Căn bản về kỹ thuật
tài chính thực hành
Kỹ thuật tài chính thực hành là một xu hướng ứng dụng, tôi xin giới thiệu
qua cùng mọi người về một nghề đang phát triển như vũ bão 20 năm gần
đây: Financial Engineering.
1. Các nội dung cần trải qua
1. Các định lý tài chính cơ bản
2. Các công cụ tài chính và tính chất quan sát được (thị trường hay
phòng lab)
3. Nguyên lý về xây dựng và lựa chọn portfolio
4. Mô hình định giá
5. Các khái niệm và mô hình định giá phái sinh chứng khoán
6. Chứng khoán nhóm fixed-income
7. Thị trường hiệu quả EMH
8. Phòng ngừa rủi ro
Ở trên, tôi chỉ tóm tắt những nội dung cơ bản nhất, mà như các bạn đã biết,
khi chẻ nhỏ sẽ thành những vấn đề, khía cạnh sâu của lĩnh vực. Mỗi người
có thể mạnh và hiểu biết kỹ một vài lĩnh vực hẹp, nhưng về cơ bản sẽ bao
quát được các vấn đề của ngành. Khi cần tìm hiểu kỹ sẽ thuận lợi hơn.
Tôi xin lấy ví dụ như một vấn đề cũng không quá xa lạ ở Việt Nam: repo.
Thực chất của thực hành Repo là chúng ta cần biết định nghĩa chính xác
của Repo trong thực tế, định nghĩa này có thể thay đổi khi thực hành ở thị
trường tài chính Việt Nam, có khác biệt so với thị trường Bỉ hay Pháp. Bên
cạnh đó, chúng ta cũng cần tìm hiểu xem các tính chất và kỹ thuật tính toán
của "công việc repo" là gì. Các chiến lược repo trong lúc chúng ta xây dựng
một dãy các sản phẩm liên quan tới repo. Các loại repo nào có mặt trong
cuộc sống, cái nào có thể khả thi, cái nào không, sắp tới cái gì có thể được
giới thiệu mới. Đối với thị trường thì loại chiến lược nào sẽ hoạt động được.
Các quá trình "lai tạo" repo. Một số trường hợp nào tiêu biểu, v.v.. Rất
nhiều thứ liên quan.
Nói như vậy để hiểu rằng trong lúc tìm kiếm giải pháp, đôi lúc chúng ta cần

của đáng kể đối với giới tài chính. Các bạn cứ tưởng tượng phải bỏ tiền đi
thuê các máy tính lớn, loại mainframe mà chỉ có IBM hay một vài hãng sản
xuất, để có thể tính toán. Chưa kể các chương trình ứng dụng rất nghèo
nàn, luôn cần tới những chuyên gia lập trình riêng cho công tác giải quyết
một vấn đề cụ thể. Chi phí tính toán thời ấy là: Chi phí thuê máy + Chi phí
ăn ở của người ra đầu bài + Thời gian của tất cả + Chi phí của chuyên gia
lập trình + Tiền điện (biết đâu đấy)...
Thế nhưng, với tốc độ phát triển vũ bão của công nghệ PC, việc tính toán
với tốc độ cao trên máy PC, thậm chí là các laptop nhỏ, đã trở nên hết sức
thông dụng. Bây giờ, công việc rút gọn xuống: Chọn các phần mềm tốt,
chọn mua hay viết các chương trình ứng dụng tính toán tốt, và hiểu rõ kết
quả nói gì. Đây là bước tiến vượt bậc mà 30 năm trước, người ta sẽ cho là
hoang tưởng khi các bạn nói rằng mình muốn sử dụng công nghệ tính toán
máy tính để giải quyết các bài toán thực hành kỹ thuật tài chính nhóm
financial engineering. Kể cả các mô phỏng Monte Carlo rất phức tạp như
mô phỏng lũ về hồ thủy điện hay dòng chảy đại dương, cũng có thể sử
dụng PC công suất cao. Lúc tôi được ghé với nhóm làm việc financial
engineering của bộ phận equity trading thuộc ING Investment ở Bruxelles -
Lamberts hồi năm 2003, tôi còn nhớ mỗi người đều có những chương trình
tự viết cho việc mua bán chứng khoán. Đó là tầm quan trọng của kỹ năng.
Đối với kiến thức nền tảng toán học, financial engineering không biến và
cũng không bắt người tìm hiểu phải trở thành các nhà toán học. Tuy vậy, tối
hiểu việc nắm vững các ký hiệu ví dụ tại sao lại hay được hiểu là không
gian xác suất, hoặc vì sao lại hay biểu hiện một sự kiện đơn giản nhất
(kết cục) của một thí nghiệm xác suất... là điều khá cần thiết. Vì toán học là
ngôn ngữ không thể thiếu của quá trình nghiên cứu các sản phẩm-kỹ thuật
financial engineering. Ví dụ, chúng ta sẽ gặp đi gặp lại phương trình vi phân
dưới đây với hầu như tất cả các công cụ tài chính được đề cập tới trong
nghề financial engineering:
Sau đó nữa, nếu chúng ta trải qua một quá trình triển khai các lô-gích toán

Việc tính toán tiếp theo nữa là công việc cần sự sắp xếp khoa học, financial
engineering giúp chúng ta những kỹ năng-hiểu biết cần thiết để làm việc ấy.
Việc tổ chức các website cũng vậy, nếu đi theo "vệt nguyên lý của financial
engineering" các website sẽ có cấu trúc và kiểu công bố thông tin khác với
việc đưa thông số như hiện tại; hiển nhiên như vậy công năng sử dụng có
thể cũng sẽ rất khác.
Đối với giảng dạy thì đây là một nhánh đào tạo đang có nhu cầu lớn, bản
thân các khóa học ở Việt Nam cũng sẽ rất cần trong tương lai gần.
Có đôi lời giới thiệu như vậy, biết đâu có ích cho các bạn trong khi đang tìm
kiếm định hướng nghề nghiệp hoặc kinh doanh.
TS. Vương Quân Hoàng (Hà Nội, 4/11/2007 - 2:56 PM)