Môn ho
̣
c lý thuyết tài chính
Môn học:
LÝ THUYẾT TÀI CHÍNH
Chương I:
NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TÀI CHÍNH
1. TIỀN ĐỀ RA ĐỜI, TỒN TẠI VÀ PHÁT TRIỂN CỦA TÀI CHÍNH
!!
"#$%&'()*&+,+-&
)./01,$2'345
36"75&.)839&)%+
1.1 Tiền đề sản xuất hàng hóa – tiền tệ
:&'("4;<=>&'?03?.@>
(ABC.)89&!"#DE!&"
(FG)*35.)8+
HI9&G!7.)85GF
D15$.2hàng đổi hàng+6"9&C!8J.
"9&C8G5$.?+?0$>J."#
"!1DCC1D!DG>"#5+K1.I
5G&9?)@J5G"#*(57
LABCD1I3!LFM9!N6"O?
"ABCPQtiền."IG+6"RA)"S
O8"#T"U+6"UA)"#"RO8
T"S+6"SA)"UO83"R+:M
?$!$+
6"O?5.)83$)%()
**?$5.)83+
1.2 Tiền đề Nhà nước
,6"7&'!)(3*75.)83$
!%+6"7&)F
Kết luận4(.Z$(.Z+_5
.)83B75.)83$!b
6"7+
2. BẢN CHẤT CỦA TÀI CHÍNH
S0A85O(3)*Y["#\+
S0A93<*"9"O
<@?<*3 <*$%&'(+
2.1 Biểu hiện bên ngoài của tài chính
c
Môn ho
̣
c lý thuyết tài chính
S8A038P"7P)"#thu bằng tiền
chi bằng tiềncác chủ thể kinh tế - xã hội+
;PQ4
A^46"7$>@"#O"I9&
A)!N
UA^4d@"B!(.A986"7$A
d.)"I)?!$AN+
Nhận xét:eD1A8A038"5O(
3<+&"7$71a)1a
+H@?P("#)(1&)"#2
?5+
5$"#8P"702)"4<
<<A^<P<PQ<@)<P@N
,"#O.[\)*Y"#D[
O.\)"#.@)[\)*Y"#PQ+
])DO.PQ)*YX*)DO.PQ)*Y
+
2.2 Nội dung kinh tế - xã hội của tài chính
Nhà nước
Doanh
nghiệp
Dân
cư(HGĐ)
h
Môn ho
̣
c lý thuyết tài chính
• Khái niệm:
Chức năng phân phối của tài chính là chức năng mà nhờ vào đó, các nguồn lực đại
diện cho những bộ phận của cải xã hội được đưa vào các quỹ tiền tệ khác nhau để sử dụng
cho những mục đích khác nhau, đảm bảo những nhu cầu, những lợi ích khác nhau của đời
sống xã hội.
• Đối tượng phân phối: :39&'(P"7D1))
!&'(+
• Chủ thể phân phối::)38*)D.@.<G9./
&'(+ S46"7)I*)G1)P.)(D
?)@P@"+
• Quá trình phân phối
K@.<39&'(9*.@.<CCC.@.<+
% Phân phối lần đầu .@.<$`5 sản xuất vật chất
38*)D)39O?5)PQ+
K@.<CCD0*YAZB."9&9O.
AC"(O.)3 3)d.)G
1$[*YA98>N\O.36"7)<)0
*+K@.<CC79O.IA9"8).1
"#C3&'(+d!.99**)D.@.<+
%Phân phối lạiO.$.Q.@.<.CO.IA9"#D
*.@.<CC8).1CY0PZ3&'([)
*93O.PQ)*Y+
U1a)<1a.@.<3!<*O$
7+
4. HỆ THỐNG TÀI CHÍNH CỦA VIỆT NAM
4.1 Khái niệm:
e<*<G8)A(.O)(I
!)*(0)`5)"
M!<0)(mE*?O+
n
Môn ho
̣
c lý thuyết tài chính
U)A(.O[@\<*<(0)`54
?8)+A(<5
FJA*2$*<P@9A9C<.)
8$%&'(+
4.2 Các khâu của hệ thống tài chính quốc gia
e<3(*<(8<P@#.
&))@.Q(a1"$(@3o
*<+
U!fa1&)@A4
Thứ nhất4-(@8(Q3)+6!))
"#@ !!*YJZ"#O.PQ+
Thứ hai4g"#@$ !5O(3)*Y
B7một chủ thể.@.<Q8&)+
Thứ ba4g"#&$.Z(@$)(!Z
J8FD1)*Q
PQ)*Y`5(+
6"O?@I(Q3)IPpO.
PQ)*YB751aQ338
6Q36_664
% g(0O.)O.*Y36"7
>*)9ABA("4$..?)95?>
*.)> .$).$.3J)*Y#C"T"7
+
% K@.<PQ@)85)Q3)I*6
"7+
%i)<8)@)72($%&'(
0*7@)+
4.3.3 Các tổ chức tài chính trung gian
E`5()G1"#4U)@
"I)G1.@4S98N+
s
Môn ho
̣
c lý thuyết tài chính
g<7!)@"I[)G1PQ\)*Y
"#?(T)oE?0B9!
#1['\"#?EC3))@G1XE
?0B9!#1+_53!?.Q(50
3c9#1)?3)+
g<7!)*YA98[S98?$A98@8A98
.N\JA3)*YA987)
)5DPQ*Y8A"38&'
(+
4.3.4 Tài chính hộ gia đình và các tổ chức xã hội
:5$!J8C<
P50PZ+]Y(D"#O.T)9O.
3)0DA$JT$N+"#PZQ0
PZ3?$5)`Q76_667)9oD!8
1.1 Khái niệm NSNN
6_66Z75&36"76"7A^*?5
&.)TC89A951aQ3D
'J936_66+g??536
"7F36"7<7<$%&'(?$<IA9*?$
5(36_66+U$?O6_66"#.G
A$(' 2*<?0"!()<6_66+e
?!c*.GA$6_664
v6_66A9P5)b36"7(9
&)"(aw+
v6_66*Y36"7w+
H;6:O6@)6"7?VnxVcxcuuc!4“ NSNN là toàn bộ
các khoản thu, chi của Nhà nước đã được cơ quan có thẩm quyền quyết định và được
thực hiện trong một năm để đảm bảo thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà
nước”.
S0(36_66A8PP"7D1)9
)936"7 )`5($%&'(+U)9
?"#G#.(bảng dự toánthu chi tài chính"#5
(9+U)9ABA(36_66(
A(.O)3?$"#>*.@.<O.*<
P@"#)59&P)93?$36@
)..).QQC".)80PZ3&'(+6"
O?D1!8846_66A()936"7!
P5)'"#I*6"7!/*?.0P?[]<(\"#5
(a89A951aQ36"7+
VV
Môn ho
̣
c lý thuyết tài chính
;(P^D1A8A036_66(*Y
)1)3A6"7^?(<3)38
&'(8).1?0C@<<36_66+
% Quan hệ tài chính với Nhà nước khác và các tổ chức quốc tế:
>*)D1#C""7??N
Các quan hệ tài chính thuộc NSNN có những đặc điểm chung sau đây:
% ;O.PQ6_66>B7*?56"75
)1a36"7"#6"7$0I O
+
% 6_66>BJ7 6"715##
>(+
% 6_66(*YO.36"7"#*Y
L!)PQ0!6_667"#PZ85)Q'
"7+g@?l0!36_667)*Y)+
% e(6_66E?0B>95$.3?$+
1.3 Vai trò của Ngân sách Nhà nước
H22$6_66>Q`>
$+$"!8DOF36_66P"7)
4
1.3.1 NSNN là công cụ định huớng phát triển sản xuất, thúc đẩy tăng trưởng kinh
tế ổn định và bền vững (vai trò điều tiết trong lĩnh vực kinh tế)
g8"7M/?a" $6"7PQ>Q$
@)+S^>Q$(J@)J)6
"7PQ)$)1$)y!..C9&.)
8"7Pm)C"AL<C"Z`5C$
8DI$E"7'+g7)9.)8
$C"I C)$X2N6"7!8
Vf
Môn ho
̣
c lý thuyết tài chính
Môn ho
̣
c lý thuyết tài chính
66_66>Q"#6"7PQ8$
O.)A(.OP@"7)B$"$O.Y$$0Q
JAN(J@)J)$(.CO.
3C7.P@"!O.+S0!7)936_66"#
..M#)"ID.)8&'(4KF<PA.GO.
)PQ82P@<$)DNAGO.
C7.P@"!O..9*?$)&'(+
U)F036_66?*236_667)>Q
3!!8*9WP!*9<7A($+
1.3.4 Vai trò của NSNN với an ninh quốc phòng
|
2. NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG CHỦ YẾU CỦA NSNN
2.1 Thu ngân sách Nhà nước
2.1.1 Khái niệm, đặc điểm của thu NSNN
* Khái niệm: Thu NSNN là việc Nhà nước dùng quyền lực chính trị của mình để tập
trung một bộ phận tổng sản phẩm quốc dân để hình thành nên quỹ NSNN để thỏa mãn các
nhu cầu của Nhà nước+
* Đặc điểm thu NSNN:
%6_66.9))*$9?*)D.@)
*<6"77)38&'(+
%UI)96_66B71aQ*?5
36"7+
%6_66>>BJ7)*)D$).Z+,$
*93*)D($D1.1((3).
Z)*2&<6_66+
2.1.2 Nội dung kinh tế của thu NSNN
Vk
Vn
Môn ho
̣
c lý thuyết tài chính
$X?$T.C$aET3<"#)$
[$O.)@\+
$X?$.C$aEA(1a3<"#
)$
% Đơn vị tính thuế4I"#PZ."I)3<"#)
$[;6g!N\+
% Giá tính thuế4:)9">3!9MONa18
$+
% U)?$<)4‚'p9$" .N
•Phí và lệ phí
K.)9ABA("!<)!`
..5)9P@M96"72"
Q)PQP6"7.+_7$.).W3...I+
%KB7(.C?A(.C"<7
!PQ>(D+
%:.B7Q" #P.)PQ
.).W)8@.).@+
• Thu từ các khoản đầu tư vào hoạt động kinh doanh của Nhà nước
S4
% O.T<!.36"7)I $+
% <36"7)I $+
% ?36"7+
•Thu từ bán hoặc cho thuê tài sản thuộc sở hữu Nhà nước
i4
%A)J0?000"4?0PZ
TJ"7rA)?0)9rN
€6Q$%&'(6"79OT
€U)PQ.36"7+
Vs
Môn ho
̣
c lý thuyết tài chính
)#.6"7>!9aa0
a1(.36"7yPm$•6_66a0+
%Tổ chức bộ máy thu - nộp
G1A()?(.2…*9<"#y@<
59•6_66mL'C036_66+
2.1.4 Nguyên tắc thiết lập hệ thống thu NSNN
$O.<6_66>^QP?89A9
6_66!F.915)Q0$%&'()+d!
$O.(<@).9P50)?0B"7
+
*)D9)<6_66 "7C>2
.)?0B4
* Các nguyên tắc định hướng:
% 6?0B$E#+
%6?0BE9a+
* Các nguyên tắc thực hiện trong thực tế:
% 6?0BG@P+
% 6?0B9A95>A^+
%6?0B†BB+
%6?0BI9+
2.1.5 Các giải pháp tăng thu NSNN
% )0"#A)9?0*<6"7
C.9P.L)8>P"ƒ).)8)9?0
?>.)3?9?0DQ"7B+
2.2.2. Nội dung kinh tế của chi Ngân sách Nhà nước
E1aQ36"7(P6_66A4
%UC".)8$
%Ua!b&'(
%U*9W
%Ub*<.F
cu
Môn ho
̣
c lý thuyết tài chính
%U)9)
2.2.2.1 Chi đầu tư phát triển kinh tế
g@?()*2"$•27GI
36_66+,9?I OYO$)(
5$.$*)D)9& ($*<P@8a
@)6"7+6$.)8•239?y?
a+
2.2.2.2 Chi cho văn hóa – xã hội
g@?(9>(`59&O`50PZ&'
(?0)9?!F>l.C*2<75.)
8P3$*<P@+
U.)8a)?$)PQA)9C"&@?P5IA9
AI OYO)I..).()I
(`5?+
2.2.2.3. Chi cho bộ máy quản lý Nhà nước
g@?90PZ^9A9P?D53A()?6"7
T.."I$."I+]?>A()?6"72…D•2
9?9+
2.2.2.4. Chi cho an ninh quốc phòng
:9^9A91?036"7P?DO5
-o>DG1A()?6"7)DC0^P?D
*?53A()?!X)+6D6"7!A()?
*9W…D$"#)90^P?DA()?!+
2.4 Những nguyên tắc tổ chức chi NSNN
%6?0BP509a)804
d50?0B?$….D@).9B9+
6$.?0B?yPm$DA(@)9a
AZG.)$+
%6?0B$*94
cc
Môn ho
̣
c lý thuyết tài chính
6?0B?FL)G1)IPQ.?
<3@)..).9@C)PQ()!
*9$+
%6?0B2@284
6?0B?FL.@AG)9@).9a1"0
)"ID2836"7)DC".9BC
"9*?$P18Q0.)8$&'(36"7
=!+
%6?0B6"7@P@Z4
6"7@P@ZA<)93@)6
"7)9.M#&'(+
%6?0B.@A†Q.)8$%&'(3).EO
.).8A<)9#.4
])?0B?)A<)9l!8
))@)3(3).+
%6?0B$#.Jy)96_667<"#!J
">).Z'•)<)0>QG#.Z)
g1UPN\>D6"7<[;66OS9RN\+"I
17)>D!c>DG1<6_66+
;7)"7!>DG10A<6_66"#G1f
.46@)0A6@)A6@)."I+
;7)"7E>D6"7<<6_66c.46@
)"I6@)3).*?."I+
3.2 Phân cấp quản lý NSNN
3.2.1 Khái niệm
Phân cấp quản lý NSNN là giải quyết các mối quan hệ giữa chính quyền Nhà nước
Trung ương với các cấp chính quyền địa phương có liên quan tới hoạt động NSNN.
3.2.2 Nội dung chủ yếu của phân cấp quản lý NSNN
€i9*?$<**?5).*?A
))$(*9W@)+
ch
Môn ho
̣
c lý thuyết tài chính
€i9*?$<*O*)D.@Q
@<@)++
€i9*?$<**)D5D@)
2.3 Một số nguyên tắc trong phân cấp quản lý NSNN
€K@.@).9"#$7.@.$G
1A()?+
€.@.@).99A9F33@)"I
(O.3(3@)."I+
€g9A9?0B>A^.@.@)+
IV. CHU TRÌNH QUẢN LÝ NSNN
1. Hình thành ngân sách nhà nước
S)4
1.1 Lập ngân sách