Luận văn cuối khoá Học viện tài chính
Một số biện pháp nhằm tăng cờng quản lý vốn sự
nghiệp có tính chất đầu t xây dựng.
3.1. Xu hớng quản lý và phát triển vốn sự nghiệp có tính chất
đầu t XĐ đối với các Sở, Ban Ngành của thành phố Hà Nội.
Theo đà tăng trởng kinh tế xã hội, sự gia tăng của dân số và gia tăng
của mức sống, nhu cầu mở rộng, nâng cấp, cải tạo, sửa chữa cơ sở vật chất của
các đơn vị HCSN cũng không ngừng tăng lên, nhất là đối với các đơn vị sự
nghiệp.
Đồng thời, với chủ trơng u tiên chi ngân sách cho giáo dục - đào tạo, y tế,
khoa học công nghệ của Đảng và Nhà nớc (đã đợc đề cập đến trong văn kiện
Đại hội IX, pháp lệnh thủ đô, Luật ngân sách Nhà nớc 2002), chi cho phát triển
sự nghiệp giáo dục đào tạo, y tế nói chung và chi cho sửa chữa, cải tạo, mở
rộng, nâng cấp cơ sở vật chất của các ngành trên nói riêng sẽ lớn.
Thực trạng cơ sở vật chất của các cơ quan, đơn vị HCSN hiện nay còn yếu
kém. Mặc dù trong những năm vừa qua thành phố đã chú ý bố trí vốn để cải tạo,
sửa chữa, mở rộng, nâng cấp, nhng nhu cầu vẫn còn nhiều. Thực ra biện pháp
triệt để nhất là phải thay thế, xây mới những cơ sở vật chất này nhng do Nhà n-
ớc phải tập trung đầu t XDCB cho những công trình then chốt nên sửa chữa, cải
tạo, mở rộng, nâng cấp vẫn đợc sử dụng nh là giải pháp khả thi nhất hiện nay.
Với chủ trơng tiết kiệm chi ngân sách, cải cách tài chính công, Chính phủ
đã có quy định về khoán biên chế và chi quản lý hành chính cho các cơ quan
hành chính và quy định về giao quyền tự chủ tài chính cho các đơn vị sự nghiệp
có thu. Tuy nhiên, đối với khoản chi về sửa chữa, cải tạo, mở rộng, nâng cấp cơ
sở vật chất cách quản lý cha thay đổi gì nhiều, các đơn vị vẫn phải dựa chủ yếu
vào vốn ngân sách Nhà nớc cấp.
Vì các lý do trên, có thể nói rằng, trong thời gian ngắn hạn và trung hạn
vốn sự nghiệp có tính chất đầu t XD sẽ không giảm đi. Trong dài hạn, cần u tiên
tích luỹ vốn đầu t XD để đổi mới, thay thế một cách toàn diện, triệt để những cơ
1
Nguyễn Thanh Thơ - K40/01.02

tiết kiệm đợc, do thu) thì không phải nộp trả ngân sách mà đợc giữ lại đơn vị để
2
Nguyễn Thanh Thơ - K40/01.02
2
Luận văn cuối khoá Học viện tài chính
chi cho tăng lơng và tăng cờng cơ sở vật chất. Kinh phí đợc phép chuyển năm
sau là kinh phí Nhà nớc cấp cho hoạt động thờng xuyên của đơn vị và khoản thu
sự nghiệp. Thực tế áp dụng những quy định này ở thành phố Hà Nội, dù mới
trong thời gian cha lâu, đã cho thấy hiệu quả rõ rệt. Vì vậy cần có thể trong thời
gian tới các quy định mới sẽ đợc mở rộng nghiên cứu triển khai và áp dụng cho
các khoản chi khác nh chi sửa chữa, cải tạo, mở rộng, nâng cấp cơ sở vật chất.
3.2. Một số biện pháp nhằm tăng cờng quản lý vốn sự nghiệp
có tính chất đầu t XD đối với các Sở, Ban, Ngành của thành phố Hà
Nội.
3.2.1. Nâng cao chất lợng ở từng khâu của nội dung quản lý và trên cả
quá trình quản lý
3.2.1.1. Khâu lập và phân bổ kế hoạch vốn đầu t
Chất lợng khâu lập kế hoạch có ảnh hởng rất lớn đối với quá trình quản lý
vốn sự nghiệp có tính chất đầu t XD bởi vì đây là khâu đầu tiên của toàn bộ quá
trình. Tuy nhiên, công tác lập và phân bổ kế hoạch hiện nay cha tốt, còn tồn tại
hai hạn chế là không đúng thời hạn và cha đầy đủ, chính xác. Để khắc phục
những hạn chế này, cần thực hiện một số giải pháp sau:
Cơ quan tài chính lập và phân bổ kế hoạch vốn đầu t theo các giai đoạn
của trình tự đầu t. Có 3 loại kế hoạch: Kế hoạch vốn cho chuẩn bị đầu t, kế
hoạch vốn cho chuẩn bị thực hiện và kế hoạch vốn cho thực hiện đầu t. Với mỗi
loại kế hoạch này có các yêu cầu biện pháp khác nhau để nâng cao hiệu quả
quản lý.
Ngay từ đầu khi đơn vị lập dự toán chi ngân sách của mình, cơ quan tài
chính cần xem xét ngay danh mục xin kinh phí cho việc lập dự án.
- Đánh giá sơ bộ sự cần thiết của dự án đề xuất dựa trên những thông tin

- Tổng dự toán và nhu cầu vốn theo tiêu tiến độ đã đợc duyệt
- Báo cáo tình hình thực hiện vốn đầu t của đơn vị và của KBNN.
- Tổng hợp dự toán và tình hình thực hiện dự toán của tất cả các dự án
Những yếu tố này đòi hỏi một hệ thống thông tin báo cáo đầy đủ, chính
xác kịp thời giữa cơ quan quản lý với đơn vị sử dụng vốn và giữa các cơ quan
quản lý với nhau. Đồng thời, nó cũng đòi hỏi khả năng tổng hợp, phân tích,
đánh giá tình hình của cán bộ quản lý.
4
Nguyễn Thanh Thơ - K40/01.02
4
Luận văn cuối khoá Học viện tài chính
Trong việc lập và phân bổ kế hoạch ngân sách đối với cả 3 loại kế hoạch
nêu trên đều phải lu ý những điểm sau.
- Bố trí danh mục vốn, kế hoạch vốn có trọng tâm, trọng điểm, u tiên cho
các dự án thuộc các ngành y tế, giáo dục vì xét về ý nghĩa xã hội, số lợng của
các công trình cần thực hiện và tính cấp thiết của cá công trình, hai ngành này
đều đứng đầu. Bố trí vốn có trọng tâm, trọng điểm, tránh tình trạng dàn trải vốn,
sửa chữa chắp vá chính là nhằm yếu tố hiệu quả tiết kiệm trong mục tiêu quản
lý vốn, đồng thời cũng đáp ứng đợc yêu cầu phát triển của mỗi ngành.
- Giao mức vốn hợp lý tức là trong đó các khoản mục chi và mức vốn phù
hợp cho mỗi khoản mục chi cần đợc giao càng chính xác và đầy đủ càng tốt.
Điều này mới nghe có vẻ mâu thuẫn với xu hớng tăng cờng quyền tự chủ của
các đơn vị nhng thực sự không phải nh vậy. Việc đa ra mức vốn hợp lý phải căn
cứ vào nhu cầu và tình hình thực tế của đơn vị, căn cứ vào dự toán của đơn vị và
có sự trao đổi, điều chỉnh nếu có bất đồng. Đó là quyền tự chủ của đơn vị. Ngợc
lại, cơ quan tài chính giao chính xác và đầy đủ các khoản mục chi là nhằm đa ra
một công cụ giám sát, bắt các đơn vị phải tự giác chi vốn theo đúng mục đích
(đúng nội dung của mỗi khoản mục), và đúng dự toán (đúng số vốn đợc giao
của mỗi khoản mục). Đặc biệt, đối với những hoạt động đã đợc lập kế hoạch tr-
ớc nh việc thực hiện các dự án đầu t, xây dựng thì việc bố trí vốn cụ thể theo các

vốn, thanh toán vốn cho các đơn vị có đầy đủ hồ sơ thanh toán, hớng dẫn cho
các đơn vị còn thiếu, tạo điều kiện thuận lợi cho việc giải ngân các công trình.
Đồng thời, hai cơ quan này cần tăng cờng chế độ thông tin báo cáo lẫn nhau để
kiểm soát các khoản chi, giám sát tiến độ và khối lợng thanh toán vốn, từ đó kịp
thời đốc thúc và phát hiện các sai sót.
Hiện nay, theo quy định mới của Luật Ngân sách 2002, Nghị định số
10/2002/NĐ - CP ngày 16/01/2002 của Chính phủ về cơ chế tài chính cho các
đơn vị sự nghiệp có thu, Quyết định số 192/2001/QĐ - TTg ngày 17/12/2001 về
việc mở rộng thí điểm khoán biên chế và kinh phí quản lý hành chính, hạn mức
kinh phí hoặc số kinh phí khoán của các cơ quan đơn vị nếu chi không hết (do
tiết kiệm hoặc tăng thu) và kinh phí chi hoạt động thờng xuyên, khoản thu sự
nghiệp (đối với đơn vị sự nghiệp có thu). Chi đâu t XDCB cơ bản không áp
dụng quy định này.
6
Nguyễn Thanh Thơ - K40/01.02
6
Luận văn cuối khoá Học viện tài chính
Đối với chi vốn sự nghiệp có tính chất đầu t XD, quy định tơng tự có thể
có tác dụng. Tuy nhiên cần lu ý điểm khác biệt. Hai quy định nêu trên là nhằm
khuyến khích các cơ quan hành chính và đơn vị sự nghiệp tiết kiệm chi quản lý
hành chính và tăng thu, vì vậy còn có quy định cho phép các cơ quan đơn vị này
sử dụng một phần kinh phí dôi ra để tăng lơng và đầu t tăng cờng cơ sở vật chất.
Đối với vốn sự nghiệp có tính chất đầu t XD, chỉ đợc dùng vào mục đích duy
nhất là chi cho công trình, dự án đang thực hiện và việc cho phép chuyển hạn
mức thừa sang năm sau chỉ là giải pháp tình thế cho các đơn vị do điều kiện
khách quan không thực hiện tốt kế hoạch vốn đã giao. Vì vậy để tránh tình
trạng bị lạm dụng cần phải kèm theo những quy định chặt chẽ hơn. Ví dụ có
giải trình về nguyên nhân không thực hiện đúng kế hoạch, vốn chuyển sang
năm sau phải đợc thực hiện xong trong một thời gian nhất định.
3.2.1.3. Khâu quyết toán.

- Thẩm tra giá trị khối lợng công việc hoàn thành đề nghị quyết toán so với
giá trúng thầu, dự toán đợc duyệt, các đơn giá, tiêu chuẩn, định mức quy định,
giá trị khối lợng tăng giảm và nguyên nhân.
- Thẩm tra các khoản chi phí khác bằng cách so sánh số vốn đề nghị quyết
toán của từng loại chi phí đã thực hiện so với dự toán đợc duyệt và chính sách
chế độ quy định về quản lý chi phí đầu t và xây dựng.
Công tác kiểm tra, thẩm tra nếu thực hiện tốt sẽ đạt đợc các mục đích:
- Nâng cao ý thức trách nhiệm của chủ đầu t
- Phát hiẹn các sai phạm
- Có đợc bản quyết toán công trình chính xác, tránh đợc việc sử dụng lãng
phí, thất thoát ngân sách.
- Đánh giá đợc chất lợng công tác quản lý vốn, quản lý dự án.
Điều kiện quan trọng để thực hiện tốt khâu quyết toán là phải có hệ thống
kế toán, kiểm toán mạnh và trong sạch. Điều này phụ thuộc vào các quy định
hiện hành của Nhà nớc và chất lợng nguồn nhân lực.
8
Nguyễn Thanh Thơ - K40/01.02
8