THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM XÃ
HỘI BẮT BUỘC Ở BẢO HIỂM XÃ HỘI HUYỆN MỸ HÀO
TỈNH HƯNG YÊN GIAI ĐOẠN 2007 – 2010
2.1. Giới thiệu chung về bảo hiểm xã hội huyện Mỹ Hào
2.1.1. Đặc điểm kinh tế - xã hội huyện Mỹ Hào
Hưng Yên là một tỉnh thuộc khu vực Bắc Bộ, có vị trí địa lý khá thuận lợi
cho sự phát triển kinh tế - xã hội . Vốn nằm trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc
Bộ, xung quanh tiếp giáp với tỉnh Hải Dương, Thái Bình, Bắc Ninh, Hà Nam (là
những tỉnh đang có bước tiến mới về kinh tế - xã hội ), lại nằm trọn trong vùng
tam giác lưu thông Hà Nội - Hải phòng - Quảng Ninh, Hưng Yên đã và đang tận
dụng lợi thế đó từng bước khẳng định mình. Huyện Mỹ Hào được xem như
huyện có tốc độ phát triển kinh tế - xã hội khá nhanh vài năm gần đây, trở thành
lá cờ đầu trong phong trào phát triển kinh tế - xã hội bền vững của tỉnh. Cùng
với vị trí địa lý thuận lợi, huyện Mỹ Hào đang dần hình thành nên các KCN lớn
như: KCN Phố Nối A, KCN Phố Nối B, KCN Minh Đức…tập trung một lượng
không nhỏ lao động. Có thể nói đây là “mảnh đất tốt” cho chính sách BHXH
phát triển.
Hiện nay theo địa bàn hành chính quản lý thì huyện Mỹ Hào bao gồm có
12 xã và 01 thị trấn. Huyện Mỹ Hào nằm ở phía Bắc của tỉnh Hưng Yên, phía
bắc giáp với huyện Văn Lâm, phía tây giáp với huyện Yên Mỹ, phía nam giáp
với huyện Ân Thi (đều của tỉnh Hưng Yên), phía đông giáp với tỉnh Hải Dương.
Từ Mỹ Hào có các tuyến đường giao thông lớn nối với các trung tâm công
nghiệp, kinh tế - văn hoá như: quốc lộ 5 chạy từ Hà Nội xuyên qua thị trấn Bần,
quốc lộ 39 đi thành phố Hưng Yên sang tỉnh Thái Bình, quốc lộ 38 ranh giới với
tỉnh Hải Dương. Với tổng diện tích 79,1 km
2
dân số ước tính năm 2010 là
91.200 người Mỹ Hào được xem là huyện có mật độ dân số cao trong đồng
bằng sông Hồng (1.153 người/km
2
). Đặc biệt dân số trong dộ tuổi lao động

2.1.2.2. Chức năng, nhiệm vụ của BHXH huyện Mỹ Hào
Theo quy định tại quyết định số 1620/2002/QĐ - BHXH - TCCB ngày
17/12/2002 của Tổng giám đốc BHXH Việt Nam thì BHXH các huyện nói
chung và BHXH Mỹ Hào nói riêng có chức năng và nhiệm vụ sau:
- Về chức năng, BHXH huyện Mỹ Hào là cơ quan trực thuộc BHXH
tỉnh Hưng Yên nằm trong hệ thống tổ chức BHXH Việt Nam, có chức năng
giúp Giám đốc BHXH tỉnh tổ chức thực hiện chế độ chính sách BHXH, BHYT
trên địa bàn huyện; chịu sự quản lý trực tiếp của Giám đốc BHXH tỉnh và chịu
sự quản lý hành chính trên địa bàn lãnh thổ của UBND huyện Mỹ Hào.
- Về nhiệm vụ, BHXH huyện Mỹ Hào có những nhiệm vụ sau:
+ Xây dựng chương trình, kế hoạch năm trình Giám đốc BHXH tỉnh phê
duyệt và tổ chức thực hiện.
+ Hướng dẫn đơn vị sử dụng lao động lập danh sách tham gia BHXH,
đôn đốc theo dõi việc thu nộp BHXH, BHYT của các đơn vị trên địa bàn huyện
hoặc trực thu BHXH theo phân cấp của BHXH tỉnh và BHXH Việt Nam.
+ Tiếp nhận hồ sơ, danh sách, kinh phí, giải quyết các chế độ BHXH,
BHYT; tổ chức chi trả cho các đối tượng hưởng các chế độ BHXH do BHXH
tỉnh chuyển đến theo phân cấp. Theo dõi việc thay đổi địa chỉ, danh sách tăng
giảm đối tượng hưởng chế độ trong quá trình chi trả.
+ Tiếp nhận đơn thư khiếu nại, tố cáo về chế độ chính sách BHXH để giải
quyết theo thẩm quyền hoặc báo cáo với BHXH tỉnh để xem xét giải quyết.
+ Tổ chức cấp sổ BHXH, thẻ BHYT cho các đối tượng tham gia theo
phân cấp.
+ Tổ chức thực hiện chương trinh kế hoạch cải cách theo chỉ đạo của
BHXH tỉnh, tiếp nhận và trả kết quả giải quyết theo cơ chế một cửa.
+ Tổ chức ký hợp đồng trách nhiệm và quản lý mạng lưới đại lý chi trả
BHXH ở cấp xã, thị trấn.
+ Quản lý các đối tượng tham gia BHYT tự nguyện và BHYT bắt buộc
theo quy định của BHXH tại các cơ sở khám chữa bệnh.
+ Thực hiện công tác thông tin tuyên truyền, giải thích chính sách, chế

BHYT tại trung tâm y tế Mỹ Hào
- Bộ phận sổ thẻ gồm 2 cán bộ, phụ trách sổ BHXH và thẻ BHYT. Tổng
hợp báo cáo tình hình cấp, quản lý sổ BHXH, thẻ BHYT trên địa bàn theo đúng
quy định.
- Bộ phận giao dịch một cửa nhận giải quyết hồ sơ gồm 2 cán bộ tổ
chức tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả giải quyết, tư vấn chế độ chính sách BHXH,
BHYT, bảo hiểm thất nghiệp, quản lý và lưu trữ hồ sơ tài liệu.
Sơ đồ 1: Hệ thống bộ máy tổ chức BHXH Mỹ Hào
Giám đốc
Phó giám đốc
Phòng thu Phòng kế toánPhòng chế độ, chính sáchPhòng sổ thẻ Phòng tiếp nhận, trả kết quảPhòng giám định BHYT

(Nguồn: BHXH huyện Mỹ Hào)
Có thể nói trong hệ thống bộ máy hoạt động BHXH thì phòng thực hiện
nghiệp vụ thu BHXH là phòng phải đảm nhiệm nhiều công việc nhất. Phòng
này có chức năng tổ chức thu BHXH, BHYT, BHXH thất nghiệp theo đúng quy
định của pháp luật, tiến hành kiểm tra, đôn đốc, quản lý công tác thu BHXH,
BHYT tại các đơn vị tham gia trên địa bàn huyện Mỹ Hào. Căn cứ vào kế hoạch
thu hàng năm, sự phát triển đối tượng tham gia trên địa bàn huyện, đồng thời
nhằm năng cao hiệu quả công tác quản lý thu, Giám đốc BHXH Mỹ Hào đã
thành lập bộ phận thu bao gồm 03 đồng chí. Mỗi đồng chí chuyên trách thu một
khối, ngành khác nhau.
Cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, cơ sở vật chất kỹ thuật của
BHXH huyện Mỹ Hào cũng không ngừng được cải tiến. Hiện nay, với dãy nhà
ba tầng khang trang, các phòng ban đã được trang bị hệ thống máy in, máy tính
có kết nối mạnh internet, tạo điều kiện cho đội ngũ cán bộ dễ dàng tiếp cận
thông tin mới, mở mang vốn kiến thức chuyên môn. Riêng đối với phòng quản
lý thu, BHXH huyện cũng đã trang bị 03 máy tính cùng với 01
máy in để phục vụ cho công tác nghiệp vụ được thực hiện nhanh gọn, dễ dàng.
2.2. Thực trạng công tác thu bảo hiểm xã hội ở BHXH huyện Mỹ Hào giai

T
T
Loại đơn vị 2007 2008 2009 2010
Số
ĐV
phải
TG
Số
ĐV
đã
TG
Số
ĐV
phải
TG
Số
ĐV
đã
TG
Số
ĐV
phải
TG
Số
ĐV
đã
TG
Số
ĐV
phải

Trong tổng số đơn vị SDLĐ đã tham gia BHXH bắt buộc trên thì số đơn
vị SDLĐ thuộc khối DN ngoài quốc doanh luôn chiếm tỷ trọng lớn. Cụ thể, năm
2007 chiếm 39,02 %, năm 2008 chiếm 42,39%, năm 2009 chiếm 45,59%, năm
2010 chiếm 49,12% và trong tương lai con số này còn có thể cao hơn nữa. Bên
cạnh đó số đơn vị SDLĐ thuộc DN có vốn đầu tư nước ngoài cũng có sự gia
tăng mạnh mẽ (năm 2007 chỉ chiếm 1,22%, năm 2008 tăng lên 3,26%, đến năm
2009 đã tăng lên là 5,39% và năm 2010 tăng lên là 5,75%).
Nguyên nhân dẫn đến tình trạng DN ngoài quốc doanh giữ vai trò chủ
đạo và DN có vốn đầu tư nước ngoài có sự gia tăng đột biến trong tổng số đơn
vị tham gia BHXH bắt buộc là do:
Từ năm 2007 Luật BHXH đi vào thực hiện trong đó có quy định bất cứ
đợn vị SDLĐ nào có SDLĐ ký hợp đồng lao động từ đủ ba tháng trở lên hoặc
hợp đồng không xác định thời hạn (mà không cần căn cứ vào số lượng lao động
của đơn vị như trước kia) đều phải tham gia BHXH cho NLĐ. Từ đó làm cho
tổng số đơn vị tham gia BHXH của khối này ngày càng phát triển.
Năm 2006 Việt Nam gia nhập WTO. Kết quả của sự gia nhập này đã tạo
nên hành lang pháp lý thông thoáng, tạo điều kiện thuận lợi cho Việt Nam nói
chung và các địa phương trong cả nước nói riêng phát triển kinh tế. Huyện Mỹ
Hào vốn có vị trí địa lý, giao thông thuận lợi nên thu hút được khá nhiều nhà
đầu tư nước ngoài vào huyện mở DN hoạt động sản xuất kinh doanh. Từ đó làm
cho số lượng đơn vị SDLĐ thuộc diện phải tham gia BHXH tăng lên đáng kể.
Hiện nay ở huyện Mỹ Hào đang có sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế mạnh
mẽ. Từ một huyện thuần nông như trước kia (nông nghiệp chiếm tới 61% tỷ
trọng năm 1999), hiện nay ngành công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp đã vượt
lên giữ vai trò chủ đạo với 63,3% tỷ trọng, hình thành lên một số KCN lớn như:
KCN Phố Nối A, KCN Phố Nối B, KCN Minh Đức… Đặc biệt huyện Mỹ Hào
đang phấn đấu trở thành thị xã công nghiệp của tỉnh Hưng Yên. Do đó số lượng
DN ngoài quốc doanh và DN có vốn đầu tư nước ngoài tăng lên qua các năm là
một tất yếu.
Trong khi khối DN ngoài nhà nước có sự gia tăng mạnh mẽ thì khối DN

T
Loại đơn vị 2007 2008 2009 2010
LĐ
phải
TG
LĐ
đã
TG
LĐ
phải
TG
LĐ đã
TG
LĐ
phải
TG
LĐ đã
TG
LĐ
phải
TG
LĐ đã
TG
1 DNNN 305 305 323 323 315 315 309 309
2 DN có vốn
ĐTNN
31 31 182 182 296 296 737 737
3 DNNQD 13.792 7.820 14.796 8.398 17.756 9.306 18.243 9.393
4 HCSN, Đảng,
Đoàn thể

cơ sở kinh tế tư nhân, các đơn vị ngoài công lập và các doanh nghiệp ngoài
quốc doanh. Tình trạng này xảy ra chủ yếu do một số nguyên nhân sau đây:
NLĐ làm việc ở khu vực này có tư tưởng không gắn bó lâu dài nên cũng
không muốn tham gia đóng BHXH.
Hiện nay, các cơ sở ngoài công lập (hay cụ thể hơn là các trường mầm
non xã) tiền lương của giáo viên mầm non rất thấp, không đủ chi trả cho cuộc
sống thường ngày. Trong khi đó ngân sách Nhà nước hỗ trợ chưa thực sự đến