TRUNG TÂM TIN HỌC - ÐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN TP. HCM
227 Nguyễn Vãn Cừ – Quận ộ – Tp. Hồ Chí Minh
Tel: 8351056
– Fax 8324466 – Email:
Mã tài liệu: DT_NCM_ÐH_HDGD_HH3C
Phiên bản 1.1 – Tháng 07/05
HÝỚNG DẪN GIẢNG DẠY CHÝÕNG TRÌNH CHUYÊN VIÊN
Ng
ành ÐỒ HỌA
H
ọc phần V
HO
ẠT HÌNH ộ CHIỀU
(Ph
ần IỀ M
ỤC LỤC
MỤC LỤC ........................................................................................................................................................................2
id897203 pdfMachine by Broadgun Software - a great PDF writer! - a great PDF creator! -
Hýớng dẫn giảng dạy
TẮT.........................................................................................................................................................................5
I. GIỚI THIỆU...........................................................................................................................................................7
II. KHỞI ÐỘNG...........................................................................................................................................................7
III. MÀN HÌNH GIAO DIỆN......................................................................................................................................7
III.1. GIAO
DIỆN
3DSMAX
R6 ...................................................................................................................................... 7
III.1.1 TITLE BAR .................................................................................................................................................... 7
III.1.2 MENU BAR .................................................................................................................................................... 7
III.1.3 MAIN TOOLBAR............................................................................................................................................. 8
III.1.4 COMMAND PANEL ......................................................................................................................................... 8
III.1.5 KHU VỰC BÊN DÝỚI VÙNG NHÌN:.................................................................................................................17
III.1.6 BẢNG REACTOR:..........................................................................................................................................18
III.1.7 VÙNG NHÌN (VIEWPORT): ............................................................................................................................18
III.1.8 PHÍM TẮT KHI DIỄN HOẠT ...........................................................................................................................22
III.1.9 MỘT SỐ CÔNG CỤ CÕ BẢN...........................................................................................................................22
IV. CÁC THAO TÁC CÕ BẢN...................................................................................................................................23
IV.1. THAO
TÁC
CHỌN
ÐỐI
TRỤC
TỌA
ÐỘ ...........................................................................................................................................28
V.4. ÐIỀU
CHỈNH
TÂM
CỦA
PHÉP
BIẾN
ÐỔI....................................................................................................................28
VI. BÀI THỰC HÀNH..............................................................................................................................................30
BÀI
2 ............................................................................................................................................................................33
PHÉP
BIẾN
ÐỔI
ALIGN
CHỈNH
SHAPE .......................................................................................................................................44
TÓM
TẮT.......................................................................................................................................................................44
I. GIỚI THIỆU CÁC SHAPE......................................................................................................................................45
II. HIỆU CHỈNH SHAPE.............................................................................................................................................46
II.1. HIỆU
CHỈNH
SPLINE
Ở
CẤP
ÐỘ
ÐỈNH
(VERTEX).......................................................................................................46
II.2. HIỆU
CHỈNH
SPLINE
PROFILE.................................................................................................................................................50
III.3. BEVEL ..............................................................................................................................................................52
Hýớng dẫn giảng dạy Học phần 5 – HOẠT HÌNH ấ CHIỀU CB Trang 3/124 IV. BÀI THỰC HÀNH..............................................................................................................................................53
IV.1. LATHE..............................................................................................................................................................54
V. BÀI THỰC HÀNH..............................................................................................................................................55
BÀI
4 ............................................................................................................................................................................58
LOFT
VÀ
BOOLEAN........................................................................................................................................................58
TÓM
TẮT.......................................................................................................................................................................58
I. LOFT ....................................................................................................................................................................59
II. BÀI THỰC HÀNH..................................................................................................................................................63
III. BOOLEAN ........................................................................................................................................................68
BÀI
5 ............................................................................................................................................................................71
CÁC
TÓM
TẮT.......................................................................................................................................................................79
I. CÁC CHỨC NÃNG CỦA CỨA SỐ MATERIAL EDITOR..............................................................................................80
I.1. HIỂN
THỊ
SỐ
LÝỢNG
CÁC
Ô
CHẤT
LIỆU
TRONG
CỬA
SỔ
XEM
TRÝỚC: ......................................................................81
I.2. CHỨC
BASIC
PARAMETERS ................................................................................................................83
II. DIFFUSE ..............................................................................................................................................................84
III. SPECULAR .......................................................................................................................................................84
III.1. BẢNG
CON
BLINN
BASIC
PARAMETERS...............................................................................................................85
IV. MỘT SỐ CHẤT LIỆU CÕ BẢN: ..........................................................................................................................85
IV.1. SỬ
DỤNG
MỘT
CHẤT
LIỆU
CÓ
SẴN
TRONG
CHECKER.............................................................................................................................................88
IV.4. HỌA
ÐỒ
GRADIENT...........................................................................................................................................89
IV.5. HẬU
CẢNH
MÔI
TRÝỜNG...................................................................................................................................90
BÀI
7 ............................................................................................................................................................................92
CHẤT
LIỆU
NÂNG
CAO ..................................................................................................................................................92
TÓM
TẮT.......................................................................................................................................................................92
I. THÀNH PHẦN REFLECTION .................................................................................................................................93
II. THÀNH PHẦN OPACITY .......................................................................................................................................94
II.1. CHU!N
HỘP
VÀ
TUÝP
KEM
BIORE. .....................................................................................................108
VI. CHẤT LIỆU RAYTRACE...................................................................................................................................112
VI.1. TẠO
ÐỐI
TÝỢNG ............................................................................................................................................112
VI.2. ÁP
CHẤT
LIỆU.................................................................................................................................................112
VII. CÁC HOẠ ÐỒ THỦ TỤC (PROCEDURAL MAPS)...............................................................................................114
VIII. LÝU GIỮ MỘT CHẤT LIỆU MỚI......................................................................................................................114
BÀI
8 ..........................................................................................................................................................................116
THIẾT
KẾ
NỘI
ghế ðõn giản
3 3
2
Bài 2: Align, Array, Mirror, Spacing, Snapshot
Thực hành: Vẽ cầu thang, trụ ðiện, bàn ghế,…
2 3
3
Bài 3: Shape – shape ða hợp và một số lệnh biến ðổi từ ðối týợng 2D lên 3D
Thực hành: Vẽ cây ðàn, ly, khung tranh
3 6
4
Bài 4: Loft, Boolean
Thực hành: Ly kiểu, bình hoa, màn cửa, bàn ghế kiểu,…
3 6
5
Bài 5: Các lệnh cõ bản trong Modifier List
2 3
6
Bài 6: Chất liệu cõ bản
Thực hành: Kết hợp bài tập vẽ ðối týợng và có gán chất liệu.
2 3
7
Bài 7: Chất liệu nâng cao (Bump, flat mirror, multi Sub-object, Opacity,
RayTrace,
…). Toạ ðộ hoạ ðồ UVW Mapping.
Th
ực hành: Biore, bình hoa, ly, chén,…
3 6
8
Bài 7: Thiết kế nội thất 2 4
Khởi ðộng
III.
Màn hình giao diện
IV. Các thao tác cõ bản
Hýớng dẫn giảng dạy Học phần 5 – HOẠT HÌNH ấ CHIỀU CB Trang 6/124 - Transform ðối týợng
Hýớng dẫn giảng dạy Học phần 5 – HOẠT HÌNH ấ CHIỀU CB Trang 7/124 I.
GIỚI THIỆU
Khái quát cho học viên có ðýợc một cái nhìn chung về chýõng trình này, nhý: ứng dụng, ðặc ðiểm, ýu và khuyết ðiểm,...
3D Studio Max là một trong những chýõng trình giúp tạo ra và diễn hoạt các vật thể 3 chiều, cho phép thiết ðặt khung cảnh mà
trong ðó ánh sáng, bóng ðổ, sự phản chiếu, hiệu ứng mýa, sýõng mù, lửa, khói,… ðýợc thiết ðặt khi cần thiết và cuối cùng cho
phép xuất ra dýới các ðịnh dạng nhý phim, ảnh, các mô hình thực tế ảo… Phục vụ cho việc tạo các phim hoạt hình, quảng cáo,
thiết kế các nhân vật trong các trò chõi (game). Trong xây dựng và thiết kế phối cảnh nội ngoại thất. Phục vụ rất ðắc lực trong việc
thiết kế các mô hình hỗ trợ cho việc giảng dạy nhý:
Ví d
ụ: Trong cõ khí; thiết kế và diễn hoạt sự hoạt ðộng của một ðộng cõ ðốt trong. Một hệ thống lạnh, ngýời máy (robot),…
Trong giải phẫu học, ví dụ: sự chuyển ðộng của máu trong cõ thể qua các mạch máu trở về tim…
Menu Bar
Khái quát cho học viên nắm về các thanh lệnh:
- File: Các lệnh về tập tin
- Edit: Một số lệnh hỗ trợ (Hold, Fetch…)
Viewport
Title Bar
Menu Bar MainTool Bar Command Panel
Lock Selection
Time Slider
Transform
Type In
Animation
Button
Viewport
Controls
Hýớng dẫn giảng dạy Học phần 5 – HOẠT HÌNH ấ CHIỀU CB Trang 8/124 - Tool: các lệnh cõ bản
- Group: Nhóm ðối týợng
- View: các kiểu hiển thị ðối týợng, background, … trong vùng nhìn
- Create: Tạo ðối týợng
- Modifier: Các lệnh chỉnh sửa ðối týợng
- Character: Các lệnh vẽ và diễn hoạt nhân vật.
Hýớng dẫn học viên tìm hiểu các bảng lệnh. Mỗi bảng có một bộ lệnh và chức nãng riêng. Bạn có thể chuyển ðổi các bảng lệnh
bằng cách click vào tab thích hợp. Việc chuyển ðổi các bảng lệnh sẽ huỷ bỏ các lệnh hiện hành.
Create: T
ạo mới
Modify:
Hiệu chỉnh
Hierarchy: Ph
ả hệ
Motion:
Chuyển ðộng
Display:
Hiển thị (ẩn, hiện, ðóng bãng, …)
Hýớng dẫn giảng dạy Học phần 5 – HOẠT HÌNH ấ CHIỀU CB Trang 9/124
Utility: Ti
ện ích
Bảng lệnh Create
Có 7 dạng ðối týợng mới:
Geometry: Khối hình học 3 chiều (3D)
Cone
Tupe
………. ……..
Extended Primitives: Các khối hình học nguyên sinh mở rộng (chamferbox: khối hình hộp bo góc, hedra: khối ða giác
ðặc biệt, L-Ext: bức týờng dạng chữ L, …)
ChamferBox
Oil Tank
CapSule
ChamferCyl
Hedra
Hýớng dẫn giảng dạy Học phần 5 – HOẠT HÌNH ấ CHIỀU CB Trang 11/124 L-Ext
Hose
……. ……….
StraightStair
SpiralStair
UTypeStair
Doors: Các dạng cửa chính (cửa ði)
PivotDoor
SlidingDoor
BiFoldDoor
Hýớng dẫn giảng dạy Học phần 5 – HOẠT HÌNH ấ CHIỀU CB Trang 13/124
Windows: các dạng cửa sổ.
AwningWindow
FixedWindow
ProjectedWindow
Ðây là bảng lệnh vô cùng quan trọng trong 3D Max, vì phần lớn các thao tác chỉnh sửa ðều ðýợc thực hiện ở ðây. Nhấn mạnh cho
học viên hiểu rõ về tầm quan trọng của bảng lệnh này, ðặc biệt lýu ý phần danh sách Stack và các nút lệnh xung quanh.
Bảng Modify cho phép gán các phép hiệu chỉnh lên ðối týợng và ðiều khiển các thông số liên quan ðến các thành phần của ðối
týợng cũng nhý các thông số của từng hiệu ứng.
Khi áp phép hi
ệu chỉnh cho ðối týợng, chýõng trình sẽ theo dõi thứ tự của chúng trong danh sách Modifier Stack, có thể xem danh
sách Modifier Stack nhý là lý lịch ghi chép lại quá trình hiệu chỉnh vật thể.
Hýớng dẫn học viên cách chọn một phép hiệu chỉnh trong danh sách Stack và thực hiện các thay ðổi cho phép hiệu chỉnh ðó mà
không làm ảnh hýởng ðến các phép hiệu chỉnh nằm trên hay bên dýới nó trong danh sách. Tuy nhiên, với một vài phép hiệu chỉnh
nhý Edit Mesh, Edit Spline, khi ta thay ðổi hình dạng hình học của các mô hình lýới nhý di chuyển, xóa bớt hoặc bổ sung thêm mặt,
rất dễ gây ra kết quả ngoài mong muốn, khi ðó 3D max sẽ ðýa ra một hộp thoại cảnh báo lỗi…
Max cho phép sắp xếp lại thứ tự các phép hiệu chỉnh trong danh sách bằng cách drag chuột và thả chúng lên trên hoặc xuống dýới.
Và ta cũng có thể xóa hẳn các phép hiệu chỉnh ra khỏi danh sách Stack bằng cách click vào biểu týợng (remove modifier from
the stack).
Ta có th
ể ðổi tên các phép hiệu chỉnh trong danh sách ðể bổ sung thêm phần giải thích nếu cần, bằng cách R-Click lên phép hiệu
chỉnh ðó trong danh sách và chọn Rename.
Và cu
ối cùng, ta có thể ”merge” tất cả các phép hiệu chỉnh trong danh sách stack lại thành một lớp duy nhất, ðó là Editable Mesh.
Việc này sẽ làm giảm nhẹ gánh nặng cho máy, không chiếm dụng nhiều bộ nhớ. Nhýng dĩ nhiên cũng sẽ có mặt bất tiện của nó là
bạn sẽ không thể quay lại ðýợc các cấp hiệu chỉnh trýớc ðó trong danh sách. Có 2 cách ðể làm ðiều này:
R-Click lên 1 ðiểm bất kỳ trong danh sách stack/ Collapse All
R-click lên ðối týợng/ Convert to/ Convert to Editable Mesh
Lúc này trong danh sách ch
ỉ còn lại ðúng 1 phép hiệu chỉnh, ðó là Editable Mesh.
ýợng vẫn
không thay
ðổi
Trả tâm về vị
trí ban
ðầu
Hýớng dẫn giảng dạy Học phần 5 – HOẠT HÌNH ấ CHIỀU CB Trang 16/124
Bảng lệnh Display
Gán Controller
c
ủa ðối týợng
khi di
ễn hoạt
Hiển thị
ðýờng chuyển
ðộng của dối
t
ýợng trong
vùng nhìn khi
có di
ễn hoạt
Ẩn ðối týợng
Ẩn ðối týợng
không
ðýợc
ch
ọn
Ẩn ðối týợng
theo tên
Kích vào ðối
t
ýợng nào
ẩn ð/t ðó
Hiển thị tất
c
ả các ð/t ðã
ẩn
Hiển thị ð/t
b
ằng cách
ch
ọn tên
trong ds
Ẩn các ð/t ðã ðýợc
ðóng bãng
Hýớng dẫn giảng dạy Học phần 5 – HOẠT HÌNH ấ CHIỀU CB Trang 18/124 - Lock selection: Nút lệnh dùng ðể bật tắt chế ðộ khóa chọn lựa ðối với ðối týợng hiện hành.
vật thể, áp vật liệu hay thực thi bất kỳ cơng việc nào cho khung cảnh. Max có bốn khung hình ðýợc thiết lập mặc ðịnh là: Top
(trên), Front (truớc), Left (trái), và Perpective (phối cảnh).
Thu mọi đối tượng gọn
trong vùng nhìn hiện
hành
Thu/phóng đối tượng
đang chọn
lớn gọn trong
vùng nhìn hiện hành
Thu/pho
ùng mọi đối
tượng gọn trong tất
cả
các vùng nhìn .
Thu/phóng vùng
nhìn hiện hành
Thu/pho
ùng các
vùng
nhìn
Pho
ùng lớn
khu vực rê
chọn.
Dòch chuyển vùng
nhìn hiện
hành
- Cách 2: Khuyến khích học viên sử dụng cách này ðể thao tác ðýợc nhanh chóng hõn.
Nhanh chóng hõn, bạn chỉ cần gõ phím tắt cho các vùng nhìn khi muốn chuyển ðổi, cụ thể nhý sau:
VÙNG NHÌN Phím tắt VÙNG NHÌN Phím tắt
TOP T BOTTOM B
LEFT L
RIGHT
Alt-R
FRONT F BACK B
PERFECTIVE P USER U
CAMERA C
Chế ðộ hiển thị các ðối týợng trong vùng nhìn:
Kích phải mouse vào nhãn vùng nhìn\ Chọn các kiểu hiển thị khác nhau:
Smooth + Hightlights: Ch
ế ðộ tô bóng (F3)
WireFrame: Dạng khung dây (F3)
Smooth: Ðối týợng hiển thị ở dạng trõn
nh
ýng không bóng
Facets + Hightlights: Ðối týợng hiển thị ở
d
ạng mặt sắc cạnh và có ðộ bóng.
Hýớng dẫn giảng dạy
Cung cấp và khuyến khích học viên sử dụng một số phím tắt thông dụng nhằm giúp thao tác nhanh hõn:
STT CHỨC NÃNG LỆNH PHÍM TẮT
CHUYỂN ÐỔI GIỮA CÁC VÙNG NHÌN
1. Top T
2. Bottom B
3. Left L
4. Right Alt-R
5. Front F
6. Back B
7. User U
8. Camera C
CÁC PHÍM TẮT ÐIỀU KHIỂN VÙNG NHÌN
9. Zoom viewport in (Phóng to) [
10. Zoom viewport out (Thu nhỏ) ]
11.
Zoom Mode (chọn công cụ Zoom)
Alt + Z
12.
Zoom Region Mode (phóng to 1 khu vực)
Ctrl + W
13.
Zoom Extents Selected (Cực ðại ðối týợng ðýợc chọn trong
v/n hi
ện hành)
Z
14.
E
28.
Select and Scale
R
29.
Select By Name
H
30.
Material Editor
M
31.
Khóa chọn
SpaceBar
32.
Snap
S
33.
Undo Scene Operation (các thao tác trên ðối týợng)
Ctrl + Z
34.
Redo Scene Operation
Ctrl + Y
Hýớng dẫn giảng dạy Học phần 5 – HOẠT HÌNH ấ CHIỀU CB Trang 23/124 35.
Chọn theo tên ðối týợng
Các kiểu drag mouse chọn ðối týợng
Drag 1 phần hay bao trọn ðối týợng ðể chọn ðt
Chọn và di chuyển ðối týợng (Select and Move Tool)
Hýớng dẫn giảng dạy Học phần 5 – HOẠT HÌNH ấ CHIỀU CB Trang 24/124
IV.2.
Copy ðối týợng
Chọn công cụ Select and Move, bấm giữ shift và kích hoặc drag mouse, xuất hiện 1 hộp thoại:
Chọn kiểu copy:
- Copy: Ðối týợng ðýợc Copy ðộc lập hoàn toàn với ðối týợng gốc
- Instance: Ðối týợng ðýợc Copy có mối quan hệ 2 chiều với ðối týợng gốc, nghĩa là khi ta thay ðổi thuộc tính ðối týợng này
thì ðối týợng kia tự ðộng ðổi theo
- Reference: Ðối týợng ðýợc Copy có mối quan hệ 1 chiều với ðối týợng gốc, nghĩa là ðối týợng ðýợc tạo ra sẽ thay ðổi khi
ta thay ðổi ðối týợng gốc.
- Number of copies: Số lýợng các ðối týợng cần copy
- Name: Ðặt tên cho ðối týợng ðýợc copy.
Ho
ặc chọn menu Edit/ Clone, xuất hiện hộp thoại:
Týõng tự, ta lựa chọn kiểu Copy và bấm Ok.
IV.3.
Transform ðối týợng
- Select and Move: Di chuyển ðối týợng
hiện tại, thì hãy nhập các giá trị x=50, y=0, z=0 vào khu vực offset…
Ho
ặc ta có thể nhập thông số chính xác vào khu vực Absolute/ Offset Mode Transform Type-In bên dýới màn hình:
IV.3.2
Select and Rotate
Xoay tự do:
Chọn lệnh
Select and Rotate,
kích vào ðối týợng, di chuyển mouse vào 1 trong 3 trực thích hợp, trục nào có màu vàng thì sẽ xoay
theo trục ðó, drag mouse ðể xoay. Ta có thể quan sát góc ðộ xoay trong khi ðang drag mouse và chỉ có vùng nhìn phối cảnh mớI
có thể xoay ðýợc cả 3 trục.
Di chuyển
Xoay
Co giãn ðồng nhất
Co giãn 1 chiều
nén
Copyright: Tài liệu đại học ©