UBND HUYỆN LƯƠNG TÀI
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN ĐỢT I
Năm học 2015 – 2016
Môn thi: Ngữ văn - Lớp 9
Thời gian làm bài:150 phút (không kể thời gian giao đề)

Câu 1: ( 2 điểm)
Trong bài thơ “Tây Tiến” của tác giả Quang Dũng (viết về những người chiến sĩ
của đoàn binh Tây Tiến- sáng tác năm 1948) có câu thơ:
“…Heo hút cồn mây súng ngửi trời…”
Trong bài thơ “Đồng chí” của Chính Hữu cũng có câu:
“…Đầu súng trăng treo…”
Hãy so sánh sự giống và khác nhau trong hai hình ảnh thơ ở hai câu thơ trên.
Qua đó, em cảm nhận được gì về hình tượng người lính trong thơ ca Việt Nam.
Câu 2: ( 2 điểm)
Phân tích tác dụng của các biện pháp tu từ trong câu thơ sau:
Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi
Mặt trời của mẹ em nằm trên lưng
( Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ - Nguyễn Khoa Điềm )
Câu 3: (6 điểm)
Một trong những phương diện thể hiện tài năng của người nghệ sĩ là am hiểu và
miêu tả thành công thế giới nội tâm của nhân vật trong tác phẩm văn học. Bằng
những kiến thức đã học về đoạn trích: “Kiều ở lầu Ngưng Bích” (Trích Truyện
Kiều của Nguyễn Du) em hãy làm sáng tỏ điều đó?
---------HẾT--------( Đề thi gồm có 1 trang)
Thí sinh khơng được sử dụng tài liệu. Cán bộ coi thi khơng giải thích gì thêm
Họ và tên thí sinh………………………………..; Số báo danh………………



nhiên, phóng khống mà tài hoa.

Điểm
0,5

0,5

Câu thơ “ Đầu súng trăng treo” gợi một không gian yên
tĩnh vắng lặng, người lính đứng gác mà trăng treo đầu
súng. Súng và trăng gợi nhiều liên tưởng. Súng là vũ khí
chiến đấu, trăng là biểu tượng hịa bình. Người lính chiến
đấu để bảo vệ hịa bình cho đất nước. Câu thơ thể hiện khát
vọng hịa bình của tác giả, của người chiến sĩ và của nhân
dân ta. Hình ảnh thơ thể hiện sự liên tưởng, tưởng tượng
phong phú, tâm hồn lãng mạn của người lính. Cách diễn
đạt của Chính Hữu: bình dị , mộc mạc mà khơng kém phần
tinh tế.

0,5

Qua đó thấy được nét chung về hình tượng người lính trong
thơ ca Việt Nam: đó là những con người hồn nhiên, bình dị,
tâm hồn lãng mạn, yêu cuộc đời, yêu đất nước, sẵn sàng
chiến đấu hi sinh vì độc lập, tự do của Tổ Quốc

0,5


2(2điểm)


trong những phương diện thể hiện tài năng của nhà văn –
người nghệ sĩ là am hiểu thế giới nội tâm nhân vật, nghĩa là
hiểu tường tận, sâu sắc nhân vật.
- Miêu tả nội tâm trong tác phẩm văn học là tái hiện
những suy nghĩ, cảm xúc, những băn khoăn trăn trở, những
day dứt, suy tư, những nỗi niềm thầm kín và cả diễn biến
tâm trạng của nhân vật.
Đó là biện pháp quan trọng để xây dựng nhân vật,
làm cho nhân vật hiện lên sinh động, có hồn hơn. Nhà văn
có thể miêu tả trực tiếp nội tâm hoặc miêu tả gián tiếp
thông qua miêu tả cảnh vật, nét mặt, cử chỉ, trang phục...
của nhân vật.

0,5

1


Chứng minh qua đoạn trích:
a. Hồn cảnh - Tình huống để Nguyễn Du miêu tả
nội tâm nhân vật Kiều.

0,5

b. Miêu tả nội tâm trực tiếp qua những lời độc thoại
nội tâm:
- Tài năng của Nguyễn Du trước hết là để Kiều nhớ
Kim Trọng trước, thương cha mẹ sau rất hợp tâm lý của 0,5
con người, hợp lơ gic tình cảm. Bởi chữ hiếu phần nào
nàng đã làm tròn khi bán mình cứu gia đình, cịn chữ tình

thơng cho thân phận người phụ nữ của nhà văn. Mỗi nét
bút, mỗi dòng thơ ông thấm đẫm nỗi đau của nhân vật.

d. Vai trò của nghệ thuật miêu tả nội tâm trong việc
xây dựng thành cơng hình tượng nhân vật Kiều: Vẻ đẹp
lịng hiếu thảo, thủy chung, ý thức về danh dự phẩm hạnh
và thân phận cô đơn, hoảng sợ của Kiều trước một tương
lai đầy cạm bẫy.

0,5

Kết luận
Có lẽ Truyện Kiều sống mãi một phần bởi nghệ thuật
miêu tả nội tâm sâu sắc của Nguyễn Du. Đây cũng chính là
yếu tố nghệ thuật quan trọng góp phần xây dựng nhân vật
điển hình trong một văn bản truyện

0,5

* Lưu ý:
- Giám khảo cần vận dụng linh hoạt khi chấm để đánh giá đúng bài làm của
học sinh.
- Khuyến khích những bài viết sáng tạo.
- Điểm toàn bài cho lẻ đến 0,25.