UBND HUYỆN QUẾ SƠN KỲ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
PHÒNG GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO Năm học 2010-2011
Môn: Ngữ văn - lớp 9
Thời gian: 150 phút (Không kể thời gian giao đề)
VÒNG I

Câu 1 (1,0 điểm)
Xếp các từ Hán Việt sau thành hai nhóm: nhóm yếu tố “tuyệt” có nghĩa dứt,
không còn gì và nhóm yếu tố “tuyệt” có nghĩa cực kì, nhất.
Tuyệt chủng, tuyệt đỉnh, tuyệt giao, tuyệt mật, tuyệt tác, tuyệt trần, tuyệt tự,
tuyệt thực.
Câu 2 (3,0 điểm)
Viết đoạn văn ngắn (khoảng nửa trang giấy thi) phân tích tác dụng của phép tu
từ được Nguyễn Du sử dụng để miêu tả tiếng đàn của Thúy Kiều:
Trong như tiếng hạc bay qua,
Đục như tiếng suối mới sa nửa vời.
Tiếng khoan như gió thoảng ngoài,
Tiếng mau sầm sập như trời đổ mưa.
(Nguyễn Du, Truyện Kiều)
Câu 3 (6,0 điểm)
Truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long khắc họa thành công
hình ảnh những người lao động bình thường, mà tiêu biểu là anh thanh niên làm
công tác khí tượng kiêm vật lí địa cầu ở một mình trên đỉnh núi cao.
Trình bày cảm nhận của em về vẻ đẹp của những con người lao động đó.

--------- Hết ---------
ĐỀ CHÍNH THỨC
UBND HUYỆN QUẾ SƠN KỲ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
PHÒNG GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO Năm học 2010-2011
Môn: Ngữ văn - lớp 9
Thời gian: 150 phút (Không kể thời gian giao đề)

HƯỚNG DẪN CHẤM THI - VÒNG I
I. Hướng dẫn chung
- Giám khảo cần nắm vững yêu cầu của hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của
thí sinh, tránh cách chấm đếm ý cho điểm.
- Do đặc trưng của bộ môn Ngữ văn nên giám khảo cần chủ động, linh hoạt trong việc vận
dụng đáp án và thang điểm; khuyến khích những bài viết có cảm xúc và sáng tạo.
- Giám khảo cần vận dụng đầy đủ các thang điểm. Tránh tâm lí ngại cho điểm tối đa. Cần
quan niệm rằng một bài đạt điểm tối đa vẫn là một bài làm có thể còn những sơ suất nhỏ.
- Điểm toàn bài lẻ đến 0,25 điểm.
II. Đáp án và thang điểm

ĐÁP ÁN ĐIỂM
Câu 1
(1,00 điểm)
Xếp các từ Hán Việt sau thành hai nhóm: nhóm yếu tố “tuyệt” có
nghĩa dứt, không còn gì và nhóm yếu tố “tuyệt” có nghĩa cực kì, nhất.
- Tuyệt: dứt, không còn gì
tuyệt chủng, tuyệt giao, tuyệt tự, tuyệt thực
- Tuyệt: cực kì, nhất
tuyệt mật, tuyệt tác, tuyệt trần, tuyệt đỉnh
0,50
0,50
* Phân nhóm: nếu sai 1- 2 trừ 0,25 đ, 3-4 trừ 0,5 đ, 5-6 trừ 0,75 đ…
Câu 2
(3,00 điểm)
Viết đoạn văn ngắn (khoảng nửa trang giấy thi) phân tích tác dụng
của phép tu từ được Nguyễn Du sử dụng để miêu tả tiếng đàn của
Thúy Kiều:
Đề yêu cầu viết đoạn văn nên học sinh không nhất thiết phải triển khai
thành một bài viết hoàn chỉnh nhưng cần có sự liên kết chặt chẽ để làm

Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cần làm rõ
các ý chính sau:
- Giới thiệu khái quát về tác phẩm Lặng lẽ Sa Pa và nêu cảm nhận chung
về những nhân vật trong tác phẩm.
1,00
- Trình bày những cảm nhận về vẻ đẹp của những nhân vật trong truyện
(những con người lao động bình thường), chủ yếu là nhân vật chính - anh
thanh niên.
+ Nhân vật anh thanh niên: yêu cuộc sống (yêu cái đẹp, sống ngăn nắp,
trồng hoa…); tấm lòng yêu nghề, tinh thần trách nhiệm cao với công việc;
anh hiểu được ý nghĩa của công việc mình làm; khiêm tốn; luôn quan tâm
đến người khác một cách tự nhiên và chân thành.
+ Các nhân vật phụ xuất hiện gián tiếp qua lời giới thiệu của anh thanh
niên (anh cán bộ nghiên cứu sét, bác kĩ sư nông nghiệp): tự nguyện hy
sinh hạnh phúc riêng của mình vì lợi ích chung của cộng đồng; niềm say
mê công việc…
- Khái quát vẻ đẹp và ý nghĩa hình tượng của những nhân vật: vẻ đẹp tâm
hồn của những con người lao động bình dị.
* HS có thể đề cập đến những nhân vật phụ xuất hiện trực tiếp nhưng
đây không phải là yêu cầu bắt buộc.
4,00
- Nêu cảm xúc, suy nghĩ về nhân vật. 1,00
Lưu ý: Giám khảo chỉ cho điểm tối đa khi học sinh đạt được cả hai
yêu cầu về kĩ năng và kiến thức.
UBND HUYỆN QUẾ SƠN KỲ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
PHÒNG GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO Năm học 2010-2011
Môn: Ngữ văn - lớp 9
Thời gian: 150 phút (Không kể thời gian giao đề)
HƯỚNG DẪN CHẤM THI - VÒNG II
I. Hướng dẫn chung

một người già nằm trong hoàn cảnh khốn cùng và cậu bé không có
của cải tiền bạc. Cậu bé đã không tỏ ra khinh miệt, mà còn có lời nói,
thái độ thể hiện sự trân trọng, tôn kính hết sức chân thành với người
ăn xin.
1,00
+ Phương châm lịch sự là một trong những phương châm hội thoại khi
giao tiếp cần phải tuân thủ: trong giao tiếp, dù người đối thoại ở bất
cứ địa vị xã hội nào, hoàn cảnh nào, mình phải thể hiện sự tôn trọng,
khiêm nhường lịch sự trong lời nói.
+ Tuân thủ phương châm lịch sự không những đem lại hiệu quả giao
tiếp mà còn là biểu hiện của người có văn hóa, đạo đức.
2,00
Câu 3
(6,00 điểm)
Suy nghĩ của em về quan niệm: “Không có món quà nào là quá
nhỏ để ta trao, là quá đơn sơ để ta nhận - một khi được gói ghém
bằng sự quan tâm và được thắt bằng tình yêu.”
a. Yêu cầu về kĩ năng:
- Vận dụng kiểu bài nghị luận để nghị luận về một vấn đề tư tưởng,