CÁC VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ BẢO HIỂM NIÊN KIM NHÂN THỌ VÀ
THỊ TRƯỜNG BẢO HIỂM NIÊN KIM NHÂN THỌ
I - KHÁI QUÁT CHUNG VỀ BẢO HIỂM NIÊN KIM NHÂN THỌ
Bảo hiểm niên kim nhân thọ hay còn gọi là Bảo hiểm hưu trí tự nguyện là tên
gọi sản phẩm của Tổng công ty bảo hiểm Việt Nam (Bảo Việt). Cũng là loại hình
bảo hiểm nhận tiền trợ cấp định kỳ này nhưng các công ty khác nhau có tên gọi
khác nhau, chẳng han như: Phú Trường An của Prudential, Bảo hiểm hỗn hợp đến
tuổi 55/60 của Chinfon-Manulife, Bảo hiểm hưu trí của Bảo Minh- CMG. Bảo
hiểm Niêm kim nhân thọ mang đặc điểm của các loại hình bảo hiểm niên kim sau:
Niên kim tức thì: Đây là loại hình bảo hiểm niêm kim mà người tham gia bảo
hiểm nộp phí một lần và công ty bảo hiểm sẽ thanh toán hằng năm cho quãng đời
còn lại của người được hưởng niên kim. Các hợp đồng này thường do người về
hưu mua để đảm bảo một khoản thu nhập thường xuyên cho quãng đời còn lại.
Công ty bảo hiểm nhân thọ hiển nhiên không biết được quãng thời gian mà các
khoản niên kim này sẽ thực hiện là bao lâu, vì người được hưởng niên kim có thể
chết sau một vài lần nhận được thanh toán hoặc cũng có thể sống rất lâu.
Niên kim trả chậm: Với loại hợp đồng này, ngày bắt đầu thanh toán các khoản
trả góp có thể sẽ được hoàn lại cho đến một ngày nào đó trong tương lai. Khoảng
thời gian giữa ngày bắt đầu hợp đồng và ngày mà các khoản trợ cấp định kỳ bắt
đầu thực hiện thanh toán thường gọi là khoảng thời gian trả chậm. Trong trường
hợp người được hưởng niên kim chết trong thời gian tạm thời này, công ty hoàn lại
phí bảo hiểm đã đóng, có thể có lãi hoặc không.
Niên kim bảo đảm: là một niên kim tức thời được bảo đảm cho một khoảng
thời gian tối thiểu không tính đến thời điểm người được hưởng niên kim chết. Ví
dụ: niên kim bảo đảm cho khoảng thời gian 10 năm sẽ được thanh toán cho 10 năm
hoặc cho suốt cuộc đời nếu thời gian dài hơn 10 năm. Nếu người hưởng niên kim
chết trong thời gian bảo đảm, khoản tiền còn lại của số tiền bảo đảm sẽ được tính
vào di sản của người đó.
Niên kim bảo toàn vốn: loại bảo hiểm niên kim này đảm bảo rằng người
hưởng niên kim hoặc di sản của người đó sẽ nhận được giá trị đầy đủ của toàn bộ
phí đã đóng. Vì vậy, nếu người hưởng niên kim chết mà chưa nhận đủ được các

đến, giúp họ có thể tự chăm sóc mình bằng các khoản tiền mà công ty bảo hiểm trả
hàng kỳ. Vì thế, giảm bớt gánh nặng cho con cháu, tạo nên cuộc sống tốt đẹp hạnh
phúc cho mọi gia đình.
Đối với kinh tế-xã hội: Bảo hiểm niên kim nhân thọ là một hình thức quan
trọng để huy động nguồn vốn nhàn rỗi trong nhân dân nhằm đầu tư dài hạn cho sự
phát triển kinh tế xã hội.
Bảo hiểm niên kim nhân thọ còn tạo sự công bằng rất lớn giữa những người
lao động trong các thành phần kinh tế khác nhau. Bởi vì, giờ đây những người
được hưởng chế độ trợ cấp hưu trí không còn bó hẹp trong cán bộ công nhân viên
Nhà nước, mà là tất cả những người lao động biết tiết kiệm dành dụm cho tương
lai của mình.
Ngoài ra, Bảo hiểm niên kim nhân thọ còn góp phần giải quyết một số vấn đề
xã hội lớn như tạo công ăn việc làm cho người lao động. Vì số cán bộ quản lý cũng
như mạng lưới đại lý khai thác rất đông, Góp phần tăng thu nhập và ổn định đời
sống cho mọi người.
Mặt khác, ngân sách Nhà nước còn hạn hẹp trong khi chi trả các vấn đề phúc
lợi xã hội cho người già rất lớn. Bảo hiểm niên kim nhân thọ ra đời phần nào giảm
bớt gánh nặng và giúp cho ngân sách Nhà nước có điều kiện đầu tư vào các lĩnh
vực kinh tế xã hội quan trọng khác, góp phần thúc đẩy nền kinh tế đất nước phát
triển.
1.3. Sự ra đời và phát triển Bảo hiểm niên kim nhân thọ
Bảo hiểm niên kim nhân thọ là sự cam kết giữa người bảo hiểm và người
tham gia bảo hiểm, mà trong đó người bảo hiểm sẽ định kỳ cung cấp sự bảo đảm
về tài chính cho người được bảo hiểm khi đến một độ tuổi nhất định, còn người
tham gia bảo hiểm phải nộp phí đầy đủ, đúng hạn... Nói cách khác, niên kim được
sử dụng để trang trải các chi phí sinh hoạt cho người được bảo hiểm khi không còn
khả năng thu nhập hoặc thu nhập giảm sút do nghỉ hưu hoặc tuổi già sức yếu.
Với quyết định số 563/QĐ - BTC ngày 09/04/1999 của Bộ Tài chính cho
phép Tổng công ty Bảo hiểm Việt Nam triển khai sản phẩm Bảo hiểm niên kim
nhân thọ và đến 01/07/1999 thì sản phẩm niên kim nhân thọ được bán rộng rãi trên

2.3 Phí Bảo hiểm niên kim nhân thọ chịu tác động tổng hợp của nhiều
nhân tố vì vậy quá trình định phí rất phức tạp
Chi phí là phần cấu tạo nên giá cả sản phẩm, nhưng bên cạnh đó Bảo hiểm
niên kim nhân thọ còn phụ thuộc vào một số yếu tố khác như: độ tuổi người tham
gia, tuổi thọ bình quân của dân số, niên kim, thời hạn tham gia, lãi suất đầu tư, tỷ lệ
lạm phát và thiểu phát của đồng tiền.
Khi định phí Bảo hiểm niên kim nhân thọ, một số yếu tố luôn thay đổi nên
cần phải giả định như: Tỷ lệ tử vong, tỷ lệ huỷ bỏ hợp đồng, lãi suất đầu tư, tỷ lệ
lạm phát. Vì thế quá trình định phí ở đây rất phức tạp đòi hỏi các nhà định phí phải
nắm vững những đặc trưng của sản phẩm, phân tích dòng tiền tệ, phân tích chiều
hướng phát triển của nền kinh tế và nhu cầu thực tế trên thị trường.
2.4 Bảo hiểm niên kim nhân thọ ra đời và phát triển trong những điều kiện
kinh tế - xã hội nhất định
Ở Việt Nam mặc dù Bảo hiểm ra đời rất sớm, nhưng các sản phẩm Bảo hiểm
nhân thọ đặc biệt là sản phẩm Bảo hiểm niên kim nhân thọ chỉ mới ra đời cách đây
không lâu. Để lý giải vấn đề này hầu hết các nhà kinh tế đều cho rằng: cơ sở chủ
yếu để Bảo hiểm niên kim nhân thọ ra đời và phát triển là điều kiện kinh tế - xã hội
phải phát triển, như tốc độ tăng trưởng của tổng sản phẩm quốc nội (GDP), mức
thu nhập dân cư, điều kiện về kinh tế, trình độ học vấn, đó là những yếu tố thúc
đẩy sự phát triển Bảo hiểm nhân thọ nói chung và Bảo hiểm niên kim nhân thọ nói
riêng.
2.5 Phương thức trả tiền bảo hiểm
Phương thức trả tiền bảo hiểm của các sản phẩm bảo hiểm nhân thọ khác có
thể được trả một lần. Đối với bảo hiểm niên kim nhân thọ, số tiền bảo hiểm không
được trả một lần mà được trả rải đều hàng kỳ. Do vậy, số tiền bảo hiểm ở đây
mang tính chất trợ cấp rất lớn.
2.6 Thời hạn bảo hiểm
Đối với bảo hiểm niên kim nhân thọ ngoài khoảng thời gian đóng phí còn có
khoảng thời gian trả tiền bảo hiểm. Do vậy, thời hạn của hợp đồng bảo hiểm niên
kim nhân thọ thường dài hơn các hợp đồng bảo hiểm nhân thọ khác. Mặt khác, do

- Phụ lục 1: Điều kiện hợp đồng.
- Phụ lục 2: Giá trị giải ước của hợp đồng.
- Phụ lục 3: Niên kim giảm của hợp đồng.
- Phụ lục 4: Trợ cấp tử vong của hợp đồng.
3.2 Đối tượng và phạm vi của hợp đồng Bảo hiểm niên kim nhân thọ
Theo điều khoản về bảo hiểm niên kim nhân thọ, ban hành theo quyết định số
563/ QĐ-BTC ngày 09/04/ 1999 của Bộ trưởng Bộ tài chính quy định như sau:
3.2.1 Đối tượng tham gia của Bảo hiểm niên kim nhân thọ
Đối tượng tham gia trong Bảo hiểm niên kim nhân thọ bao gồm. Mọi công
dân Việt Nam từ 16 đến 60 tuổi đều có quyền tham gia, không phân biệt nam nữ,
dân tộc miễn là đang sinh sống và làm việc trên lãnh thổ Việt Nam (trừ các trường
hợp loại trừ).Tuổi tham gia ít nhất phải nhỏ hơn năm tuổi so với tuổi bắt đầu nhận
niên kim theo hợp đồng đối với hợp đồng nộp phí tháng.
Những đối tượng sau đây bị loại trừ không được tham gia Bảo hiểm niên kim
nhân thọ.
Người bị bệnh thần kinh: Những người mắc bệnh này hoặc có triệu chứng
của bệnh thì không được bảo hiểm (kể cả trường hợp tham gia bảo hiểm rồi mà cơ
quan bảo hiểm phát hiện ra đã mắc bệnh trước khi tham gia thì hợp đồng sẽ bị huỷ
bỏ).
Người bị tàn phế hoặc thương tật vĩnh viễn từ 50% trở lên (theo giám định
của cơ quan y tế)
Những người đang trong thời gian điều trị bệnh tật, tai nạn...
3.2.2 Phạm vi bảo hiểm
Gồm các sự kiện xảy ra với người được bảo hiểm.
+ Sống đến độ tuổi thoả thuận.
+ Thương tật toàn bộ vĩnh viễn do tai nạn.
+ Chết do mọi nguyên nhân (trừ các trường hợp loại trừ).
Những người được bảo hiểm bị chết do những nguyên nhân sau đây không
thuộc phạm vi trách nhiệm của Bảo hiểm niên kim nhân thọ.
+ Người được bảo hiểm vi phạm pháp luật.

* Trường hợp người được bảo hiểm bị thương tật toàn bộ vĩnh viễn do tai nạn
xảy ra sau ngày đầu tiên kể từ khi hợp đồng có hiệu lực: công ty bảo hiểm sẽ dừng
thu phí và duy trì hợp đồng.
* Công ty bảo hiểm không dừng thu phí trong các trường hợp sau:
- Người được bảo hiểm bị thương tật toàn bộ vĩnh viễn do tai nạn xảy ra vào
ngày đầu tiên khi hợp đồng có hiệu lực (người tham gia bảo hiểm vẫn phải đóng
phí bình thường).
- Người được bảo hiểm bị thương tật toàn bộ vĩnh viễn do các nguyên nhân
loại trừ sau:
+ Hành động cố ý của người được bảo hiểm hoặc người được hưởng quyền
lợi bảo hiểm hoăc người tham gia bảo hiểm.
+ Người được bảo hiểm tham gia các hoạt động hàng không (trừ khi với tư
cách là hành khách), các cuộc diễn tập, huấn luyện quân sự, tham gia chiến đấu của
các lực lượng vũ trang, các cuộc thi đấu thể thao nguy hiểm.
+ Hoạt động tội phạm của người được bảo hiểm.
+ Ảnh hưởng của rượu bia, ma tuý và các chất kích thích khác.
+ Động đất, núi lửa, nhiễm phóng xạ hoặc các thảm hoạ tự nhiên khác.
+ Chiến tranh, nội chiến, bạo động, nổi loạn và các sự kiện mang tính chất
chiến tranh khác.
c. Trường hợp người được bảo hiểm chết
* Trả tiền mai táng phí bằng giá trị của một niên kim khi người được bảo
hiểm chết vì bất kỳ nguyên nhân nào, bất kể vào thời điểm nào sau khi hợp đồng
phát sinh hiệu lực.
* Trường hợp người được bảo hiểm chết sau ngày bắt đầu nhận niên kim mà
chưa đủ 10 niên kim thì công ty bảo hiểm sẽ trả số chênh lệch giữa giá trị của 10
niên kim và số niên kim đã nhận được cho người được hưởng quyền lợi bảo hiểm.
Ví dụ: Ông Vũ Văn T tham gia Bảo hiểm niên kim nhân thọ tại Bảo Việt với
mức niên kim 6.000.000đồng. Ngày bắt đầu nhận niên kim 14/09/2022. Ngày nhận
niên kim hàng năm 14/09.
- Ngày 14/09/2024 ông T nhận niên kim lần thứ 3.

Xác định nguyên nhân gây ra tử vong của người được bảo hiểm không do tai
nạn, tự tử, nhiễm HIV hoặc các nguyên nhân loại trừ. Như vậy, trường hợp tử vong
này nằm trong mục do các nguyên nhân khác
Xác định số tiền trợ cấp tử vong của hợp đồng: là trợ cấp tử vong của năm
hợp đồng thứ 4 được quy định từ phụ lục 4 :15.944.800đồng.
Xác định tiền mai táng phí phải trả bằng một niên kim: 6.000.000đồng.
Tổng quyền lợi bảo hiểm phải thanh toán cho người được hưởng quyền lợi
bảo hiểm là: 15.944.800 + 6.000.000 = 21.944.800(đồng).
- Trường hợp người được bảo hiểm chết trước ngày bắt đầu nhận niên kim do
tự tử hoặc nhiễm vi rút HIV.

Trích đoạn Thị trường Bảo hiểm nhân thọ ở Việt Nam

---