TRƯỜNG THCS PHÚ AN - ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN NGỮ VĂN 6 - HỌC KỲ II – NH : 2019-2020
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ĐỀ CƯƠNG ƠN TẬP HỌC KÌ II – Năm học 2019-2020
Môn : Ngữ Văn 6
PHẦN I. VĂN BẢN
Câu 1: Bài học đường đời đầu tiên
Cho đoạn văn:
“Thỉnh thoảng, muốn thử sự lợi hại của những chiếc vuốt, tôi co cẳng lên, đạp
phach phách vào các ngọn cỏ. Những ngọn cỏ gẫy rạp, y như có nhát dao vừa lia
qua. Đơi càng tôi trước kia ngắn hủn hoẳn, bây giờ thành cái áo dài kín xuống
tận chấm đi. Mỗi khi tơi vũ lên, đã nghe tiếng phành phạch giòn giã. Lúc tơi đi
bách bộ thì cả người tơi rung rinh một màu nâu bóng mỡ soi gương được và rất
ưa nhìn. Đầu tôi to và nổi từng tảng, rất bướng. Hai cái răng đen nhánh lúc nào
cũng nhai ngoàm ngoạp như hai lưỡi liềm máy làm việc.”
( Ngữ Văn 6- tập 2)
a. Đoạn văn được trích trong văn bản nào? Tác giả là ai? Tác phẩm trích từ

b.
c.
d.
e.
f.

chương mấy của truyện nào? Phương thức biểu đạt chính trong văn bản là
gì?
=> Đoạn trích trong văn bản Bài học đường đời đầu tiên.
-Tác giả: Tơ Hồi.
-Trích từ chương I truyện Dế Mèn phiêu lưu kí.
- Phương thức biểu đạt: miêu tả.
Đoạn trích kể theo lời nhân vật nào? Kể theo ngôi thứ mấy?


e.
f.

chương mấy của truyện nào? Phương thức biểu đạt chính trong văn bản là
gì?
=> Trích từ văn bản Sơng nước Cà Mau, tác giả Đoàn Giỏi, tác phẩm từ
chương XVIII của truyện Đất rừng phương Nam. Phương thức biểu đạt
miêu tả.
Đoạn trích kể theo lời nhân vật nào? Kể theo ngôi thứ mấy?
=> Đoạn trích kể theo lời kể nhân vật bé An. Ngơi thứ nhất người kể xưng
chúng tơi.
Nội dung đoạn trích: miêu tả dịng sơng Năm Căn.
Ý nghĩa( nội dung): Sơng nước Cà Mau là một đoạn trích dộc đáo và hấp
dẫn thể hiện sự am hiểu, tấm lịng gắn bó của nhà văn Đoàn Giỏi với thiên
nhiên và con người vùng đất Cà Mau.
Chỉ ra biện pháp tu từ sử dụng trong đoạn trích trên? Ghi lại những từ ngữ
thể hiện phép tu từ đó?
Em hãy viết một đoạn văn ngắn khoảng 5-7 dịng trình bày cảm nhận của
em về vùng sông nước Cà Mau.

Câu 3: Bức tranh của em gái tôi
Cho đoạn văn:
“Tôi giật sững người. Chẳng hiểu sao tôi phải bám chặt lấy mẹ. Thoạt tiên
là sự ngỡ ngàng, rồi đến hãnh diện, sau đó là xấu hổ. Dưới mắt em tơi, tơi hồn
hảo đến thế kia ư? Tơi nhìn như thơi miên vào dịng chữ đề trên bức tranh: "Anh
trai tôi"….”
a.

b.

cố lấn lên. Dượng Hương Thư như một pho tượng đồng đúc, các bắp thịt
cuồn cuộn, hai hàm răng cắn chặt, quai hàm bạnh ra, cặp mắt nảy lửa ghì
trên ngọn sào giống như một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh hùng vĩ.
Dượng Hương Thư đang vượt thác khác hẳn dượng Hương Thư ở nhà, nói
năng nhỏ nhẻ, tính nết nhu mì, ai gọi cũng vâng vâng dạ dạ”
(Ngữ Văn 6- tập 2)
a. Đoạn văn được trích trong văn bản nào? Tác giả là ai? Tác phẩm trích từ

chương mấy của truyện nào? Phương thức biểu đạt chính trong văn bản là
gì?
TL: Bài Vượt thác, tác giả Võ Quảng, trích từ chương XI của truyện Quê
nội, phương thức biểu đạt miêu tả, tự sự.
b. Đoạn trích kể theo lời nhân vật nào? Kể theo ngôi thứ mấy?
TL: Truyện kể theo lời hai nhân vật chính Cục và Cù Lao, kể theo ngơi thứ
nhất xưng chúng tơi.
c. Nội dung đoạn trích: miêu tả dượng Hương Thư trong cuộc vượt thác.
d. Ý nghĩa( nội dung): Vượt thác là bài ca về thiên nhiên, đất nuớc quê

hương, về lao động; từ đó kín đáo nói lên tình yêu đất nuớc, dân tộc của
nhà văn.
e. Chỉ ra biện pháp tu từ sử dụng trong đoạn trích trên? Ghi lại những từ ngữ

thể hiện phép tu từ đó?
f. Em hãy viết một đoạn văn ngắn khoảng 5-7 dịng trình bày cảm nhận của
em về hình ảnh dượng Hương Thư trong cuộc vượt thác.
Câu 5: Đêm nay Bác không ngủ
Cho đoạn thơ :
“Đêm nay Bác ngồi đó
Đêm nay Bác khơng ngủ
Vì một lẽ thường tình

Cấu
tạo
của
phép
so
sánh
(4
phần
)
Nhâ
n
hóa

Khái

Các kiểu tu từ

niệm
Là đối chiếu sự - So sánh ngang bằng.
vật, sự việc này
với sự vật, sự
việc khác có nét - So sánh khơng
tương đồng để ngang bằng.
làm tăng sức
gợi hình gợi
cảm cho sự diễn
đạt.

Là gọi hoặc tả
con vật, cây cối,

Ví dụ
- Trẻ em như búp trên cành
Vế A TSS
Vế B
Biết ăn ngủ, biết học hành là
ngoan.
-Những ngơi sao thức ngồi
kia
Vế A
Chẳng bằng mẹ đã thức vì
TSS
Vế B
chúng con.

- Ơng trời
Mặc áo giáp đen
Ra trận…
(Trần Đăng Khoa)
- Trâu ơi ta bảo trâu này
Trâu ra ngoài ruộng, trâu cày với
ta.
(ca dao)

- Câu trần thuật đơn Vd : Anh ấy / là một sinh viên
có từ là.
CN
VN
+Câu giới thiệu
+ Câu định nghĩa
4

VN
+ Câu miêu tả
+ Câu tồn tại

- Câu trần thuật đơn Vd:
có từ là.
+ Bà đỡ Trần / là người huyện
+Câu giới thiệu
Đông Triều.
+ Câu định nghĩa
- Vị ngữ thường + Câu miêu tả
do từ là kết hợp + Câu đánh giá
+ Truyền thuyết / là loại truyện
với danh từ
dân gian kể về các nhân vật và
(cụm danh từ)
sự kiện có liên quan đến lịch sử
tạo thành.
thời quá khứ, thường có yếu tố
Ngồi ra, tổ hợp
tưởng tượng, kì ảo.
giữa từ là với
+ Ngày thứ năm trên đảo Cô
động từ (cụm
Tô / là một ngày trong trẻo, sáng
động từ) hoặc
sủa.
tính từ( cụm
tính từ),… cũng
+ Dế Mèn trêu chị Cốc / là

+ Giờ tập thể dục giữa giờ bắt đầu
+ Khắp nơi trong sân trường tràn ngập màu áo trắng và khăn quàng đỏ
+ Không sân trường ồn ào, náo nhiệt hẳn lên
- Những hình ảnh và sinh hoạt trong giờ ra chơi
+ Dưới bóng cây xà cừ, bên hàng phượng vĩ các bạn nữ chơi nhảy dây
+ Đằng xa tiếng nói cười rộn rã của các bạn nam chơi đá cầu, bắn bi…
+ Phía sân sau trường, những đám cổ động viên hò reo , vỗ tay ủng hộ đội
bóng đá của các anh học sinh lớp lớn
+ Trên ghế đá, từng nhóm bạn đang trị chuyện, đọc truyện tranh…
- Hình ảnh đặc biệt
+ Trên cành cao những chú chim ríu rít trên cành và cất cao giọng hót như
hịa cùng khơng khí vui nhộn của sân trường trong giờ ra chơi.
+ Nắng chiều trải rộng khắp sân trường
c. Kết bài :
Tiếng trống báo hiệu giờ vào học, học sinh xếp hàng vào học, sân trường trở
lại vắng lặng
Đề 2: Tả quang cảnh buổi lễ chào cờ đầu tuần
a. Mở bài
Giới thiệu buổi chào cờ đầu tuần: Vào ngày thứ hai hàng tuần, trường em
tổ chức buổi sinh hoạt chào cờ tại sân trường.
b. Thân bài
Tả bao quát
- Đúng bảy giờ sáng, học sinh tập trung đầy đủ tại sân trường, ai cũng trang
phục chỉnh tề.
- Một hồi trống vang lên, chúng em tập trung trước sân lễ.
- Khán đài trang nghiêm (bàn thờ Tổ quốc, chân dung Bác Hồ, quốc kì, huy
hiệu “Măng non”, khẩu hiệu, bình hoa,...)
Tả cụ thể: Nghi thức
- Bạn liên đội trưởng mời các chi đội trưởng lên báo cáo sĩ số)
6

c. Mối quan hệ với mọi người (tính tình)
- Ln ln vui vẻ, cởi mở, chân thành
- Nghiêm khắc nhưng luôn vị tha
- Dù bận rộn công việc nhưng vẫn quan tâm, giúp đỡ mọi người
3. Kết bài
Tình cảm của em dành cho người đang được miêu tả
BÀI VĂN THAM KHẢO
Đề: Tả về người thân ( người mẹ).
7


TRƯỜNG THCS PHÚ AN - ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN NGỮ VĂN 6 - HỌC KỲ II – NH : 2019-2020
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Bài làm
Đi khắp thế gian không ai tốt bằng mẹ
Gánh nặng cuộc đời không ai khổ bằng cha.
(Tục ngữ Việt Nam)
Tất cả chúng ta, ai cũng có một gia đình để yêu thương và em cũng vậy. Gia
đình em gồm có bốn người là ba em, mẹ em, anh trai em và em. Người mà em
u thương nhất đó chính là mẹ của em.
Qua bao thời gian, giờ đây, mẹ đã ngồi ba mươi tuổi nhưng hình như vẫn
cịn rất trẻ. Mẹ không cao lắm. Dáng người đầy đặn. Cái dáng của mẹ là dáng của
người phụ nữ đã qua tuổi đôi mươi, trải qua nhiều năm tháng vất vả. Thời gian
thật tốt bụng. Nó đã giữ cho tóc mẹ một màu hạt dẻ, trông rất trẻ trung, năng
động. Mái tóc được uốn xoăn gọn gàng, phù hợp với gương mặt mẹ. Da mẹ
khơng trắng nhưng rất ưa nhìn. Chẳng hiểu sao, khuôn mặt trái xoan của mẹ luôn
tạo nên sự gần gũi, thân thiện. Bởi vậy, trong công việc, hầu như ai cũng yêu quý
mẹ. Nét mặt của mẹ rất hài hịa. Với đơi lơng mày rậm, mẹ thật cá tính, mạnh mẽ.
Cùng với đó là đơi mắt to, đen láy như chứa bao điều tâm sự ln nhìn đàn con

“Con có cha như nhà có nóc”.
(Tục ngữ Việt Nam)
Câu nói đó cho thấy vị trí và vai trị quan trọng của người cha trong gia đình.
Đối với em, hình ảnh của ba ln in đậm trong tâm trí và em rất yêu thương ba.
Ba em đã ngoài bốn mươi tuổi. Ba là một chiến sĩ cơng an. Điều đó khiển em
rất tự hào và hãnh diện. Ba thường phải đi trực và làm nhiệm vụ. Ba có khn
mặt chữ điền, ánh mắt nghiêm nghị. Những hơm trời nóng, ba đi làm về, gương
mặt đỏ ứng lên, mồ hôi lấm tấm trên mặt và ướt cả một mảng lưng áo. Em hiểu
rằng ba phải đứng gác dưới nắng gắt nên càng thương ba hơn. Nước da ba rám
nắng, khỏe mạnh. Những buổi tối không phải đi làm, ba lại ngồi suy tư với những
tài liệu của cơ quan. Lúc ấy, gương mặt ba đăm chiêu suy nghĩ, đôi mắt sáng
ngời, đôi chân mày rậm rạp cứ nheo lại. Mái tóc ba đã lấm tấm những sợi bạc.
Em biết rằng ba phải lo cơng việc ở cơ quan vốn gian nan và khó khăn, đặc biệt là
hết sức nguy hiểm nhưng lúc nào ba cũng cố gắng hồn thành cơng việc một cách
tốt nhất. Mỗi khi đi làm, ba thường mặc quân phục và đội chiếc mũ công an trông
rất oai nghiêm. Những lúc đêm khuya, có điện thoại gọi tới, vì nhiệm vụ là ba lại
choàng dậy và vội vã lên đường bất kể thời tiết ra sao.
Ba em không chỉ là người chiến sĩ dũng cảm ở cơ quan mà còn là người giữ
bình yên cho khu phố và cũng là người trụ cột trong gia đình. Tuy bận bịu ở cơ
quan nhưng ba vẫn không quên chăm lo những công việc trong gia đình và hết
lịng u thương con cái. Ba luôn kiểm tra, kèm cặp việc học hành của chị em
em. Ba cũng rất nghiêm khắc trong việc dạy dỗ con cái. Tuy nhiên, nhiều lúc, ba
lại rất vui tính và hài hước. Thỉnh thoảng, ba lại kể chuyện cười cho chị em em
nghe khiến hai chị em phá lên cười như nắc nẻ. Đối với bà con hàng xóm, có việc
gì là ba ln sẵn lịng giúp đỡ. Mọi người đều kính nể và yêu quý ba.
Em rất yêu qúy ba và rất tự hào vì ba là người chiến sĩ cơng an vì nước qn
thân, vì dân phục vụ. Ba là điểm tựa vững chắc cho gia đình em, giống như câu
hát:”Ba sẽ làm cánh chim, cho con bay thật xa”. Em sẽ cố gắng học thật tốt để ba
vui lòng.
Đề: Tả về người thân ( người ông).

Tơi cịn qn chưa nói tới sự quan tâm đặc biệt nữa của ơng mình về tình hình
thời sự trong và ngồi nước. Hầu hết các thơng tin về thời sự, tơi được biết qua
ơng mình. Mĩ đánh I-rắc cũng khiến ông tôi buồn bực, phiền muộn vơ cùng, làm
cả nhà xót cả ruột.
Trong nhà tơi, ơng thường coi vườn cây xanh trên tầng thượng là tài sản của
mình. Trên đó có bao nhiêu là cây, là hoa. Thứ nào ngồi tên ra cũng đều có lí
lịch riêng của nó. Nào là kỉ niệm ngày ở chiến trường về, ngày thăm Điện Biên
Phủ, ngày sinh đứa cháu đầu,… Cơng ơng tưới bón, chăm chút, băt sâu, tạo nên
vườn cây này. Sinh nhật vừa rồi của tôi, ông tặng một chiếc kèn nhỏ xinh. Tơi tự
mày mị và bây giờ đã thổi được bài “Nhạc rừng” mà ông u thích. Ỏng tơi tự
hào lắm, cứ khoe khắp khu nhà về tài của cháu mình. Nhưng tơi hiểu khơng phải
vậy, chẳng qua ông yêu tôi quá thôi!
Tôi yêu quý kính mến ơng rất nhiều và cũng biết ơng u lại tơi như vậy.
Ơng là người hay là ơng Bụt, tôi cũng không biết nữa. Tôi sẽ cố gắng học thật tốt
và đạt được nhiều kết quả cao để ông vui lòng.
Đề: Tả về người thân ( người bà).

Bài làm
10


TRƯỜNG THCS PHÚ AN - ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN NGỮ VĂN 6 - HỌC KỲ II – NH : 2019-2020
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Tuổi thơ chúng ta nhiều bạn trẻ hầu như lớn lên trong vịng tay của ơng, bà.
Và em cũng vậy, ngồi tình u thương của bố mẹ dành cho em, em cịn được
sống trong tình u thương từ người bà của em. Đó là một thứ tình cảm khăng
khít, u thương mà em ln khắc sâu trong tim mình.
Bà em năm nay đã ngoài bảy mươi tuổi nhưng bà vẫn rất khỏe. Tóc bà đã có
nhiều sợi bạc, với làn da bánh mật do đã trải qua bao sóng gió cuộc đời nhưng lại


Đề: Tả quang cảnh sân trường vào giờ ra chơi.
11


TRƯỜNG THCS PHÚ AN - ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN NGỮ VĂN 6 - HỌC KỲ II – NH : 2019-2020
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Bài làm
Cả lớp đang say sưa, chăm chú nghe cô giảng bài thì một tiếng trống giịn giã
vang lên báo hiệu giờ ra chơi đã đến.Chúng em gấp sách vở rồi vội vàng ào ra sân
trường trong niềm vui và háo hức. Ai cũng mong chờ giờ ra chơi đến để có thể
giải
tỏa
những
căng
thẳng
sau
một
giờ
học
kéo
dài.
Học sinh từ các lớp ùa ra như đàn ong vỡ tổ. Sân trường đang yên ắng bỗng
chốc được lấp đầy bởi tiếng cười nói vui vẻ làm khơng khí nhộn nhịp hẳn lên.
Bầu trời trong xanh vời vợi, vài chú chim đang chuyền cành bỗng ngừng hót để
xem chúng em chơi đùa. Sân trường chìm trong cái nắng vàng ngọt như rót mật,
vài cơn gió mát thoảng qua làm mái tóc ai tung bay phơi phới. Trên sân trường
diễn ra rất nhiều các trị chơi bổ ích phù hợp với lứa tuổi học sinh. Dưới gốc bàng
râm mát, một nhóm bạn đang chơi trị bịt mắt bắt dê. Cảnh tượng trông hết sức

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

nó mang lại cho em cảm giác thiêng liêng khó tả.
Như đã thành thói quen, thứ 2 nào em cũng đến trường sớm hơn thường lệ
để chuẩn bị cho buổi lễ chào cờ. Buổi sáng ngày hôm nay thật đẹp. Bầu trời cao
trong xanh vời vợi có vài áng mây trắng bay hững hờ. Ông mặt trời tỏa ánh nắng
ấm áp khắp muôn nơi, vạn vật như căng tràn nhựa sống, tinh khơi và tươi mới.
Khơng khí trong lành, mát mẻ, thỉnh thoảng lại có vài cơn gió thoảng qua tạo cảm
giác rất dễ chịu. Cành cây rung rinh trong gió như muốn reo vui, trên cao, những
chú chim hót líu lo làm cho khung cảnh thêm tưng bừn g, rộn rã.
Lá cờ đỏ sao vàng bay phấp phới trong gió nhẹ và nắng mai, màu đỏ vốn rực
rỡ hơm nay càng rực rỡ hơn. Cả sân trường chìm trong màu áo trắng học trò. Trên
vai mỗi người học sinh là chiếc khăn quàng đỏ thắm tượng trưng cho Đội viên.
Tiếng trống trường được đánh liền một hồi, các bạn học sinh dừng lại tất cả các
hoạt động của mình, chẳng ai bảo ai xếp hàng thật ngay ngắn, đôi mắt ngước nhìn
lên phía trên.
Khi cả trường đã ổn định, tiếng hô dõng dạc của bạn tổng phụ trách vang lên:
“Nghiêm! Chào cờ! Chào”. Tất cả học sinh và thầy cô giáo đặt bàn tay búp măng
lên đầu, ánh mắt nhìn theo lá quốc kì. Một bầu khơng khí trang trọng, thiêng
liêng bao phủ lên tồn bộ ngơi trường. Chào cờ xong, mọi người đồng thanh hát
Quốc ca. Ai cũng cố gắng hát to và dõng dạc nhất có thể. Bài hát gợi nhớ về một
thời quá khứ vàng son của dân tộc Việt Nam, nhắc nhở chúng em phải kính trọng
và biết ơn tới thế hệ đi trước, những người đã ngã xuống để chúng ta có cuộc
sống độc lập, tự do .
Sau bài hát quốc ca là đến bài hát đội ca. Bài hát có giai điệu tươi vui làm
chúng em không khỏi phấn khởi và tự nhắc mình phải học tập thật tốt để xứng
đáng cháu ngoan Bác Hồ. Cuối cùng, bạn tổng phụ trách lên nhận xét tình hình
học tập và thực hiện nề nếp của cả trường trong tuần vừa rồi, khen ngợi những
lớp thực hiện tốt, đồng thời phê bình và nhắc nhở một số cá nhân, tập thể về
những khuyết điểm còn tồn tại.