Chöông 4:
SÖÏ KEÁ THÖØA
Nội dung chương 4
1.Giới thiệu về sự kế thừa
1.1.Khái niệm
1.2.Ví dụ
1.3.Ý nghóa
1.4.Chương trình minh họa
2. Kế thừa đơn
2.1.Khái niệm
2.2.Ví dụ
2.3.Phương thức thiết lập và hủy bỏ
2.4.Sự tự động kế thừa các đặc tính lớp cha
2.5.Đònh nghóa lại thao tác ở lớp con
2.6.Ràng buộc ngữ nghóa ở lớp con
Nội dung chương 4 (tt)
2.7.Phạm vi truy xuất
2.7.1.Truy xuất theo chiều dọc
2.7.2.Truy xuất theo chiều ngang
2.8.Con trỏ và sự kế thừa
3.Đa kế thừa
3.1.Khái niệm
3.2.Một số vấn đề
3.3.Ví dụ
3.4.Chương trình minh họa
1.Giới thiệu về sự kế thừa
1.1.Khái niệm về sự kế thừa
-
Sự kế thừa là một đặc điểm của ngôn ngữ dùng để
biểu diễn mối quan hệ đặc biệt giữa các lớp. Các
lớp được trừu tượng hóa và tổ chức thành một sơ đồ

-
Thừa kế không chỉ giới hạn ở 1 mức: Một lớp
dẫn xuất có thể là lớp cơ sở cho các lớp dẫn
xuất khác
1.2.Ví dụ về sự kế thừa
Ví dụ 1:
•
Xét hai khái niệm người và sinh viên với mối quan
hệ tự nhiên: một 'sinh viên' là một 'người'. Trong C+
+, ta có thể biểu diễn khái niệm trên, một sinh viên
là một người có thêm một số thông tin và một số
thao tác (riêng biệt của sinh viên).
•
Ta tổ chức lớp sinh viên kế thừa từ lớp người. Lớp
người được gọi là lớp cha (superclass) hay lớp cơ sở
(base class). Lớp sinh viên được gọi là lớp con
(subclass) hay lớp dẫn xuất (derived class).
•
Ngoài ra, ta có thể tổ chức 2 lớp nam sinh và lớp nữ
sinh là 2 lớp con (lớp dẫn xuất) của lớp sinh viên.
Trường hợp này, lớp sinh viên trở thành lớp cha (lớp
cơ sở) của 2 lớp này
1.2.Ví dụ về sự kế thừa
Hình 4.1: Sơ đồ phân cấp kế thừa
1.2.Ví dụ về sự kế thừa
Ví dụ 2:
Xét bài toán quản lý thư viện, gồm 2 bài toán bộ
phận là quản lý sách và quản lý độc giả. Chúng ta
sẽ xây dựng lớp sách và lớp độc giả. Sau đó dùng
các lớp này làm cơ sở để xây dựng lớp thư viện

friend ostream& operator << (ostream &os, Nguoi&
p);
};
1.4.Chöông trình minh hoïa
class SinhVien : public Nguoi {
char *MaSo;
public:
SinhVien(char *ht, char *ms, int ns) : Nguoi(ht,ns)
{ MaSo = strdup(ms);
}
~SinhVien() {delete [] MaSo;}
void Xuat() const;
};
ostream& operator << (ostream &os, Nguoi& p)
{
return os << "Nguoi, ho ten: " << p.HoTen << " sinh
" << p.NamSinh;
}
1.4.Chöông trình minh hoïa
void Nguoi::Xuat() const {
cout << "Nguoi, ho ten: " << HoTen
<< " sinh " << NamSinh;
}
void SinhVien::Xuat() const {
cout << "Sinh vien, ma so: " << MaSo
<< ", ho ten: " << HoTen;
}
1.4.Chöông trình minh hoïa
void main() {
Nguoi p1("Le Van Nhan",1980);

2.3.Phương thức thiết lập và hủy
bỏ
•
Phương thức thiết lập và huỷ bỏ là các hàm thành phần đặc
biệt dùng để tự động khởi động đối tượng khi nó được tạo ra
và tự động dọn dẹp đối tượng khi nó bò hủy đi.
•
Một đối tượng thuộc lớp con có chứa các thành phần dữ liệu
của các lớp cơ sở. Có thể xem lớp con có các thành phần
ngầm đònh ứng với các lớp cơ sở. Vì vậy khi một đố tượng
thuộc lớp con được tạo ra, các thành phần cơ sở cũng được
tạo ra, nghóa là phương thức thiết lập của các lớp cơ sở phải
được gọi.
•
Trình biên dòch tự động gọi phương thức thiết lập của các
lớp cơ sở cho các đối tượng (cơ sở) nhúng vào đối tượng
đạng được tạo ra.
•
Đối với phương thức thiết lập của một lớp con, công việc
đầu tiên là gọi phương thức thiết lập của các lớp cơ sở.
2.3.Phương thức thiết lập và hủy bỏ
•
Nếu mọi phương thức thiết lập của lớp cơ sở
đều đòi hỏi phải cung cấp tham số thì lớp con
bắt buộc phải có phương thức thiết lập để
cung cấp các tham số đó.
class Diem {
double x,y;
public:
Diem(double x, double y):x(xx),y(yy){}

int NamSinh;
public:
Nguoi(char *ht, int ns):NamSinh(ns) {
HoTen = strdup(ht);
}
//...
};
class SinhVien : public Nguoi {
char *MaSo;
public:
SinhVien(char *ht, char *ms, int ns) : Nguoi(ht,ns)
{ MaSo = strdup(ms);
}
void Xuat() const;
};
2.3.Phương thức thiết lập và hủy
bỏ
•
Sau khi phương thức thiết lập của các lớp cơ sở
được gọi, mã chương trình trong bản thân phương
thức của lớp con sẽ được thực hiện. Nội dung của
phương thức thiết lập ở lớp con chỉ nên thao tác trên
dữ liệu của riêng lớp con, việc khởi động dữ liệu
thuộc lớp cha do phương thức thiết lập ở lớp cha
đảm nhiệm với các tham số cung cấp bởi lớp con.
class SinhVien : public Nguoi
{
char *MaSo;
public:
SinhVien(char *ht, char *ms, int ns) :

};
// Cach 2
class Imag: public Complex
{
public:
Imag(double i = 0){re = 0; im = i;){}
//...
};
2.3.Phương thức thiết lập và hủy
bỏ
•
Cách tiếp cận thứ hai tốt hơn
class Nguoi {
protected:
char *HoTen;
int NamSinh;
public:
Nguoi(char *ht = "Ng Van A", int ns = 1980)
:NamSinh(ns) {HoTen = strdup(ht);}
~Nguoi() {delete [] HoTen;}
//...
};

Trích đoạn class Nguoi { protected:

---