Chương 6
QUẢN TRỊ VỐN CỐ ĐỊNH CỦA DOANH NGHIỆP
6.1. TÀI SẢN CỐ ĐỊNH VÀ VỐN CỐ ĐỊNH CỦA DOANH NGHIỆP
6.1.1. Tài sản cố định (TSCĐ) của doanh nghiệp
TSCĐ phải đồng thời thỏa mãn 4 tiêu chuẩn cơ bản sau:
- Chắc chắn thu được lợi ích kinh tế trong tương lai.
- Nguyên giá TSCĐ phải được xác định một cách đáng tin cậy.
- Phải có thời gian sử dụng tối thiểu, thường phải từ 1 năm trở lên.
- Phải đạt giá trị tối thiểu ở một mức quy định (hiện nay là trên 10 tr đồng)
Những tư liệu lao động không đạt một trong các tiêu chuẩn trên gọi là công cụ lao
động, được mua sắm bằng vốn lưu động. Trong thực tế, việc xem xét tài sản nào là
TSCĐ phức tạp và khó khăn hơn.
Tóm lại: TSCĐ trong các doanh nghiệp là các tư liệu lao động chủ yếu có giá trị
lớn và tham gia vào nhiều chu kỳ sản xuất, giá trị của nó được chuyển dịch từng phần
vào giá trị sản phẩm trong các chu kỳ sản xuất.

6.1.2. Phân loại TSCĐ của doanh nghiệp
6.1.2.1. Theo hình thái biểu hiện kết hợp với tính chất đầu tư
- TSCĐ hữu hình
- TSCĐ vô hình
- TSCĐ thuê tài chính
6.1.2.2. Theo mục đích sử dụng
- Mục đích kinh doanh.
- Mục đích phúc lợi,sự nghiệp, an ninh, quốc phòng.
- TSCĐ bảo quản, giữ hộ cho nhà nước.
6.1.2.3. Theo công dụng kinh tế
- Nhà cửa, vật kiến trúc.
- Máy móc thiết bị.
- Phương tiện vận tải, thiết bị truyền dẫn.
- Thiết bị, dụng cụ quản lý.
- Vườn cây lâu năm, súc vật làm việc hoặc cho sản phẩm.

V
1
= ------------ x 100
G
d

V
1
: tỷ lệ hao mòn vô hình loại 1
G
d
: giá mua ban đầu của TSCĐ
G
h
: giá mua hiện tại của TSCĐ
- Hao mòn vô hình loại 2: TSCĐ bị giảm về giá trị trao đổi do có TSCĐ mới mua
với giá cũ nhưng lại hoàn thiện hơn về mặt kỹ thụật.
G
k

V
2
= ------------ x 100
G
d

V
2
: tỷ lệ hao mòn vô hình loại 2
G

2 tr đồng.Thời gian sử dụng của tài sản theo QĐ của nhà nước là 10 năm. Tuổi thọ kỹ
thuật của máy là 12 năm. Hãy tính số tiền trích KH hang năm?
VD2: Với số liệu tiếp nối VD1, tài sản sử dụng được 5 năm, xí nghiệp tiến hành
nâng cấp máy với trị giá 20 tr đồng. Hãy tính số tiền trích KH các năm còn lại?
► KH theo số dư giảm dần có điều chỉnh
- Xác định nguyên giá TSCĐ
- Xác định thời gian sử dụng của TSCĐ
- Xác định mức trích KH TB của các năm đầu
Mức trích KH hàng năm = Giá trị còn lại của x Tỷ lệ KH nhanh
của TSCĐ TSCĐ
Tỷ lệ KH nhanh (%) = Tỷ lệ KHTSCĐ x Hệ số điều chỉnh
theo phương pháp đường thẳng
1
Tỷ lệ KH TSCĐ = -----------------------------------------
theo phương pháp đường thẳng Thời gian sử dụng của TSCĐ
Hệ số điều chỉnh được quy định theo bảng dưới đây:
Thời gian sử dụng của TSCĐ (năm) Hệ số điều chỉnh (lần)
Đến 4 năm (t < 4) 1,5
Trên 4 đến 6 năm (4< t < 6) 2,0
Trên 6 năm (t > 4) 2,5
VD: Cty X mua 1 xe tải trị giá 100 tr đồng, thời gian sử dụng dự tính là 5 năm.
Xác định mức khấu hao hàng năm?
Chương 6- QTTC 3 ThS. Tăng Trí Hưng
- Tỉ lệ KH hằng năm theo phương pháp đường thẳng =
- Tỉ lệ KH theo mức trích giảm dần =
Năm
thứ
Giá trị còn lại
TSCĐ
KH TSCĐ

6 160.000
6 tháng
6.2.3. Lập kế hoạch KH và quản lý sử dụng quỹ KH
6.2.3.1. Lập kế hoạch KH
- Xác định phạm vi TSCĐ phải tính KH và tổng nguyên giá TSCĐ phải tính KH đầu kỳ
kế hoạch.
- Xác định giá trị TSCĐ tăng, giảm trong kỳ kế hoạch và nguyên giá bình quân TSCĐ
phải trích KH trong kỳ.
TSCĐ tăng, giảm, ngừng hoạt động SXKD trong tháng sẽ trích hay ngừng trích
KH ở đầu tháng tiếp theo.
Nguyên giá bình quân TSCĐ tăng, giảm trong kỳ:
Chương 6- QTTC 4 ThS. Tăng Trí Hưng
NG
t
x T
sd
NG
T
= -------------
12
NG
t
x (12-T
sd
)
NG
G
= -----------------
12
NG

quản lý, sử dụng vốn cố định.
6.3.2. Hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng vốn cố định của doanh nghiệp
6.3.2.1. Các chỉ tiêu tổng hợp
- Hiệu suất sử dụng vốn cố định
Doanh thu (dthu thuần) trong kỳ
Hiệu suất sử dụng vốn cố định = ---------------------------------------
Số vốn cố định bq trong kỳ
Số vốn cố định đk + Số vốn cố định ck
Số vốn cố định bq trong kỳ = -----------------------------------------------
2
Số vốn cố định đk = Nguyên giá TSCĐ đk (hay ck) – Số tiền KH lũy kế
hay ck đk hay ck
Số tiền KH lũy kế ck = Số tiền KH đk + Số tiền KH tăng trong kỳ - Số tiền KH
gỉam trong kỳ
- Hàm lượng vốn cố định
Chương 6- QTTC 5 ThS. Tăng Trí Hưng