Tháng 2/2011
Tuần 27
Tiết 121 Văn bản: SANG THU (Hữu Thỉnh)
A-Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh :
-Phân tích được những cảm nhận tinh tế của nhà thơ Hữu Thỉnh về sự biến đổi của đất
trời từ cuối hạ sang đầu thu.
-Vẻ đẹp của thiên nhiên trong khoảnh khắc giao mùa và những suy nghĩ mang triết lí của
tác giả.
-Rèn luyện thêm năng lực cảm thụ văn bản thơ trữ tình hiện đại
-Thể hiện những suy nghĩ, cảm nhận về một hình ảnh thơ, một tác phẩm thơ.
B. Chuẩn bị:
- GV: Giáo án
- HS: Học và chuẩn bị bài ở nhà.
C. Hoạt động dạy và học
 Ổn định tổ chức
 Bài cũ: Đọc thuộc lòng và diễn cảm bài thơ “Viếng lăng Bác”, tâm trạng của tác
giả được thể hiện trong bài thơ
 Bài mới:GV giới thiệu bài: Hữu Thỉnh là nhà thơ viết nhiều, viết hay về mùa thu.
Nhiều vần thơ thu của ông mang cảm xúc bâng khuâng, vấn vương trước đất trời trong
trẻo đang chuyển biến nhẹ nhàng. Bài thơ “Sang thu” là một ví dụ.
Hoạt động của GV và HS Kiến thức cơ bản
* Hoạt động 1.GV hướng dẫn HS tìm
hiểu những nét khái quát về tác giả, tác
phẩm
GV yêu cầu HS nêu những nét khái
quát về tác giả dựa vào phần chú thích
trong SGK
HS trình bày.
GV yêu cầu HS nêu hoàn cảnh sáng tạo
bài thơ.
HS trình bày.

GV: Xác định bố cục của văn bản, nêu
ND của từng phần
(GV lưu ý: bài thơ gồm 3 khổ, các khổ
tiếp nối nhau cùng thể hiện những quan
sát và cảm nhận tinh tế của tác giả về
thiên nhiên lúc vào mùa thu nên không
nhất thiết phải tìm bố cục bài thơ một
cách rành mạch.)
II. Đọc, giải thích từ khó, thể thơ
Thể thơ.
Thể thơ năm chữ.
Từ khó(SGK)
Bố cục: 2 phần
-Phần1: Khổ thơ đầu: Cảm nhận không gian
làng quê sang thu.
-Phần 2: Khổ thơ 2,3: Cảm nhận không gian
đất trời sang thu
*Hoạt động 3.Tìm hiểu nội dung văn
bản
III. Tìm hiểu nội dung văn bản
- 1 HS đọc diễn cảm khổ thơ đầu 1-Khổ thơ đầu:Tín hiệu báo thu về
GV: Sự biến đổi của đất trời sang thu
được tác giả cảm nhận bắt đầu từ
những dấu hiệu nào .
- Những dấu hiệu thể hiện sự biến đổi của đất
trời sang thu: “hương ổi”, “gió se”, “sương
chùng chình”
GV: Em hiểu như thế nào về các dấu
hiệu này? Tác giả nhận các dấu hiệu
này bằng giác quan gì.

dần sang thu.
GV: Đất trời sang thu được tác giả phát
hiện qua những dấu hiệu nào.
GV: Tác giả đã sử dụng các biện pháp
nghệ thuật đặc sắc nào để diễn tả sự
biến đổi của đất trời sang thu? Phân
tích tác dụng của các biện pháp nghệ
thuật đó.
-> Nghệ thuật: Nhân hoá, từ láy , đối lập, liên
tưởng, tưởng tượng độc đáo.
Sự cảm nhận tinh tế của tác giả trước
cảnh đất trời đang ngả dần sang thu.
(Gợi ý: Vì sao tác giả viết: Sông dềnh
dàng, chim vội vã. Đám mây vắt nửa
mình ?
HS thảo luận nội dung câu hỏi
-> “Sông… dềnh dàng” mùa thu sang nước
sông bắt đầu cạn, chảy chậm lại…
+ “Chim vội vã” Sang thu trời lạnh dần,
chúng phải gấp gáp làm tổ tha mồi
+ “Đám mây. vắt nửa mình” ở đây là sự liên
tưởng sáng tạo thú vị.
- 1 HS đọc diễn cảm khổ thơ cuối *Khổ thơ cuối: Những biến chuyển trong
lòng cảnh vật.
GV: Thiên nhiên sang thu còn được gợi
ra bằng những hình ảnh nào với đặc
điểm gì ?
- Những dấu hiệu biến đổi của của thiên
nhiên.
-> HS thảo luận , trình bày + Nắng: còn nhiều nhưng nhạt dần.

GV yêu cầu HS:
- Khái quát nội dung bài học.
-Làm bài tập phần luyện tập.
-Chuẩn bị bài: Nói với con
thơ trước vẻ đẹp của thiên nhiên trong khoảnh
khắc giao mùa.
III. Tổng kết.
1. Nội dung.
- Bài thơ thể hiện những cảm nhận tinh tế và
tâm trạng ngỡ ngàng, cảm xúc bâng khuâng của
nhà thơ khi chợt nhận ra những tín hiệu báo thu
sang.
-Những suy nghẫm sâu sắc mang triết lí về con
người và cuộc đời của tác giả lúc sang thu làm
nên đặc điểm của cái tôi trữ tình sâu sắc trong
bài thơ.
2. Nghệ thuật.
- Khắc họa được hình ảnh thơ đẹp, gợi cảm, đặc
sắc về thời điểm giao mùa hạ- thu ở nông thôn
vùng đồng bằng Bắc Bộ.
- Sáng tạo trong việc sử dụng từ ngũ( bỗng, phả,
hình như...),phép nhân hóa( sương chùng chình,
sông được lúc dềnh dàng...) phép ẩn dụ(sấm,
hàng cây đứng tuổi)
*(Ghi nhớ-Sgk)
D.Củng cố, dặn dò
- HS lắng nghe, thực hiện.
***********************************************************************
*
Tháng 2/2011

những nét chính về tác giả, tác phẩm.
GV: hãy nêu hoàn cảnh ra đời của tác
phẩm.
HS trình bày.
GV: văn bản trên đề cập đến vấn đề gì?
HS trình bày, nhận xét.
Hoạt động 2: Đọc, giải thích từ khó, bố
cục, thể loại
GV hướng dẫn HS đọc bài thơ và tìm hiểu
phần chú thích trong SGK.
GV: văn bản sáng tác theo thể loại nào?
GV: văn bản gồm mấy phần? Ý của mỗi
phần là gì?
HS trình bày bố cục của văn bản.
GV:Nhận xét về bố cục của bài thơ
I- Tác giả, tác phẩm.
a) Tác giả
- Y Phương sinh năm 1948, tên khai sinh là
Hứa Vĩnh Sước.
- Quê : Trùng Khánh - Cao Bằng, dân tộc
Tày.
-1993: Chủ tịch hội văn nghệ Cao Bằng.
- Thơ ông thể hiện tâm hồn chân thật, mạnh
mẽ và trong sáng, cách tư duy đầy hình ảnh
của con người miền núi.
b) Tác phẩm
- Bài thơ trích trong cuốn “Thơ Việt Nam”
(1945-1985), NXB Giáo dục 1997
c) Chủ đề bài thơ
- Lời người cha nói với con về lòng yêu