Soạn: 3/11/2010
Giảng:
Chương III. HỆ HAI PHƯƠNG TRÌNH BẬC NHẤT HAI ẨN
Tiết 33: §1 - PHƯƠNG TRÌNH BẬC NHẤT HAI ẨN
A. MỤC TIÊU:
- Kiến thức: HS nắm được khái niệm phương trình bậc nhất hai ẩn và nghiệm của
nó. Hiểu được tập nghiệm của phương trình bậc nhất hai ẩn và biểu diễn hình học
của nó.
- Kĩ năng : Biết cách tìm công thức nghiệm tổng quát và vẽ đường thẳng biểu
diễn tập nghiệm của 1 phương trình bậc nhất hai ẩn.
- Thái độ : Rèn tính cẩn thận, rõ ràng.
B. CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
- Giáo viên : Bảng phụ , phấn màu.
- Học sinh : Ôn tập phương trình bậc nhất 1 ẩn (định nghĩa, số nghiệm, cách giải),
thước kẻ, com pa.
C. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1. Tổ chức: 9A.............................................................................
9B............................................................................
9C............................................................................
2. Bài mới:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV
ĐẶT VẤN ĐỀ VÀ GIỚI THIỆU NỘI DUNG
CHƯƠNG III:
- GV: Ta đã biết phương trình bậc nhất
1 ẩn. Còn có những biểu thức phương
trình có nhiều hơn 1 ẩn.
Chẳng hạn trong bài toán cổ:
" Vừa gà vừa chó
Bó lại cho tròn
Ba mươi sáu con
Một trăm chân chẵn ".

0
, y
0
) được gọi là
một nghiệm của phương trình ?
- GV nêu chú ý: Trong mặt phẳng toạ
độ mỗi nghiệm của phương trình bậc
nhất 2 ẩn là 1 điểm (x
0
, y
0
) được biểu
diễn bởi điểm có toạ độ (x
0
; y
0
).
- GV yêu cầu HS làm ?1.
- Cho HS làm tiếp ?2.
- Yêu cầu HS nhắc lại:
+ Thế nào là hai phương trình tương
đương ?
+ Phát biểu quy tắc chuyển vế, quy tắc
nhân khi biến đổi phương trình.
1. KHÁI NIỆM VỀ PHƯƠNG TRÌNH
BẬC NHẤT HAI ẨN :
- HS nhắc lại định nghĩa phương trình
bậc nhất hai ẩn và đọc
VD1 SGK/tr5
- HS lấy ví dụ.

nghiệm, mỗi nghiệm là một cặp số.
NX: SGK/tr 5
- GV: Phương trình bậc nhất 2 ẩn có
vô số nghiệm, vậy để biểu diễn tập
nghiệm của pt, làm thế nào ?
VD: 2x - y = 1 (2)
Yêu cầu HS biểu thị y theo x.
- Yêu cầu HS làm ?3
2. TẬP NGHIỆM CỦA PHƯƠNG TRÌNH
BẬC NHẤT HAI ẨN :
Từ 2x - y = 1 ⇒ y = 2x - 1.
80
- Phương trình (2) có nghiệm tổng quát
là: x ∈ R
y = 2x - 1
hay : S = {x ; 2x - 1/ x ∈ R}.
- Có thể chứng minh được: Trong mặt
phẳng toạ độ Oxy, tập hợp các điểm
biểu diễn các nghiệm của phương trình
(2) là đường thẳng (d): y = 2x - 1.
- Y/c HS vẽ đường thẳng y = 2x - 1.
- GV: Xét pt: 0x + 2y = 4 (4) hãy chỉ
ra vài nghiệm của (4). Vậy nghiệm
tổng quát của (4) là gì ?
- Yêu cầu HS biểu diễn trên mặt phẳng
toạ độ.
- GV chốt lại dạng phương trình
0x + 2y = 4.
* Xét phương trình: 0x + y = 0.
- Nêu nghiệm tổng quát của pt

(3; 2) ....
x ∈ R
y = 2.
- HS vẽ y = 2
x = 1,5
1
1,5
2
1
y = 2
2
y
x
o
* Phương trình 0x + y = 0
có nghiệm tổng quát là: x
∈
R
y = 0.
- Là đường thẳng y = 0 trùng với trục
hoành.
* Phương trình: 4x + 0y = 6 có nghiệm
tổng quát: x = 1,5
y
∈
R.
- Là đường thẳng song song trục tung,
cắt trục hoành tại điểm có hoành độ
bằng 1,5.
81

- Giáo viên : Bảng phụ , phấn màu.
- Học sinh : Ôn tập cách vẽ đồ thị hàm số bậc nhất, khái niệm hai phương trình
tương đương, thước kẻ, ê ke.
C. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1.Tổ chức: 9A……………………………………………
9B……………………………………………
9C……………………………………………
2. Kiểm tra:
- Yêu cầu 2 HS lên bảng:
1) - Định nghĩa phương trình bậc nhất - Hai HS lên bảng.
82
hai n, cho vớ d ?
Th no l nghim ca phng trỡnh
bc nht hai n ? S nghim ca nú ?
- Cho phng trỡnh: 3x - 2y = 6.
Vit nghim tng quỏt v v ng
thng biu din tp nghim ca phng
trỡnh.
2) Cha bi tp 3 <7/ SGK>.
x + 2y = 4
x - y = 1
-1
2
1
y
x
d
c
b
a

hệ phơng trình: 2x + y = 3
x - 2y = 4.
HOT NG CA HS
1. Khỏi nim v h hai phng trỡnh
bc nht hai n :
?1. Một HS lên bảng thực hiện:
Thay x = 2 ; y = -1 vào VT của phơng
trình 2x + y = 3 đợc:
2. 2 + (-1) = 3 = VP.
Thay x = 2; y = -1 vào VT của ph-
ơng trình: x - 2y = 4 đợc:
2 - 2. (- 1) = 4 = VP.
Vậy cặp số (2; -1) là nghiệm của hai
phơng trình đã cho.
- HS đọc tổng quát: SGK/ Tr9
GV y/c HS lm ?2.
- GV: Mi im thuc ng thng
x + 2y = 4 cú to nh th no vi
phng trỡnh x + 2y = 4.
- To ca im M thỡ sao ?
2. Minh ho hỡnh hc tp nghim ca
h phng trỡnh bc nht hai n :
?2 HS in ...nghim...
- Yờu cu HS c SGK/ Tr 9
- Mi im thuc ng thng
x + 2y = 4 cú to l nghim ca
phng trỡnh x + 2y = 4.
- im M l giao im ca 2 ng
thng x + 2y = 4 v x - y = 1.
83