Trường THCS Hải Chánh Giáo dục bảo vệ môi trường
Tổ: Lý - Hoá – Sinh - CN
Giáo dục bảo vệ môi trường
- Một vấn đề nóng bỏng, gây bức xúc trong dư luận xã hội cả nước hiện nay là tình trạng ô
nhiễm môi trường sinh thái do các hoạt động sản xuất và sinh hoạt của con người gây ra.
Vấn đề này ngày càng trầm trọng, đe doạ trực tiếp sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững,
sự tồn tại, phát triển của các thế hệ hiện tại và tương lai. Giải quyết vấn đề ô nhiễm môi
trường trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH hiện nay không chỉ là đòi hỏi cấp thiết đối với
các cấp quản lí, các doanh nghiệp mà đó còn là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và
của toàn xã hội. Mặc dù trên các phương tiện thông tin đại chúng hằng ngày, chúng ta có
thể dễ dàng bắt gặp những hình ảnh, những thông tin về việc môi trường bị ô nhiễm. Bất
chấp những lời kêu gọi bảo vệ môi trường, tình trạng ô nhiễm càng lúc càng trở nên trầm
trọng. Điều này khiến ta phải suy nghĩ…
- Ô nhiễm môi trường là gì? Đó là sự làm thay đổi tính chất của môi trường, vi phạm Tiêu
chuẩn môi trường. Trên thế giới, ô nhiễm môi trường được hiểu là việc chuyển các chất
thải hoặc năng lượng vào môi trường đến mức có khả năng gây hại đến sức khoẻ con
người, đến sự phát triển sinh vật hoặc làm suy giảm chất lượng môi trường. Các tác nhân ô
nhiễm bao gồm các chất thải ở dạng khí (khí thải), lỏng (nước thải), rắn (chất thải rắn)
chứa hoá chất hoặc tác nhân vật lý, sinh học và các dạng năng lượng như nhiệt độ, bức xạ.
I. Thực trạng ô nhiễm môi trường ở Việt nam
Từ đầu năm đến nay, đã có thêm không biết bao nhiêu thống kê mới về tình trạng môi
trường ở Việt Nam ta. Và đáng buồn thay, đó là những con số gây thất vọng…
+ Theo bản tổng kết môi trường toàn cầu do Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc
(UNEP) Hà Nội và Tp. HCM nằm trong danh sách 6 thành phố ô nhiễm không khí nghiêm
trọng nhất thế giới. Về nồng độ bụi, hai thành phố lớn nhất Việt Nam này chỉ đứng sau Bắc
Kinh, Thượng Hải, New Delhi và Dhaka. Mối đe doạ tiềm tàng này chắc chắn sẽ cản trở
quá trình phát triển hơn nữa của các thành phố này. Cũng theo một nghiên cứu về các chỉ
số môi trường ổn định do Trường Đại học Yale (Mỹ) thực hiện, Việt Nam đứng thứ hạng
thấp nhất trong số 8 nước Đông Nam Á.
1. Ô nhiễm môi trường nước
- Hiện nay tình trạng ô nhiễm và suy thoái nguồn nước (nước mặt và nước ngầm) đang xãy

+ Ở Ninh Bình và Phả Lại ô nhiễm nặng do nhà máy Nhiệt điện, các nhà máy vật liệu xây
dựng, lò vôi.
+ Ở thành phố Hồ Chí Minh và cụm công nghiệp Biên Hòa không khí cũng bị ô nhiễm bởi
nhiều nhà máy. Hầu như tất cả các nhà máy hóa chất đều gây ô nhiễm không khí. Dân cư
sống ở các vùng nói trên thường mắc các bệnh đường hô hấp, da và mắt
- Ở góc độ ô nhiễm không khí ngay chính trong nhà, bác sĩ Hà Mạnh Tuấn cho rằng: "Khói
thuốc lá là yếu tố rất quan trọng gây ô nhiễm không khí trong nhà, gây tác hại chính lên hệ
hô hấp của trẻ em, đặc biệt trong giai đoạn tăng trưởng và phát triển của phổi. Ngoài ra,
người mẹ trong lúc mang thai sống nhiều trong môi trường có khói thuốc lá sẽ dẫn đến tác
hại lên thai nhi như: sanh non, nhẹ cân, chậm phát triển về tâm thần, dị tật, ít hơn là dẫn
đến một số bệnh ung thư ở trẻ". Nghiên cứu cho thấy, 5% trẻ em trong nước bị ảnh hưởng
sức khỏe bởi tiếp xúc (thụ động) với khói thuốc lá. Ngoài ra, ô nhiễm trong nhà do các chất
đốt từ đun nấu, các chất xịt, tẩy rửa... là những nguyên nhân gây nhiễm khuẩn đường hô
hấp cho trẻ em.
- Theo thống kê của tổ chức Môi trường Việt nam: 5 đô thị lớn được cảnh báo là có nồng
độ ô nhiễm không khí cao là TPHCM, Bình Dương, Đồng Nai, Hải Phòng và Hà Nội. Hai
nguyên nhân chủ yếu dẫn đến hệ quả này là do hoạt động sản xuất công nghiệp và giao
thông.
3. Ô nhiễm đất.
- Đó là do tập quán dùng phân bắc và phân chuồng tươi theo các hình thức (bón lót, pha
loãng để tưới,…) trong canh tác vẫn còn phổ biến. Chính vì thế, khi điều tra sức khỏe
người trồng rau thường xuyên sử dụng phân bắc tươi có tới 60% số người tiếp xúc với
phân bắc từ 5 – 20 năm bị bệnh thiếu máu và các bệnh ngoài da.
- Rác thải ở nông thôn hiện nay cũng đang là vấn đề nóng. Nếu như ở các đô thị lớn, trung
bình một người thải ra 1kg rác/ngày thì tại nông thôn, lượng rác thải ra của mỗi người dân
cũng vào khoảng 0,6- 0,7kg rác/ngày. Như vậy, với khoảng 50 triệu dân đang sống ở các
vùng nông thôn Việt Nam, mỗi ngày sẽ có khoảng 30-35 nghìn tấn rác thải cần được xử lý,
thu gom. Tại các vùng có làng nghề, nghề tiểu, thủ công nghiệp phát triển thì việc “phóng”
rác bên lề đường, ngõ xóm đang rất phổ biến+ rác thải trong chăn nuôi, gây không ít khó
khăn trong công tác bảo vệ môi trường, ảnh hưởng không nhỏ tới sức khỏe con người và

nhà máy đã tràn ra một số khu vực lân cận, không chỉ gây ô nhiễm về môi trường, mà còn
khiến hàng chục ha ruộng của bà con nông dân xã Hải Lâm, huyện Hải Lăng có nguy cơ
phải bỏ hoang. +
Đoàn kiểm tra - thanh tra liên ngành tỉnh Quảng Trị vừa có Kết luận các cơ sở sản xuất,
chế biến lớn trên địa bàn vẫn còn trong tình trạng báo động về ô nhiễm môi trường: 
Loại hình ô nhiễm nước thải - bụi điển hình là Công ty CP gỗ MDF - Geruco Quảng Trị
đặt tại khu công nghiệp Nam Đông Hà. Tuy đã có đầu tư xử lý môi trường nhưng không
chỉ khói bụi gỗ toả ra một vùng trong lòng Thị xã tỉnh lỵ, mà nước thải chảy ra sông Vĩnh
Phước gây ô nhiễm một vùng sản xuất nông nghiệp ở hạ nguồn.
 Loại hình ô nhiễm nước thải-khí thải có Nhà máy chế biến cao su Quảng Trị đặt tại
huyện Gio Linh
 Nhà máy chế biến cao su Trường Anh đặt tại huyện Vĩnh Linh, Nhà máy chế biến tinh
bột sắn Focosev Quảng Trị đặt tại huyện Hải Lăng.
 Loại hình ô nhiễm nước thải điển hình có Công ty đầu tư cà phê-dịch vụ Đường 9 ,
Công ty TNHH Thái Hòa Quảng Trị, cùng đều chế biến cà phê,
 Nhà máy chế biến tinh bột sắn Hướng Hoá; đều đặt tại địa bàn huyện Hướng Hóa.
 Loại hình ô nhiễm khí thải có Công ty TNHH Đông Trường Sơn (sản xuất xi măng),
đặt tại huyện Cam Lộ.
II. Nguyên nhân
- Vậy nguyên nhân của những sự việc trên là do đâu?
+ Ô nhiễm đất xảy ra khi đất bị nhiễm các chất hóa học độc hại (hàm lượng vượt quá giới
hạn thông thường)do các hoạt động chủ động của con người như khai thác khoáng sản, sản
xuất công nghiệp, sử dụng phân bón hóa học hoặc thuốc trừ sâu quá nhiều,... hoặc do bị rò
3
Trường THCS Hải Chánh Giáo dục bảo vệ môi trường
Tổ: Lý - Hoá – Sinh - CN
rỉ từ các thùng chứa ngầm. Phổ biến nhất trong các loại chất ô nhiễm đất là hydrocacbon,
kim loại nặng, MTBE, thuốc diệt cỏ, thuốc trừ sâu,…
+ Ô nhiễm không khí, việc xả khói chứa bụi và các chất hóa học vào bầu không khí. Ví dụ
về các khí độc là cacbon mônôxít, điôxít lưu huỳnh,…Khí SO

các loại rác mà chưa có biện pháp xử lý, chủ yếu quét dọn lại một chỗ rồi để phân huỷ tự
nhiên, gây nên những gánh nặng cho công tác bảo vệ môi trường.
+ Trong khi đó, một số doanh nghiệp vì lợi nhuận bất chấp hậu quả, đặt nặng mục tiêu tối
đa hóa lợi nhuận, không ít doanh nghiệp đã vi phạm quy trình khai thác, góp phần đáng kể
gây ô nhiễm môi trường. Bên cạnh đó, chính sự chưa chặt chẽ trong việc quản lý bảo vệ
môi trường của nhà nước cũng đã tiếp tay cho các hành vi phá hoại môi trường tiếp diễn.
+ Trong môi trường học đường: Hiện tượng các em vứt những giấy vụn, bao bì bánh kẹo,
…trong sân trường; một số học sinh vì tính lười biếng đã đổ rác không đúng nơi quy định;
một số em khác còn chưa có ý thức bảo vệ và trồng cây xanh, bảo vệ tài sản của nhà
trường,…cũng đã góp phần làm giảm sự xanh - sạch - đẹp của trường học
III. Hậu quả
- Ô nhiễm không khí, ô nhiễm môi trường được mệnh danh là kẻ giết người thầm lặng. Ô
nhiễm không khí không những gây nên các bệnh lý ở đường hô hấp, mà còn ảnh hưởng lên
sự phát triển của thai nhi, là nguyên nhân làm chậm phát triển hệ thần kinh, trí não ở trẻ. Ô
nhiễm môi trường khí quyển tạo nên sự ngột ngạt và "sương mù", gây nhiều bệnh cho con
người. Nó còn tạo ra các cơn mưa axít làm huỷ diệt các khu rừng và các cánh đồng. Điều
đáng lo ngại nhất là con người thải vào không khí các loại khí độc như: CO
2
, Nếu như
4
Trường THCS Hải Chánh Giáo dục bảo vệ môi trường
Tổ: Lý - Hoá – Sinh - CN
chúng ta không ngăn chặn được có nhiều khả năng lượng CO
2
sẽ tăng gấp đôi vào nửa đầu
thế kỷ sau. Điều này sẽ thúc đẩy quá trình nóng lên của Trái Đất diễn ra nhanh chóng.
- Một hậu quả nữa của ô nhiễm khí quyển là hiện tượng lỗ thủng tầng ôzôn. Tầng Ozone sẽ
không thể hấp thu được tia cực tím mạnh, mà những tia này sẽ đi đến bề mặt Trái đất và
gây ra bệnh ung thư da và tác động tiêu cực đến hệ sinh thái, gây bệnh đường hô hấp,
bệnh tim mạch, viêm vùng họng, đau ngực, tức thở. Ô nhiễm nước gây ra xấp xỉ 14.000 cái

phổ biến kiến thức về bảo vệ môi trường trong mô hình xây dựng nông thôn mới, đồng
thời cung cấp dịch vụ thu gom rác thuận tiện cho người dân.
- Tổ chức cho dân dọn vệ sinnh, khử trùng nước sau lũ
2. Đối với mỗi người, mỗi gia đình, khu dân cư
- Không vứt rác bừa bãi, tận dụng khu đất vườn ruộng để xử lí rác thải hữu cơ, hạn chế
dùng các sản phẩm nguy haịo cho môi trường như: túi nilon, bao bì bằng nhựa,… Phải thu
gom, đổ rác đúng nơi quy định, có thùng đựng rác, xả nước thải vào hệ thống thu gom
nước thải,…Có công trình vệ sinh, chuồng trại chăn nuôi gia súc, gia cầm bảo đảm vệ sinh,
an toàn đối với khu vực sinh hoạt của con người.
5