15 tu i) và 5 i m kênh và sông. Các chi ti t v các vuông c

tích
(ha)
T l
DT
(%)

sâu
R ng Cây
r ng
Tu i M t

(cây/
m
2)

T l
DT
(%)
Ng p
n c
(m)
S
l ng
R ng
(m)
S
ngày/
tháng
%/
ngày

3,0 c 5 1 70 0-0,4 1 0,8 10 40 15
4
8
o
46’ 832’’ N
105
o
8’ 44’’ E
11 4,0 30 0,5-
1,0
2,5 c 10 1 70 0-0,2 1 0,7 10 40 15
5
8
o
46’ 867’’ N
105
o
8’ 45’’ E
11 5,1 30 0,7-
1,0
2,5 c 10 1 70 0-0,2 1 0,85 11 40 15
6
8
o
46’ 910’’ N
105
o
8’ 44’’ E
11 4,3 30 0,5-
0,8

3,5 c 15 0,3 70 0-0,4 1 0,8 10 30 15
10
8
o
46’ 409’’ N
105
o
9’ 492’’ E
10 2,0 30 0,5-
1,0
2,5
M m-
Giá
- - 70 0-0,4 1 0,7 11 40 70
11
8
o
46’ 870’’ N
105
o
9’ 592’’ E
10 1,7 30 0,5-
1,0
3,0
M m-
Giá
- - 70 0-0,2 1 0,7 11 30 70
12
8
o

15 2,6 40 0,5-
1,0
3
D a
n c
- - 60 0-0,2 1 0,8 10 40 30
15
8
o
48’ 866’’ N
105
o
8’ 084’’ E
15 1,6 50 0,8-
1,4
2,5
D a
n c
- - 50 0-0,3 1 0,65 10 40 15
16
8
o
48’ 521’’ N
105
o
8’ 78’’ E
15 4,1 30 0,7-
1,2
3
Không

11
S li u tôm t nhiên c thu b ng cách phát bi u m u cho các h dân c a 18
vuông i n s li u thu ho ch h ng tháng.
Bi n ng các y u t môi tr ng n c theo các tháng và gi a các mô hình c
phân tích áp d ng ANOVA 2 nhân t ; Pearson corelation. Bi n ng s n l ng
tôm t nhiên c phân tích v i ANOVA 2 nhân t và 1 nhân t .
3 K´ T QUƒ THƒ O LU N
3.1 Các yˆu t thº y lý hóa
Giá tr trung bình trong n m c a các y u t th y lý hoá các mô hình tôm -r ng
c trình bày B ng 2. N c sông vùng LNT có trong, ôxy hòa tan, TAN,
Tannin, Phenol, Chlorophyl-a và TOM th p h n so v i n c trong các vuông
nh ng H
2
S, Nitrite và Fe l i cao h n so v i n c các vuông. Trong s các vuông,
vuông không có r ng có pH, COD, H
2
S, TAN, PO
4
3-
và Chlorophyl-a cao h n so
v i các vuông có r ng. Trong s các vuông có r ng, vuông có d a lá có pH,
Nitrite, TAN, và PO
4
3-
cao h n và Chlorophyl-a th p h n các vuông khác. Tuy
nhiên, h u h t các y u t ch t l ng n c các mô hình tôm -r ng khác nhau
không có ý ngh a th ng kê (B ng 2).
B§ng 2: Giá trˇ trung bình trong n m cº a các yˆu t thº y lý hóa ª các mô hình tôm - r ng
v i các lo¥i r ng
Y u t

29,33
±2,38
a
31,99
±3,09
b
30,31
±2,34
ab
30,46
±2,48
a
29,90
±1,96
a
PH 7,06
±0,54
7,09
±0,61
7,17
±0,53
7,13
±0,65
7,18 ±0,51 7,32
±0,49
7,20
±0,52
trong (cm) 30,05
±8,40
b

5,54
±1,32
abc
6,35
±1,69
c
4,85
±1,01
a
COD (mg/L) 10,43
±4,57
11,50
±5,15
10,96
±4,67
10,74
±3,41
10,12
±4,48
11,70
±3,66
10,37
±4,90
H
2
S (mg/L) 0,01
±0,01
0,01
±0,01
0,01

0,04
±0,02
b
T AN (mg/L) 0,18
±0,06
0,17
±0,06
0,19
±0,07
0,17
±0,07
0,18 ±0,08 0,18
±0,08
0,151
±0,09
PO
4
(mg/L) 0,02
±0,01
0,02
±0,01
0,03
±0,02
0,03
±0,02
0,03 ±0,02 0,03
±0,02
0,03
±0,02
Tannin (mg/L) 0,83

1,66 ±0,89 1,65
±0,70
2,29
±1,23
Chlorophyll-a
(µg/L)
11,286
±8,664
a
13,00
±8,60
ab
12,54
±9,49
ab
11,09
±5,30
a
10,93
±7,04
a
17,36
±9,57
b
8,48
±7,72
a
T OM (%) bùn
áy
5,546

2
S t ng i cao các tháng 3 và 4 (Hình 6). Fe
cao vào u mùa m a (Tháng 5-6) và th i i m sên vét m ng chính (tháng 10)
(Hình 11). Nhi t bi n ng không có xu h ng rõ ràng gi a các tháng. TOM
t ng i cao vào cu i v nuôi tôm th 2 (Tháng 8-9).
0
5
10
15
20
25
30
35
23456789101112
Tháng
m n (%o)
c 5 tu i
c 10 t u i
c 15 t u i
M m - Giá
D a lá
Không có r ng
Sôn g

Hình 1: Biˆn Ự ng Ự m»n cº a nm c theo các tháng ª các mô hình tôm r ng
5.0
5.5
6.0
6.5
7.0

c 10 tu i
c 15 tu i
M m - Giá
D a lá
Khôn g có r ng
Sô n g

Hình 3: Biˆn Ự ng Ự trong nm c theo các tháng ª các mô hình tôm r ng