Learning Perl - Chương 3: Dữ liệu mảng và Danh sách
1. Mảng
2. Biểu diễn hằng ký hiệu
3. Biến mảng
4. Các hàm và phép toán trên mảng
5. Hoàn cảnh vô hướng và mảng
6. <STDIN> như một mảng
7. Xen lẫn biến mảng
8. Bài tập
3.1 Mảng
Mảng là một danh sách có thứ tự các dữ liệu vô hướng. Mỗi phần tử của mảng đều là một biến
vô hướng tách biệt với một giá trị vô hướng độc lập. Các giá trị này là được sắp thứ tự - tức là
chúng có một trình tự đặc biệt từ phần tử thấp nhất đến cao nhất.
Mảng có thể có bất kì số phần tử nào. Mảng nhỏ nhất không có phần tử nào, trong khi mảng
lớn nhất thì có thể lấp kín toàn bộ bộ nhớ có sẵn.
3.2 Biểu diễn hằng kí hiệu
Một hằng kí hiệu mảng (cách thức bạn biểu diễn giá trị của một mảng bên trong chương trình)
là một danh sách các giá trị tách nhau bằng dấu phẩy và được bao trong dấu ngoặc tròn. Những
giá trị này tạo nên các phần tử của danh sách. Chẳng hạn:
(1,2,3) # mảng gồm ba giá trị 1, 2 và 3
("jerry", 4.5) # hai giá trị, "jerry" và 4.5
Các phần tử của mảng không nhất thiết là hằng - chúng có thể là biểu thức mà sẽ được tính mới
lại mỗi lần mảng được sử dụng. Chẳng hạn:
($a, 17) # hai giá trị: giá trị hiện tại của $a, và 17
($b+$c,$d+$e) # hai giá trị
Mảng rỗng (mảng không có phần tử nào) được biểu diễn bằng một cặp dấu ngoặc rỗng:
() # mảng rỗng (không phần tử)
Một phần tử của mảng có thể bao gồm toán tử cấu thành mảng, được chỉ ra bởi hai giá trị vô
hướng tách nhau bởi hai dấu chấm liên tiếp (..). Toán tử này tạo ra một danh sách các giá trị bắt
đầu tại giá trị vô hướng bên trái kéo cho tới gía trị vô hướng bên phải, mỗi lần tăng lên một.
Chẳng hạn:

• 3.4.1 Phép gán
Có lẽ toán tử mảng quan trọng nhất là toán tử gán mảng, cho mảng một giá trị. Nó là dấu bằng,
giống như toán tử gán vô hướng. Perl xác định liệu phép gán có là phép gán vô hướng hay
phép gán mảng bằng việc để ý xem liệu phép gán là cho biến vô hướng hay mảng. Chẳng hạn:
@jerry = (1,2,3); # mảng jerry nhận ba phần tử 1, 2 và 3
@tom = @jerry; # bây giờ được sao sang @tom
Nếu một giá trị vô hướng được gán vào trong một biến mảng thì giá trị vô hướng trở thành
phần tử duy nhất của mảng:
@huh = 1; # 1 được đặt chuyển thành (1) và gán cho @huh
Tên biến mảng có thể xuất hiện trong danh sách hằng kí hiệu mảng. Khi giá trị của danh sách
được tính thì Perl thay thế tên biến mảng bằng giá trị hiện tại của mảng đó, giống vậy:
@jerry = ("một", "hai");
@tom = (4,5,@jerry, 6, 7); # @tom trở thành (4,5,"một","hai",6,7)
@tom = (8, @tom); # đặt 8 vào trước @tom
@tom = (@tom, “cuối”); # và "cuối" vào phía sau @tom
# @tom bây giờ là (8,4,5,"một","hai",6,7,"cuối")
Lưu ý rằng các phần tử mảng được thêm vào đều ở cùng mức như phần còn lại của hằng kí
hiệu - một danh sách không thể chứa một danh sách khác như một phần tử.
Nếu một mảng hằng kí hiệu chỉ chứa các tham khảo biến (không phải là biểu thức) thì mảng
hằng kí hiệu ấy cũng có thể được xử lí như một biến. Nói cách khác, một mảng hằng kí hiệu
như thế có thể được dùng ở vế bên trái của phép gán. Mỗi biến vô hướng trong mảng kí hiệu
nhận một giá trị tương ứng từ danh sách ở vế phải của phép gán. Chẳng hạn:
($a, $b, $c) = (1, 2, 3); # gán 1 cho $a, 2 cho $b, 3 cho $c
($a, $b) = ($b, $a); # tráo đổi $a và $b
($d, @jerry) = ($a, $b, $c); # gán $a cho $d, và ($b,$c) cho @jerry
($e, @jerry) = @jerry; # loại bỏ phần tử thứ nhất của @jerry là $e
# điều này làm cho @jerry = ($c) và $e = $b
Nếu số phần tử được gán không sánh đúng với số các biến để giữ các giá trị thì mọi giá trị vượt
quá (vế phải) đều bị loại bỏ, và bất kì biến vượt quá nào (ở vế trái của dấu bằng) đều được cho
giá trị undef.

trên tên mảng trở thành $ trên tham khảo phần tử. Đó là vì việc tham khảo tới một phần tử của
mảng xác định ra một biến vô hướng (một phần của mảng), mà có thể hoặc được gán cho, hoặc
có giá trị hiện tại của nó được dùng trong một biểu thức, kiểu như:
@jerry = (7,8,9);
$b = $jerry[0]; # đặt 7 vào $b (phần tử đầu tiên của @jerry)
$jerry[0] = 5; # bây giờ @jerry = (5,8,9)
Cũng có thể truy cập tới các phần tử khác cũng dễ tương tự, như trong:
$c = $jerry[1]; # gán $jerry[1] vào
$s, lúc này $c = 8
$jerry[2]++; # tăng 1 cho phần
tử thứ ba của @jerry
$jerry[1] += 4; # cộng 4 vào phần
tử thứ hai
($jerry[0], $jerry[1]) = ($jerry[1], $jerry[0]); # tráo đổi hai phần
tử đầu của @jerry
Việc truy cập vào một danh sách các phần tử từ cùng mảng (như trong thí dụ cuối) được gọi là
lát cắt, và thường xuất hiện đến mức có một cách biểu diễn đặc biệt cho nó:
@jerry[0,1] # tương tự như ($jerry[0], $jerry[1])
@jerry[0,1] = @jerry[1,0]; # tráo đổi hai phần tử đầu
@jerry[0,1,2] = @jerry[1,1,1]; # làm cho cả 3 phần tử đầu tiên giống phần tử
thứ hai
@jerry[1,2] = (9,10); # đổi hai giá trị cuối thành 9 và 10
Chú ý rằng lát cắt này dùng tiền tố @ chứ không là $. Điều này là vì bạn đang tạo ra một biến
mảng bằng việc chọn một phần của mảng chứ không phải là biến vô hướng chỉ thâm nhập vào
một phần tử.
Lát cắt cũng làm việc trên danh sách hằng kí hiệu, hay bất kì toán tử nào cho lại một giá trị
danh sách:
@who = ("jerry","tom","chip","dale")[2,3]; # @who = ("chip", "dale")
Các giá trị chỉ số trong những thí dụ này là các số nguyên hằng kí hiệu, nhưng chỉ số cũng có
thể là bất kì biểu thức nào cho lại một số, mà rồi được dùng để chọn phần tử thích hợp:

mức chúng có các hàm đặc biệt của riêng chúng:
push(@mylist,$newvalue); # giống @mylist = (@mylist, $newvalue)
$oldvalue = pop(@mylist); # lấy ra phần tử cuối của @mylist
Toán tử pop() trả về undef nếu tham số của nó là một danh sách rỗng.
Toán tử push() cũng chấp nhận một danh sách các giá trị cần được đẩy vào danh sách. Các giá
trị được đẩy vào cuối của danh sách. Chẳng hạn:
@mylist = (1,2,3);
push(@mylist,4,5,6); # @mylist = (1,2,3,4,5,6)
Chú ý rằng đối thứ nhất phải là một tên biến mảng - đẩy vào và lấy ra sẽ không có ý nghĩa với
danh sách hằng kí hiệu.
• 3.4.4 Các toán tử shift() và unshift()
Các toán tử push() và pop() làm việc ở bên "phải" của danh sách (phần với chỉ số cao nhất).
Tương tự thế, các toán tử unshift() và shift() thực hiện những hành động tương ứng về bên
"trái" của một danh sách (phần với chỉ số thấp nhất). Sau đây là vài thí dụ: