TỔNG QUAN VỀ ĐẦU TƯ CHỨNG KHOÁN VÀ DANH MỤC
ĐẦU TƯ CHỨNG KHOÁN
I - TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN
1- Thị trường chứng khoán
1.1. Khái niệm thị trường chứng khoán
Thị trường chứng khoán trong điều kiện của nền kinh tế hiện đại, được
quan niệm là nơi diễn ra các hoạt động giao dịch mua bán chứng khoán trung và
dài hạn. Việc mua bán này được tiến hành ở thị trường sơ cấp khi người mua
mua được chứng khoán lần đầu từ những người phát hành, và ở những thị
trường thứ cấp khi có sự mua đi bán lại các chứng khoán đã được phát hành ở
thị trường sơ cấp.
Hiện nay, tồn tại nhiều quan niệm khác nhau về thị trường chứng khoán,
tuy nhiên quan niệm đầy đủ và rõ ràng, phù hợp nhất hiện nay đó là: Thị trường
chứng khoán là nơi diễn ra các hoạt động giao dịch mua bán, trao đổi các loại
chứng khoán.
Chứng khoán được hiểu là giấy tờ có giá hay bút toán ghi sổ, cho phép chủ
sở hữu có quyền yêu cầu về thu nhập và tài sản của tổ chức phát hành hoặc
quyền sở hữu.Các quan hệ mua bán trao đổi trên thị trường làm thay đổi chủ sở
hữu của chứng khoán. Vì vậy, thực chất đây là quá trình vận động của tư bản từ
tư bản sở hữu sang tư bản kinh doanh. TTCK không giống với thị trường hàng
hoá, hàng hoá trên TTCK là một loại hàng hoá đặc biệt, là quyền sở hữu về tư
bản. Loại hàng hoá này cũng có giá trị sử dụng. Do đó, TTCK thể hiện mối quan
hệ giữa cung và cầu của vốn đầu tư, cung và cầu xác định giá mà ở đó giá
chứng khoán chứa đựng thông tin về chi phí vốn vay hay giá cả của vốn đầu
tư. Do đó, TTCK là hình thức phát triển cao của nền sản suất và lưu thông
hàng hoá.
Trong nền kinh tế thị trường, sự tồn tại và phát triển của TTCK là tất yếu
khách quan. Hoạt động trên TTCK có tác động, hiệu ứng trực tiếp tới hiệu quả
đầu tư của các cá nhân, của các doanh nghiệp và hành vi của người tiêu dùng, và
tới động thái chung của toàn bộ nền kinh tế.
Đứng trước yêu cầu đổi mới và phát triển kinh tế, phù hợp với các điều

Các tổ chức và cá nhân tham gia thị trường chứng khoán có thể được chia
thành các nhóm sau: nhà phát hành, nhà đầu tư và các tổ chức có liên quan đến
chứng khoán.
1.3.1. Nhà phát hành
Nhà phát hành là các tổ chức thực hiện huy động vốn thông qua thị trường
chứng khoán. Nhà phát hành là người cung cấp các chứng khoán - hàng hoá của
thị trường chứng khoán.
- Chính phủ và chính quyền địa phương là nhà phát hành các trái phiếu
Chính phủ và trái phiếu địa phương.
- Công ty là nhà phát hành các cổ phiếu và trái phiếu công ty.
- Các tổ chức tài chính là nhà phát hành các công cụ tài chính như các trái
phiếu, chứng chỉ thụ hưởng... phục vụ cho hoạt động của họ.
1.3.2. Nhà đầu tư
Nhà đầu tư là những người thực sự mua và bán chứng khoán trên thị trường
chứng khoán. Nhà đầu tư có thể được chia thành 2 loại: nhà đầu tư cá nhân và
nhà đầu tư có tổ chức.
- Các nhà đầu tư cá nhân.
- Các nhà đầu tư có tổ chức.
1.3.3. Các tổ chức kinh doanh trên thị trường chứng khoán
- Công ty chứng khoán.
- Quỹ đầu tư chứng khoán.
- Các trung gian tài chính.
1.3.4. Các tổ chức có liên quan đến thị trường chứng khoán
- Cơ quan quản lý Nhà nước.
- Sở giao dịch chứng khoán.
- Hiệp hội các nhà kinh doanh chứng khoán.
- Tổ chức lưu ký và thanh toán bù trừ chứng khoán.
- Công ty dịch vụ máy tính chứng khoán.
- Các tổ chức tài trợ chứng khoán.
- Công ty đánh giá hệ số tín nhiệm...

mua bán các trái phiếu đã được phát hành, các trái phiếu này bao gồm các trái
phiếu công ty, trái phiếu đô thị và trái phiếu chính phủ.
* Thị trường các công cụ chứng khoán phái sinh
Thị trường các chứng khoán phái sinh là thị trường phát hành và mua đi
bán lại các chứng từ tài chính khác như: quyền mua cổ phiếu, chứng quyền, hợp
đồng quyền chọn...
2. Các tài sản tài chính trên thị trường chứng khoán
2.1. Chứng khoán
Là bằng chứng xác nhận quyền và lợi ích hợp pháp của người sở hữu đối
với tài sản hoặc phần vốn của tổ chức phát hành. Chứng khoán được thể hiện
dưới hình thức chứng chỉ, bút toán ghi sổ hoặc dữ liệu điện tử, bao gồm các loại
sau đây:
- Cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ;
- Quyền mua cổ phần, chứng quyền, quyền chọn mua, quyền chọn bán, hợp
đồng tương lai, nhóm chứng khoán hoặc chỉ số chứng khoán.
2.2. Cổ phiếu
Là loại chứng khoán xác nhận quyền và lợi ích hợp pháp của người sở hữu
đối với một phần vốn cổ phần của tổ chức phát hành.Việc nắm giữ cổ phần hay
sở hữu cổ phần được gọi là cổ đông. Cổ phiếu là giấy chứng nhận về việc sở
hữu cổ phần và được cấp cho cổ đông.
- Cổ phiếu là tài sản có tác dụng giảm biến động lợi tức của danh mục cao
nhất do độ giao động của tài sản này không trùng khớp với chu kỳ hay thời gian
với các loại tài sản khác.
- cổ phiếu là loại tài sản được đầu tư phổ biến trên thị trường nhưng thu
nhập có độ biến động cao nên đây là loại tài sản này cũng có rủi ro cao.
- Lợi ích của đầu tư cổ phiếu thông thường bao gồm: tính thanh khoản cao
của cổ phiếu, nguồn tăng trưởng dài hạn, lợi ích về thuế. Rủi ro của nhà đầu tư
trong đầu tư cổ phiếu bao gồm: cổ tức không ổn định, rủi ro phá sản công ty
phát hành , các rủi ro về ngoại hối …
2.3. Trái phiếu

chức vào việc nắm giữ một hoặc nhiều loại cổ phiếu, trái phiếu, hàng hóa, đầu tư
bất động sản, tài sản tương đương tiền hoặc các tài sản khác.
Mục đích củc việc đầu tư là giảm thiểu rủi ro bằng việc đa dạng hóa danh
mục đầu tư. Dựa trên cơ sở các tài sản đầu tư, nhà đầu tư lập một danh mục đầu
tư bao gồm các tài sản khác nhau. Trên nguyên tắc là “không bỏ trứng vào một
giỏ”, các nhà đầu tư tạo ra một danh mục có rủi ro thấp nhất, đó là rủi ro của thị
trường (rủi ro hệ thống). Khi đó, nhà đầu tư vẫn đạt được ở tại mức lợi nhuận kỳ
vọng. Vì vậy, nhà đầu tư luôn cố gắng tạo ra một danh mục tối ưu.
3.2. Đặc điểm của danh mục đầu tư chứng khoán
Thực chất, danh mục đầu tư là một tổ hợp các tài sản khác nhau trong hoạt
động đầu tư của nhà đầu tư. Trong danh mục đầu tư, các tài sản đầu tư biểu hiện
sự phân bổ các tài sản đầu tư có trong danh mục. Việc phân bổ tài sản là việc lựa
chọn các tài sản đầu tư nhằm đạt được mức lợi nhuận dài hạn cao nhất với một
mức rủi ro thấp nhất có thể. Tuy nhiên, trong quá trình đầu tư, nhà đầu tư có thể