Luận văn tốt nghiệp
một số kiến nghị và giải pháp nhằm nâng cao
hiệu quả công tác thu BHXH ở Việt Nam
I. Mục tiêu, phơng hớng hoạt động của ngành BHXH Việt
nam trong thời gian tới.
1. Mục tiêu của ngành BHXH Việt nam nói chung.
Thực hiện nghị quyết Đại hội VI của Đảng năm 1986, đất nớc ta bớc vào
thời kỳ đổi mới, chuyển đổi từ nền kinh tế bao cấp sang nền kinh tế thị trờng có
sự điều tiết của Nhà nớc các đơn vị sản xuất kinh doanh phải tự hạch toán độc
lập, phấn đấu đa đất nớc ta đến năm 2020 trở thành nớc Công nghiệp hóa, Hiện
đại hóa Đồng thời chủ trơng của Đảng và Nhà nớc ta mở rộng BHXH đến mọi
ngời lao động làm công ăn lơng để góp phần phát triển nền kinh tế nhiều thành
phần. Trớc yêu cầu đó, hoạt động BHXH (bao gồm cả BHYT) ở Việt nam đang
trong giai đoạn hoàn thiện và phát triển. Sự phát triển này một mặt phải phù hợp
với điều kiện phát triển kinh tế xã hội của Việt nam, mặt khác phải tuân thủ thực
hiện đầy đủ các nguyên tắc và đảm bảo đúng bản chất của BHXH nhằm từng bớc
hòa nhập với sự phát triển trong lĩnh vực BHXH với các nớc trong khu vực và
trên thế giới. Do vậy những định hớng chính cho chiến lợc phát triển BHXH ở
Việt nam phải nhằm vào những mục tiêu sau:
Thực hiện đầy đủ các chế độ BHXH theo quy định của Tổ chức lao động Quốc tế
ILO về các tiêu chuẩn tối thiểu cho các loại trợ cấp BHXH, cụ thể là bổ sung chế
độ BHXH thất nghiệp, sau đó phát triển thêm các chế độ chăm sóc sức khỏe cho
ngời già.
Mở rộng mạng lới BHXH trong phạm vi toàn xã hội theo hớng: mở rộng đối tợng
tham gia BHXH nhằm tiến tới BHXH cho mọi ngời lao động, có việc làm và có
thu nhập từ lao động: mở rộng BHYT đến toàn dân. Trớc mắt, phấn đầu đến năm
2010 có khoảng 12 triệu ngời tham gia BHXH, chiếm 22% lực lợng lao động xã
hội; khoảng 60 triệu ngời tham gia BHYT chiếm 70% dân số.
Luận văn tốt nghiệp
Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ và quyền lợi của ngời tham gia BHXH. Tăng nhanh
nguồn thu quỹ từ sự đóng góp của các bên tham gia BHXH. Thực hiện chi đúng,

Bảng7: Tình hình thực hiện và dự báo số ngời tham gia và số thu
của ngành BHXH Việt nam từ năm 2001 đến năm 2010.
Chỉ tiêu
Thực hiện
2001
Thực hiện
2002
Thực hiện
2003
Thực hiện
2004
Dự báo
2005
Dự báo
2010
Số lao động
tham gia
BHXH
bắt buộc
(nghìn ngời)
4.476 4.845 5.387 5.820 7.000 12.000
Số thu BHXH
bắt buộc
(tỷ đồng)
6.348,185 6.963,023 11488,350 12929,000 15.000,000 32.500,000
(Nguồn BHXH Việt nam)
Nh vậy từ số liệu bảng 7 cho thấy, mục tiêu của ban thu của ngành BHXH
Việt nam là phấn đấu đến hết năm 2005 số thu BHXH bắt buộc đạt đợc là 15.000
tỷ đồng với số lợng ngời tham gia BHXH là 7000 nghìn ngời và đến năm 2010 số
thu BHXH Việt nam là 32.500 tỷ đồng với số lợng ngời tham gia BHXH là

động, từ đó góp phần tăng trởng, phát triển kinh tế xã hội giữa vững thể chế
chính trị của Đảng và Nhà nớc. Đặc biệt BHXH ở Việt nam còn là một ngành
mới còn non trẻ, các chế độ chính sách về BHXH cha đợc hoàn chỉnh vẫn đang
trong quá trình hoàn thiện từng bớc, cơ chế quản lý tài chính BHXH cũng còn
nhiều vấn đề cha hợp lý, chế tài xử phạt còn lỏng lẻo và nhẹ. Theo Nhị định số
38/CP về xử phạt hành chính đố với lĩnh vực BHXH, mức phạt 2 triệu đồng cho
tất cả các hành vi vi phạm pháp luật, đội ngũ cán bộ còn yếu về chuyên môn
nghiệp vụ, các văn bản quy phạm pháp luật và Luật BHXH còn rờm rà cha sâu
sát cao, cha đa ra một số hành vi vi phạm cụ thể chính vì lý do đó mà BHXH
Việt nam rất cần có sự chỉ đạo của Đảng và Nhà nớc để ngành BHXH phát triển
đúng hớng, thực hiện đợc mục tiêu lâu dài của toàn ngành.
Luận văn tốt nghiệp
Để công tác thu BHXH có thể thực hiện đợc tốt hơn nữa: không có tình
trạng thất thu, không có tình trạng chiếm dụng quỹ hoặc sử dụng sai mục đích
hoặc giảm tỷ lệ nợ đọng trốn đóng nộp tiền BHXH thì cần đợc các cấp uỷ
Đảng chính quyền đa vào nghị quyết, đợc cụ thể hoá vào nội dung nhiệm vụ
cùng với phơng hớng sản xuất kinh doanh tại đơn vị, đồng thời tạo mọi điều
kiện để công tác thu BHXH đợc tiến hành một cách thuận tiện, trớc hết mỗi cán
bộ Đảng viên phải gơng mẫu thực hiện chính sách, chế độ BHXH. Bởi chính
sách BHXH khó có thể thực hiện tốt nếu chỉ có sự nỗ lực từ phía cơ quan
BHXH mà cần phải có sự chỉ đạo chặt chẽ của các cấp uỷ đảng chính quyền, cơ
quan quản lý Nhà nớc.
Bổ sung, ban hành và hoàn thiện Luật BHXH nhằm tạo sự
thông thoáng trong việc triển khai BHXH.
Một đất nớc không thể tồn tại nếu không có Luật pháp, một chính sách
không thể thực thi đợc khi mà không có các văn bản, thông t các quy định đặc
biệt là các Luật để mọi ngời tuân theo đồng thời là để cỡng chế những hành vi
vi phạm nằm ngoài. BHXH ở nớc ta do ra đời muộn lại hoạt động trong hoàn
cảnh đất nớc vừa trải qua hai cuộc kháng chiến và đang trong quá trình xây
dựng đất nớc tiến lên xây dựng xã hội chủ nghĩa. Do vậy mà BHXH ở Việt nam

BHXH.
Việc ban hành Luật BHXH sao cho tạo đợc sự bình đẳng giữa những ngời
tham gia BHXH và công bằng trong việc sử phạt những vi phạm. Sau khi ban
hành Luật BHXH cần phải thông báo thông tin cho các cơ quan doanh nghiệp
và ngời tham gia BHXH đợc biết để tránh tình trạng khi hỏi đến thì mới có
Luật. Đồng thời phải đợc thực hiện thống nhất và đồng bộ trong cả nớc do vậy
Luật BHXH phải đợc xây dựng trên cơ sở phù hợp với sự phát triển chung của
xã hội để đảm bảo cho mọi ngời lao động ở bất cứ thành phần kinh tế nào cũng
đợc tham gia và thụ hởng những quyền lợi về BHXH.
Luận văn tốt nghiệp
Nhà nớc nên áp dụng việc thu nộp BHXH thông qua thu nộp thuế
từ các doanh nghiệp, đơn vị sử dụng lao động.
Nhà nớc nên áp dụng và cho phép Cơ quan BHXH Việt nam phối hợp với
ban thu thuế Nhà nớc yêu cầu đối với các doanh nghiệp kinh doanh trong và
ngoài quốc doanh ngoài việc đăng kí kinh doanh phải đăng kí mã số thuế, đăng
kí số ngời lao động và số ngời lao động thay đổi thì phải thông báo cho cơ quan
BHXH biết, cơ qua BHXH sẽ lập danh sách và số thu chi tiết gửi ban thu thuế
nhà nớc có trách nhiệm thu nộp. Hàng tháng, quý và cuối năm các doanh
nghiệp này phải nộp thuế cho cơ quan thuế Nhà nớc bao gồm phải nộp cả số
tiền đóng quỹ BHXH cho NSDLĐ và NLĐ thì cơ quan thuế mới chấp nhận việc
thu nộp này. Bởi nếu trong trờng hợp các cơ quan này không nộp thuế cho Nhà
nớc thì sẽ bị coi là vi phạm Pháp luật của nhà nớc và luật kinh doanh.
Nhà nớc tạo mọi điều kiện để cho các thành phần kinh tế phát
triển.
Nhà nớc có tạo điều kiện cho các thành phần kinh tế phát triển thì hiệu
quả của công tác thu BHXH mới đạt đợc kết quả tốt. Bởi lẽ, hiện nay BHXH
đang đợc triển khai rộng trên phạm vi là các thành phần kinh tế trong và ngoài
quốc doanh và xu hớng hiện nay là NLĐ làm việc trong khu vự ngoài quốc
doanh đang gia tăng cho nên để có thể thu đợc tiền đóng BHXH từ các đối tợng
này thì chỉ khi các doanh nghiệp mà họ đang làm, làm ăn phát triển và có lợi

Cà phê Việt nam hoặc ngành Giao thông vận tải họ sẵn sàng chịu phạt để chiếm
dụng số quỹ đóng đó để quay vòng. Do vậy, nên chăng cần có các chế tài xử
phạt nghiêm minh và nặng hơn cho các mức nợ đọng và số tiền phạt hành chính
có thể là cao hơn 20 triệu Mức cao nhất có thể là phạt hình sự đối với đối tợng
trốn đóng tiền BHXH
Hơn nữa đó là cha kể đến tình trạng của các chế tài xử phạt các đối tợng
vi phạm quỹ đóng BHXH từ ngời tham gia BHXH. Bởi khi phát hiện ra cơ quan