GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC HỌC SINH LỚP 4
I. Đặt vấn đề:
Đất nước trong thời kỳ hội nhập, phát triển cùng với các nước trên thế
giới. Việc nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục đạo đức cho học sinh là đòi
hỏi thường xun của cơng tác giáo dục, đồng thời cũng là đòi hỏi cấp thiết của
việc nâng cao chất lượng giáo dục hiện nay. Đặc biệt là khi nền kinh tế thị trường
đang cuốn hút mạnh mẽ, mọi tầng lớp, mọi lứa tuổi vào cơng việc làm giàu cho
dân cho nước. Hiện nay ngày càng xảy ra các tệ nạn như nghiện hút, chích, quậy
phá… Trong đó có một số lứa tuổi học sinh. Ngun nhân dẫn đến tình trạng
trên là do một phần do các em ảnh hưởng phim ảnh ,bạn bè lôi kéo …về phía
gia đđình, nhiều cha, mẹ mải lo chuyện làm ăn, ít thời gian để gần gũi quan tâm
đến các em, thiếu sự hiểu biết trong việc giáo dục kết hợp giữa nhà trường- gia
đình và xã hội. Chính vì lẽ đó mà người giáo viên cần phải có sự nỗ lực trong
cơng việc giáo dục đạo đức cho học sinh, chú trọng những học sinh do mình chủ
nhiệm.
Trong thực tế thì bất kỳ người cơng dân nào dù cơng tác, lao động ở lĩnh
vực nào trong xã hội đều phải trải qua trường tiểu học. Lý luận và thực tiễn
đều khẳng định sâu sắc đến cuộc đời học sinh. Chính vì vậy việc giáo dục đạo
đức đã được coi trọng và tiến hành ngay từ bậc tiểu học.
Vậy làm thế nào để cho học sinh của mình trở thành những đứa con ngoan trò
giỏi, là con người có ích cho xã hội. Xuất phát từ những vấn đề trên làm tơi trăn
trở và suy nghĩ : "Giáo dục đạo đức cho học sinh lớp 4" và ngay từ những ngày
đầu của năm học tơi ln ln chú trọng giáo dục đạo đức cho học sinh. Tơi
hướng tới lời dạy của Bác:
"Hiền, dữ đâu phải là tính sẵn
Phần nhiều do giáo dục mà nên"
II. Mục đích đề tài:
Đề tài mà tơi nghiên cứu nhằm hình thành nhân cách cho học sinh lớp 4 ,
hành vi đạo đức phù hợp với lứa tuổi trong các mối quan hệ của các em với bản
thân, gia đình, nhà trường , xã hội .
Mục đích giáo dục đạo đức cho các em phải có được các chuẩn mực sau:

trung thực, chủ nghĩa cá nhân, nói không đi đôi với làm và một số tệ nạn xã hội
nó ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện nhân cách của người học sinh…Một
bộ phận không nhỏ nhân dân lại có lối sống thực dụng kiếm tiền bằng mọi hình
thức. Chính những cái đó nó đã ảnh hưởng đến các em học sinh, đặc biệt môi
trường gia đình cũng không kém phần ảnh hưởng đến nhân cách các em, gia đình
sống không hòa thuận, bố mẹ mải kiếm tiền không quan tâm đến con cái…Còn
hậu quả là con cái phải gánh chịu. Một số gia đình khá giả vì quá nuông chiều
con làm cho trẻ thích nghi với lối sống thụ động, ỷ lại, lười lao động, sa vào
các tệ nạn xã hội.
2/ Thực trạng:
Các em học sinh ở vùng nông thôn cuộc sống đã gặp nhiều khó khăn, điều
kiện giao tiếp với môi trường bên ngoài còn rất ít, ở gia đình các em gặp rất
nhiều khó khăn, thiếu thốn đủ thứ, chính vì thế đa số phụ huynh quanh năm
suốt tháng lo chuyện làm ăn kinh tế mà không có thời gian quan tâm đến việc
giáo dục đạo đức, chăm lo cho con cái… có một số gia đình không đủ điều kiện
mua sắm đồ dùng học tập, quần áo cho các em. Chính ñieàu đó làm cho các em
mặc cảm với bạn bè, thầy cô nên các em tỏ ra chán nản, ham chơi ... Cũng có
nhiều bậc phụ huynh cứ đinh ninh rằng mình đã làm đầy đủ cho con cái, mà thiếu
đi sự quan tâm đến các em thì cũng dẫn đến các em hư hỏng . Từ những nguyên
nhân nêu trên dẫn đến caùc em ngày càng bị sa sút về mặt đạo đức.
- Thực trạng dạy đạo đức hiện nay:
Trong giảng dạy giáo viên thường sử dụng các khuôn mẫu ứng xử có
sẵn, một chiều.
Dạy học đạo đức tiểu học nói chung và dạy học đạo đức lớp 4 nói riêng,
việc sử dụng các phương pháp hiện đại như: Đóng vai, đóng tiểu phẩm,… việc
tổ chức nhiều loại trò chơi khác nhau như: Đố vui, ghép hoa, ghép chữ, phóng
viên…
Tổ chức cho các em chơi một trong các trò chơi nêu trên, song hoạt
động này giáo viên chỉ thuyết trình hoặc đàm thoại, giảng giải.Trong q trình
dạy đạo đức, phần này giáo viên cũng chưa đầu tư đầy đủ. Tóm lại: Việc sử

ba mơi trường này có mối quan hệ chặt chẽ, mật thiết với nhau, hỗ trợ cho nhau
để giáo dục đạo đức .
1. Đối với gia đình: Gia đình là tế bào của xã hội, vai trò của gia đình rất quan
trọng, gia đình có một vị trí đặc biệt đối với mỗi con người. Đó là mái ấm, là
chiếc nơi ni dưỡng cả đời người. Hiện nay thu nhập của đa số gia đình tăng lên
đáng kể, nhưng do cơ chế thị trường mà nhiều bậc làm cha làm mẹ ít có thời gian
trò chuyện, tâm sự với con . Chính vì lẽ đó mà dần dần dẫn đến mối liên kết gia
đình trở nên lỏng lẻo, rời rạc hoặc có trường hợp ơng bà cha mẹ chiều chuộng
con cái q mức khơng muốn con làm bất cứ việc gì trong gia đình nên chúng chỉ
biết hưởng thụ mà khơng biết quan tâm, chăm sóc người khác.
Để hình thành các chuẩn mực hành vi đạo đức cho con cái trong gia đình,
cha mẹ cần phải giáo dục để các em hiểu được giá trị đạo đức như khoan dung,
lễ độ , biết tơn trọng bản thân và tơn trọng người khác, hiếu thảo, siêng năng,
chia sẻ… cha mẹ cần biết rằng khơng chỉ nói sng trong việc giáo dục con cái
mà cần giáo dục cho các em bằng các tình huống cụ thể.
Ví dụ: Khi khách đến nhà thì phải làm sao?
Khi đi đâu, đi chơi về phải thế nào?
Hiện nay các bậc phụ huynh đều cho rằng một đứa con ngoan tức là học
giỏi, nhiều thành tích, điểm cao… vì vậy các bậc cha mẹ ra sức lao động cung
cấp cho con đi đến "thành tài" mà qn đi việc "thành nhân" như vậy là chưa
đúng. Bác Hồ đã nói: " Có tài mà khơng có đức là người vơ dụng, có đức mà
khơng có tài thì làm việc gì cũng khó" Vì vậy cần phải chú ý kết hợp cả tài năng,
nhân đức và cách học làm người. Nói tóm lại trong gia đình cần phải biết:
- Cha mẹ là tấm gương sáng để con cái noi theo đó là từng lời ăn tiếng nói,
cách xưng hơ, cách sắp xếp cơng việc…
- Trò chuyện lắng nghe ý kiến, lời u cầu, đề nghị của con cái.
- Giáo dục truyền thống gia đình, dòng họ, nêu cao tấm gương tiêu biểu.
- Sắp xếp thời gian hợp lý để các em giúp đỡ gia đình những việc vừa sức và
học tập đầy đủ.
- Cho các con biết những khó khăn của cha mẹ, của gia đình.

các em được vui chơi, lao động, tìm hiểu qua các bài tập đọc, bài đạo đức. Các
em thấy rõ mình là những người học sinh ngồi dưới mái trường xã hội chủ nghĩa
đang được nhiều tổ chức xã hội quan tâm, giáo dục. Nên bản thân mỗi em phải
cố gắng học tập tốt, trau dồi đạo đức để sau này lớn lên góp phần xây dựng q
hương đất nước.
4. Mỗi thầy cơ giáo là một tấm gương sáng cho học sinh noi theo:
Cơ giáo phải gương mẫu, phải giữ gìn phẩm chất, uy tín danh dự của nhà
giáo, có lối sống lành mạnh trong sáng, trung thực và đối xử cơng bằng với học
sinh.
Thường xun học tập, rèn luyện để nâng cao phẩm chất đạo đức, trình
độ chính trị, chun mơn nghiệp vụ và đổi mới phương pháp giảng dạy.
5. Giáo viên phải xác định đúng mục tiêu và chuẩn kiến thức của từng bài,
từng hoạt động:
6. Giáo dục cho các em một số chuẩn mực hành vi đạo đức trong quan hệ với
bản thân:
7. Giáo dục cho học sinh biết lựa chọn cách ứng xử phù hợp trong các tình
huống thể hiện tình cám kính già, u trẻ:
Tình huống 1:Cha mẹ vừa đi làm về .
Tình huống 2: Cha mẹ đang bận việc.
Tình huống 3: Ông bà hoặc cha mẹ bò ốm mệt .
Trước ba tình huống như thế thì chúng ta cần xử lý ra sao? Khơng lẽ hỏi
đáp hay giảng giải? như thế là khơng được, phải làm thế nào để các em hứng thú,
tích cực hoạt động trong giờ học và nắm bài chắc chắn, thế là tơi chia lớp
thành các nhóm, phân cơng mỗi nhóm xử lý đóng vai một tình huống. Các em
rất thích và thảo luận sơi nổi rồi nhập vai. Hết thời gian thảo luận và ba nhóm lên
thể hiện trước lớp.
Kết quả: Nhìn chung các em đóng vai đạt, xử lý tình huống rất phù hợp.
- Đối với tình huống 1: Các em đđưa ra ý kiến nếu gặp trường hợp nầy, em rót
nước mời cha mẹ uống ,nghỉ mệt xong em sẽ dọn cơm mời ba mẹ ăn.
- Đối với tình huống 2: Các em lên thể hiện tốt lắm và còn biết đưa ra nhiều

Xây dựng được mối quan hệ tốt giữa gia đình - nhà trường và các tổ chức
xã hội. Thể hiện ở được ở những mối quan hệ của các em với bổn phận của
mình ở lớp, ở gia đình, ở chi đội, ở nơi cơng cộng.
Giáo viên phải biết khơi dậy trong học sinh những tình cảm trong sáng,
thơi thúc các em làm việc tốt, có thái độ bất bình trước những hành vi xấu.
2. Về phía học sinh:
Học sinh tiếp thu bài tốt, kỹ năng diễn đạt trước lớp, cách tổ chức các
hoạt động để hợp tác với nhau trong học tập, trong lao động… cách xử lý các tình
huống … được nâng lên rõ rệt.
Các em biết nội dung và ý nghĩa một số chuẩn mực hành vi đạo đức và pháp
luật phù hợp với lứa tuổi lớp 4, trong quan hệ của các em với quê hương, đất
nước, với hành vi việc làm của bản thân.
Biết nhận xét, đánh giá các ý kiến, quan niệm, hành vi, việc làm có liên quan
đến chuẩn mực đã học; biết lựa chọn cách ứng xử phù hợp trong các tình huống
và biết thực hiện các chuẩn mực đã học vào trong cuộc sống hàng ngày.
Kết quả xếp loại hạnh kiểm cuối năm 100% học sinh được xếp loại đạt (Đ).
Học sinh xếp loại môn đạo đức hoàn thành và hoàn thành xuất sắc .
IV. Kết luận chung:
Dạy học môn đạo đức là một khoa học, là một nghệ thuật sư phạm, chính
vì vậy phải có phương pháp khoa học . Hiện nay, đổi mới phương pháp dạy học
đang hứa hẹn nhiều triển vọng tốt đẹp. Môn đạo đức là môn học được xem là
môn học có vai trò đặc biệt trong việc hình thành nhân cách học sinh tiểu học.
Học sinh tiểu học đến trường để học cách sống, học cách học, người giáo
viên thực sự là người mẹ thứ 2 của các em, trực tiếp chăm sóc, dạy dỗ, uốn nắn
cho trẻ bằng nhiều phương pháp. Vì vậy, người giáo viên có tác động giáo dục
học sinh bằng toàn bộ nhân cách của mình . Những vấn đề nghiên cứu trên nó
đã đem lại hiệu quả rõ rệt .Những học sinh tôi trực tiếp phụ trách trong quá
trình học tập và rèn luyện thì em nào cũng ngoan ngoãn, có đạo đức tác phong
tốt, có ý thức vươn lên trong học tập, biết kính thầy yêu bạn, kính trọng ông bà
cha mẹ, các em đều là những con ngoan, trò giỏi, các em sẽ là những người công