những vấn đề chung về phân tích tài chính
trong doanh nghiệp
1.1) Những vấn đề cơ bản về phân tích tài chính:
1.1.1)Khái niệm:
Phân tích tình hình tài chính là một tập hợp các công cụ và phơng pháp cho
phép thu thập, xử lý các thông tin kế toán và các thông tin khác trong quản lý
doanh nghiệp, nhằm đánh giá tình hình tài chính hiện tại và trong quá khứ của
doanh nghiệp, đánh giá hiệu quả kinh doanh cũng nh đánh giá khả năng và tiềm
lực của doanh nghiệp, giúp các nhà quản lý đa ra các quyết định tài chính và
quyết định quản lý phù hợp.
Phân tích hoạt động tài chính doanh nghiệp, mà trọng tâm là phân tích các
báo cáo tài chính và các chỉ tiêu đặc trng tài chính thông qua một hệ thống các
phơng pháp, công cụ và kỹ thuật phân tích, giúp cho việc đánh giá toàn diện, tổng
hợp, khái quát và xem xét một cách chi tiết hoạt động tài chính của doanh nghiệp.
Trên cơ sở đó nhận biết, phán đoán, dự báo và đa ra các quyết định tài chính,
quyết định tài trợ đầu t phù hợp.
Tóm lại phân tích tài chính doanh nghiệp là làm sao cho các con số trên
báo cáo tàI chính biết nói để những ngời sử dụng chúng có thể hiểu rõ tình hình
tàI chính của doanh nghiệp và các mục tiêu,các phơng pháp hành động của ngời
chủ doanh nghiệp đó.
1.1.2)Mục tiêu và ý nghĩa của phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp.
Phân tích tài chính doanh nghiệp nhằm cung cấp thông tin hữu ích cho các
nhà đầu t, các chủ nợ và những ngời sử dụng khác để họ có thể ra các quyết định
về đầu t, tín dụng và các quyết định tơng tự. Thông tin phải dễ hiểu đối với những
ngời có một trình độ tơng đối về kinh doanh và các hoạt động kinh tế mà muốn
nghiên cứu các thông tin này.
Phân tích tài chính doanh nghiệp cũng nhằm cung cấp thông tin để giúp các nhà
đầu t, các chủ nợ và những ngời sử dụng khác đánh giá số lợng. thời gian và rủi ro
của những khoản thu bằng tiền từ cổ tức hoặc lãi. Vì các dòng tiền của các nhà
đầu t liên quan với các dòng tiền của doanh nghiệp nên quá trình phân tích phải
cung cấp thông tin để giúp họ đánh giá số lợng, thời gian và rủi ro của các dòng
Tuy nhiên, nhu cầu sử dụng thông tin trên báo cáo tài chính của những ngời sử
dụng rất khác nhau, phụ thuộc vào hoạt động chức năng của họ nội dung này đợc
khái quát nh sau.
@@@Đối với nhà quản trị doanh nghiệp.
Cần sử dụng thông tin cho việc quyết định cho các mục tiêu điều hành hoạt động
sản xuất kinh doanh, thực sự hiệu quả thể hiện cụ thể ở cả hai lĩnh vực: lĩnh vực
sản xuất kinh doanh và lĩnh vực tài chính. Trong sản xuất kinh doanh, vấn đề đặt
ra là quản lý chi phí và giá thành trong mối quan hệ với chất lợng sản phẩm, tổ
chức tốt khâu cung ứng đầu vào và ra. Trong hoạt động tài chính, cần chú ý vấn đề
vốn và nguồn huy động sao cho cơ cấu của nguồn vốn đảm bảo chi phí sử dụng
vốn là tối u. Phân tích tình hình tài chính của doanh nghiệp sẽ giúp nhà quản trị có
một cái nhìn tổng quát của việc điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh trong
năm qua, dự đoán năng lực tài chính của doanh nghiệp để từ đó lập kế hoạch cho
dự đoán tơng lai, cần đầu t dài hạn và chiến lợc sản phẩm và thị trờng với những
thông tin có dạng lựa chọn phơng án nào, sẽ cho hiệu quả cao nhất, nên huy động
nguồn đầu t nào.
@@@Đối với các nhà đầu t.
Cần sử dụng thông tin cho việc quyết định các mục tiêu có nên đầu t vào doanh
nghiệp này hay không, với yếu tố dự đoán giá trị đầu t nào sẽ thu đợc trong tơng
lai, các lợi ích khác có thể thu đợc trong tơng lai không, và sẽ nhận đợc từ các
thông tin năng lực của doanh nghiệp trong điều hành kinh doanh và huy động vốn
đầu t nh thế nào.
@@@Đối với các nhà cho vay.
Cần sử dụng thông tin cho việc quyết định các mục tiêu có nên cho doanh nghiệp
này vay vốn hay không, và cần dự đoán doanh nghiệp có khả năng trả nợ theo
đúng hợp đồng hay không, các lợi ích khác đối với nhà cho vay. Và nhận đợc các
thông tin có dạng tình hình công nợ của doanh nghiệp, lợi tức có đợc chủ yếu từ
hoạt động nào, tình hình khả năng tăng trởng của doanh nghiệp.
@@@Đối với cơ quan nhà nớc.
Cần quyết định cho các mục tiêu các khoản đóng góp cho nhà nớc, với các yếu tố
- Bản thuyết minh báo cáo tài chính (mẫu B03-DN)
Thuyết minh báo cáo tài chính đợc lập nhằm cung cấp các thông tin về tình
hình hoạt động sản xuất, kinh doanh cha có trong hệ thống báo cáo tài chính,
đồng thời giải thích thêm một số chỉ tiêu mà trong các báo cáo tài chính cha trình
bày một cách rõ ràng và cụ thể.
Ngoài ra, các doanh nghiệp có thể lập thêm một báo cáo mang tính hớng
dẫn nh: báo cáo lu chuyển tiền tệ.
1.2.2)Phơng pháp phân tích tài chính doanh nghiệp:
Phân tích hình hình tài chính là một bộ phận của phân tích hoạt động kinh tế, có
quá trình phát triển lâu dài. Do đó, nó có rất nhiều phơng pháp phân tích hiện đại
và phong phú.
Phơng pháp chi tiết trong phân tích hoạt động kinh tế.
Phơng pháp so sánh.
Phơng pháp loại trừ.
+Phơng pháp số chênh lệch.
+Phơng pháp thay thế liên hoàn.
+Phơng pháp chỉ số.
Phơng pháp liên hệ.
+Phơng pháp liên hệ cân đối.
+Phơng pháp liên hệ trực tiếp và ngợc chiều.
+Phơng pháp liên hệ tơng quan.
Có hai phơng pháp chính sau:
1.2.2.1)Ph ơng pháp so sánh :
Phơng pháp này đợc sử dụng rộng rãi để xác định hớng và mức độ biến động của
các chỉ tiêu phân tích. Trong phơng pháp này trớc hết cần phải xác định mục tiêu
so sánh, gốc so sánh và điều kiện so sánh.
*Gốc so sánh
Tuỳ theo mục đích của việc so sánh mà ta chọn gốc khác nhau:
- Nếu nghiên cứu nhịp độ biến động hay tốc độ tăng trởng của các chỉ tiêu thì gốc
là trị số của chỉ tiêu (đã thực hiện) của kỳ trớc.
làm gốc có tỷ lệ 100%.Sử dụng phơng pháp so sánh số tơng đối kết cấu(chỉ tiêu
bộ phận trên chỉ tiêu tổng thể)phân tích theo chiều dọc giúp chúng ta đa về một
đIều kiện so sánh,dễ dàng thấy đợc kết cấu của từng chỉ tiêu bộ phận so với chỉ
tiêu tổng thể tăng giảm nh thế nào,từ đó đánh giá kháI quát tình hình tài chính
doanh nghiệp.Nh vậy đối với bảng cân đối kế toán chỉ tiêu tổng thể là tài sản và
nguồn vốn.Phân tích bảng cân đối kế toán theo chiều dọc rất có ích cho việc khảo
sát các nguồn vốn và cơ cấu vốn của doanh nghiệp hoặc nói cách khác là có ích
cho việc nghiên cứu mối quan hệ giữa nguồn vốn vay với nguồn vốn chủ sở
hữu.Đối với bảng báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh thì chỉ tiêu tổng thể là
doanh thu thuần.Theo phơng pháp nay ta thấy đợc quan hệ kết cấu và biến động
kết cấu trên báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và quá trình sinh lời của doanh
nghiệp.
-Phân tích theo chiều ngang:phân tích theo chiều ngang sẽ làm nổi bật lên
biến động của một khoản mục nào đó theo thời gian và việc phân tích này sẽ làm
nổi rõ tình hình đặc điểm về lợng và tỷ lệ của các khoản mục theo thời gian.Phân
tích theo chiều ngang giúp đánh giá khái quát tình hình biến động của các chỉ tiêu
tài chính từ đó đánh giá tình hình tài chính.Đánh giá đI từ tổng quát đến chi
tiết,sau khi đánh giá ta liên kết các thông tin để đánh giá khả năng tiềm tàng và
rủi ro nhận ra các khoản mục nào có biến động cần tập trung phân tích xác định
nguyên nhân.
Sử dụng phơng pháp so sánh bắng số tuyệt đối hoặc số tơng đối:
Số tuyệt đối:
Y=Y1 -Y0