ứ
ng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Âm nhạc ở tr ờng THCS
A. đặt vấn đề
Âm nhạc là một loại hình nghệ thuật phản ánh hiện thực khách quan bằng những
hình tợng có sức biểu cảm của âm thanh. ở nhà trờng THCS mục tiêu của môn học âm
nhạc là thông qua việc giảng dạy một số vấn đề sơ giản về nghệ thuật âm nhạc, nhằm
hình thành và phát triển năng lực cảm thụ âm nhạc của học sinh, tạo nên một Trình độ
văn hoá âm nhạc nhất định, từ đó góp phần đào tạo học sinh phát triển toàn diện: Đức -
Trí - Thể - Mĩ.
Từ mục tiêu của môn học, chúng ta hiểu rằng: Môn âm nhạc ở trờng THCS không
đào tạo những ngời làm nghề âm nhạc, những diễn viên, những nhạc sĩ hay ca sĩ mà mục
đích chính là thông qua môn học này để tác động vào đời sống tinh thần của các em
nhằm thực hiện nhiệm vụ giáo dục đạo đức, giáo dục thẩm mĩ cho học sinh. Muốn làm
đợc điều đó nhất thiết các em phải đợc tiếp cận với âm nhạc đích thực, bản thân các em
phải là ngời đợc trực tiếp tham gia ca hát, đợc nghe nhạc chứ không phải là đợc nghe
những bài học lí thuyết khô cứng xoay quanh những kí hiệu âm nhạc đơn thuần. Tuy
môn âm nhạc trong trờng THCS với t cách là một môn học riêng lẽ song mục đích của
nó nhằm trang bị cho các em những kiến thức kĩ năng giúp khơi dậy sự say mê sáng tạo
trong hoạt động âm nhạc, làm cho đời sống tinh thần của các em thêm phong phú, tạo
điều kiện để các em tham gia vào các hoạt động khác của nhà trờng.
Âm nhạc là một bộ môn năng khiếu giúp học sinh cảm thấy thoải mái, vui vẻ hơn
sau những giờ học căng thẳng từ đó phần nào thúc đẩy phong trào văn hóa văn nghệ
trong lớp, trong trờng thêm vui tơi lành mạnh, song giảng dạy âm nhạc cho tất cả các đối
tợng cũng cần có phơng pháp, nghệ thuật để truyền tải đợc nội dung vì đa số học sinh có
năng khiếu là rất ít. Đổi mới phơng pháp giáo dục nhằm tích cực hóa quá trình học tập
của học sinh thì ngoài sự nghiên cứu về phơng pháp truyền giảng, phơng pháp tổ chức
lớp học mỗi giáo viên cần phải nghiên cứu sử dụng các thiết bị công nghệ các phần mềm
hổ trợ dạy học để ứng dụng. Trong những năm trở lại đây, CNTT trong dạy học đợc đẩy
mạnh và đã đạt đợc hiệu quả tích cực. Một trong những yếu tố dễ nhận thấy nhất là một
giờ học có ứng dụng CNTT thì việc truyền đạt kiến thức - luyện tập kỹ năng của giáo
viên đợc cải thiện rất nhiều, học sinh dễ tiếp thu bài, giờ học sinh động, lôi cuốn các em
nơi đem lại những thành tựu to lớn tạo nên những chuyển biến cơ bản trong nền kinh tế,
giáo dục
Ngời thực hiện: Võ Xuân Toàn - Phòng GD - ĐT Lệ Thuỷ
2
ứ
ng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Âm nhạc ở tr ờng THCS
Thực hiện chủ trơng của Đảng và nhà nớc, cùng với xu thế phát triển chung của
khoa học kỹ thuật, việc ứng dụng CNTT trong ngành giáo dục trong những năm gần đây
đã đợc đẩy mạnh và có sự chuyển biến tích cực. Trong năm học 2008-2009 Bộ trởng Bộ
giáo dục và đào tạo ra chỉ thị số 55/2008/CT-BGD ĐT ngày 30/9/2008 về tăng cờng
giảng dạy, đào tạo và ứng dụng CNTT trong ngành giáo dục giai đoạn 2008-2012. Đặc
biệt năm học 2008-2009 đợc chọn là Năm học đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông
tin, đổi mới quản lí tài chính và triển khai phong trào thi đua xây dựng trờng học thân
thiện, học sinh tích cực. Hởng ứng chỉ thị của Bộ giáo dục và đào tạo phòng GD-ĐT
huyện Lệ Thủy đã có kế hoạch Đẩy mạnh vận dụng công nghệ thông tin giai đoạn
2008-2010. Nhận thức đợc tầm quan trọng của công nghệ thông tin trong năm học này
bản thân đã cố gắng để học hỏi và ứng dụng vào giảng dạy bớc đầu tạo bớc đột phá về
ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục và tạo tiền đề để phát triển hơn nữa trong
những năm tiếp theo góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục nhằm nâng cao chất lợng bộ
môn mình giảng dạy.
2. Cơ sơ thực tiễn.
a. Về phía nhà trờng.
Âm nhạc là một môn học độc lập trong chơng trình THCS. Vì vậy việc dạy và học
phải nghiêm túc, có kiểm tra, thi đánh giá cuối năm và kết quả là một trong những tiêu
chuẩn để xét lên lớp hay tốt nghiệp bậc học. Song thực tế hiện nay cho thấy rằng bộ môn
này cha đợc sự quan tâm của học sinh và phụ huynh.
Cơ sở vật chất cho việc dạy và học âm nhạc ở THCS còn thiếu thốn và nghèo nàn,
nhà trờng cha có phòng dạy âm nhạc riêng. Nhạc cụ, băng, đĩa nhạc kém chất lợng, tranh
ảnh để phục vụ cho việc dạy học bộ môn âm nhạc còn thiếu nhiều tuy đã đợc nghiên cứu
và sản xuất nhng cha đủ đáp ứng cho dạy - học âm nhạc, sách đọc thêm và các tài liệu
cảm xúc nghệ thuật trong học tập.
Muốn làm đợc điều đó giáo viên cần ứng dụng CNTT trong giảng dạy bộ môn của
mình vì đó là một sự đổi mới trong phơng pháp giảng dạy âm nhạc ở cấp THCS. Hiện
nay, ngoài các thiết bị nghe - nhìn rất phong phú và hiện đại; các phần mềm soạn nhạc,
hoà âm cũng đợc phát triển không ngừng. Việc nghiên cứu và ứng dụng một chức năng
nhỏ trong các phần mềm ấy đa vào trong dạy hát hoặc tập đọc nhạc rất thuận tiện bởi
tính năng chung của các phần mềm này là rất dễ sử dụng, không đòi hỏi ngời dùng phải
có kiến thức chuyên sâu về máy tính, ngời sử dụng chỉ cần tiếp cận và khai thác một vài
lần là có thể sử dụng thành thạo. Bên cạnh đó, ngoài sự hỗ trợ của các thiết bị nghe -
Ngời thực hiện: Võ Xuân Toàn - Phòng GD - ĐT Lệ Thuỷ
4
ứ
ng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Âm nhạc ở tr ờng THCS
nhìn, giáo viên có thể kết hợp các phần mềm này trong giáo án điện tử, đảm bảo việc
truyền giảng kiến thức và luyện tập kỹ năng cho học sinh sẽ đợc thực hiện một cách linh
động, giờ học hát cũng nh giờ học tập đọc nhạc sẽ đợc thực hiện một cách nhẹ nhàng nh-
ng không kém phần sinh động, học sinh sẽ cảm thấy thích thú khi thực hành bộ môn và
kết quả giờ học sẽ đợc nâng cao rõ rệt.
Trên thị trờng hiện nay có rất nhiều phần mềm dùng để soạn nhạc, hoà âm phối
khí. Các phần mềm đều có lĩnh vực ứng dụng nhất định và có tính chuyên biệt khá rõ nét
nhng nhìn chung khi sử dụng đều có đặc điểm tơng đối giống nhau từ thao tác soạn, chữa
giai điệu, hoà âm, ghi âm nên việc sử dụng cũng khá dễ dàng. Các phần mềm này đa số
không đòi hỏi máy tính phải có cấu hình cao nên việc phổ biến cũng thuận lợi. Đa số
phần mềm soạn nhạc hiện nay đều chạy đợc trên môi trờng Windows nên việc cài đặt, sử
dụng rất thuận tiện.
Thiết bị dạy học môn âm nhạc cũng đơn giản và dễ tìm kiếm ngoài thị trờng. Một
trong những thiết bị cần thiết nhất cho bộ môn là đàn phím, hiện nay đã đợc trang bị và
sử dụng hiệu quả. Kế đến là thiết bị nghe - nhìn và thiết bị giao tiếp giữa đàn Organ với
máy tính (MIDI Cable). Nếu soạn giảng bằng giáo án điện tử thì các thiết bị trên đã đợc
tích hợp trong hệ thống máy tính nên việc giảng dạy một tiết học âm nhạc sẽ đợc thực
1111
Chn Single Staves