Mục lục:
Chương 1: Khai cuộc là gì
Phần 1: Các qui tắc chung
Phần2: Các khái niệm đặc biệt
Chương 2: Các nước đi khởi đầu của Trắng
Phần 1: Các nước đi hoàn hảo
Phần 2: Các nước đi trung bình
Phần 3: Các nước đi kém
Chương 3: Các nước đi khởi đầu cho Đen
Phần 1: Các nước đi hoàn hảo
Phần 2: Các nước đi trung bình
Phần 3: Các nước đi kém
Chương 4: Đánh giá nước đi (Evaluation of Moves: The Practical Approach)
Chương 5: Phòng thủ Sicilian: Các khái niệm cơ bản
Phần 1: Giới thiệu
Phần 2: Các khái niệm cơ bản
Chương 6: Phòng thủ Sicilian nâng cao
Chương 7: Queen''''s Gambit Declined: Các khái niệm cơ bản
Chương 8: Queen''''s Gambit Declined nâng cao
Chương 9: Những nước đi tồi và làm thế nào để không đi chúng
Chương 10: Nhập thành: sớm hay muộn
Chương 11: Tốt: Trung tâm, đội hình và các điểm yếu.
=========================================
Chương 1
Khai cuộc là gì ?
Phần 1. Những qui tắc chung
Phần mở đầu của một ván cờ được gọi là khai cuộc. Tầm quan trọng của nó so với trung cuộc và
tàn cuộc như thế nào ?
Câu hỏi này đã được tranh cãi từ nhiều góc độ nhưng chưa có một câu trả lời dứt khoát nào -
người chơi cờ cần nhắm tới khả năng chơi tốt ở cả ba giai đoạn. Tuy nhiên, ta có thể nói rằng bạn
nên nghiên cứu khai cuộc đầu tiên. Một thành ngữ Đức cho rằng "Khai cuộc tốt có nghĩa là bạn đã

Với Fischer, các thế cờ linh động là quy luật không đổi. Đó là lý do vũ khí chính của ông khi chơi
quân Đen luôn là Najdorf Sicilian chống lại 1 e4 và King''''s Indian và Grunfeld chống lại 1 d4.
Những khai cuộc này đòi hỏi độ chính xác cực cao trong các nước đi của Trắng để thế chủ động
không rơi vào tay Đen. Fischer ưa thích những tình huống như vậy và luôn nắm ngay bất cứ cơ
hội nào. Nếu Trắng chơi hoàn hảo, ông nhận ra rằng sẽ cần có thời gian để tạo thế cân bằng. Rất
ít khi ta thấy những đợt tấn công không có lợi trong các ván cờ của Fischer. Robert Byrne kể rằng
khi họ cùng phân tích các ván cờ vào cuối những năm 1960, Fischer xem qua một số ván cờ của
Bryne và tỏ ra rất ngạc nhiên khi thấy Bryne tấn công với quân Đen. (jumping the gun in playing
attack with the Black pieces). Không tán thành, Fischer khuyên: "Khi chơi quân Đen bạn cần đạt
được thế cờ ngang bằng trước khi chuyển sang tấn công".
Nói chung, Trắng nên nhắm đến mục tiêu có được một số lợi thế nhỏ sau khai cuộc trong khi Đen
nên nhắm đến một thế trận cân bằng. Tuỳ theo mục đích chính của Đen là cần thắng hay hoà, Đen
sẽ nhắm đến thế trận linh động hay thế trận an toàn, cân bằng. Liệu điều này có nghĩa là không có
nước nào khác, ngoài những nước được ghi nhận trong các lý thuyết khai cuộc, có thể được coi là
tốt nhất ? Tất nhiên là không - những nước đi hoặc kế hoạch khác có thể hợp lý khi có lý do tâm lý
hay thực tế. Ví dụ, với đối thủ chơi không tốt khi khai cuộc không nằm trong lý thuyết, một nước đi
bất ngờ với đối thủ này có thể tạo ra lợi thế rất lớn. Hay một người chơi biết, hiểu và thích thú với
một loại khai cuộc nhưng những nhà lý thuyết cho rằng loại khai cuộc này sẽ gây bất lợi. Không
sao cả. Mọi kỳ thủ nên chơi loại khai cuộc mà mình thấy thích và hiểu rõ nhất.
Một điểm khác cũng quan trọng là bạn cần có cái nhìn logic với cách chơi khai cuộc của bạn. Nếu
Trắng <i>tự nguyện</i> chọn khai cuộc - nếu Đen chơi chính xác - sẽ đưa lợi thế cho đối phương
thì quả là một sự dại dột. Các nước đi thử nghiệm với Trắng cần được giới hạn ở những nước mà
trong trường hợp tồi tệ nhất cũng dẫn tới thế cờ cân bằng. Đen không nên liều chọn khai cuộc mà
nếu Trắng chơi chính xác, Đen sẽ rơi vào tình thế bất lợi đến mức khả năng hồi phục là rất thấp.
Các nước đi thử nghiệm với Đen cần được giới hạn ở những nước chỉ cho Trắng một lợi thế rất
nhỏ, tối đa là bất lợi hơn một chút so với lý thuyết.
Khai cuộc kéo dài bao lâu ? Ranh giới giữa khai cuộc và trung cuộc là không rõ ràng. Rất nhiều
sách về khai cuộc hiện nay thường xuyên phân tích tới nước 20 và hơn nữa. Trong trường hợp
này, ván cờ đã đến giai đoạn trung cuộc. Một cách đơn giản, khai cuộc kết thúc khi các quân đã
được phát triển xong.Thường thì điều này diễn ra trong vòng 10-15 nước. Một cách khác, chúng ta

mở cho Hậu và Tượng cánh Vua và nhờ đó Tượng cánh Vua có thể được phát triển nhanh chóng.
Phát triển Tượng và Mã cánh Vua giúp cho Trắng có thể nhanh chóng nhập thành cánh Vua. Tính
chất đặc trưng của các loại khai cuộc bắt đầu với 1. e4 là tương đối mở và linh hoạt. Nước đi này
đạt được cả ba mục đích của khai cuộc.
1. d4
Nước đi này có thể được coi là nước đi tương ứng với 1. e4 bên cánh Hậu. Trắng đưa tốt vào ô
d4 đồng thời tạo sức ép lên e5. Đường chéo được mở cho Tượng cánh Hậu và một phần cột d
được mở cho Hậu. Những nước đi tiếp theo 1. d4 thường liên quan tới khu trung tâm và cánh
Hậu. Nước đi này đạt được hai trong số 3 mục tiêu của khai cuộc. Chiến lược là tính chất chủ yếu
của khai cuộc bắt đầu với 1. d4.
1. c4 (English opening - khai cuộc kiểu Anh)
Nhìn qua nước đi này dường như không có ích gì vì nó chỉ mở đường phát triển cho Hậu. Giá trị
chủ yếu của nó là nó tạo áp lực lên d5, sẽ được tiếp viện với nước đi lôgíc tiếp theo 2. Nc3. Khi đó
Mã cánh Hậu có thể tạo sức ép tối đa lên khu trung tâm khi tốt cột c đã được đưa lên với cùng
nhiệm vụ. Khi tính cả nước đi tiếp theo 2. Nc3, chúng ta có thể thấy 1. c4 đạt được hai mục đích
của khai cuộc. Khai cuộc kiểu Anh thường phát triển cánh Hậu với Hậu sử dụng các ô a4, b3, c2.
Khai cuộc kiểu Anh là một khai cuộc chiến lược khá tích cực (fairly active strategic opening).
1. Nf3
Đây là nước đi lý tưởng theo các khái niệm khai cuộc vì nó đạt được cả ba mục tiêu. Trừ khi định
chuyển sang một loại khai cuộc khác, Trắng sẽ tiếp tục với 2. g3, 3. Bg2 và 4. O-O. Chỉ trong 4
nước, Trắng đã nhập thành, tạo sức ép lên khu trung tâm với Mã cánh Vua và sức ép tiềm tàng từ
với Tượng cánh Vua. Phải thừa nhận rằng đây không phải là một kết hoạch thụ động. Mặc dù vậy
nó hoàn toàn phù hợp với các khái niệm khai cuộc hiện đại. Thường thi các ván cờ bắt đầu với 1.
Nf3 sẽ chuyển sang các dạng khác: tiếp tục với 2. d4 sẽ là các khai cuộc với tốt cột d và 2. d4 dẫn
tới khai cuộc kiểu Anh.
1. g3
Mặc dù nước đi này có vẻ thụ động nhưng nó giúp Trắng đạt được cả ba mục đích. Sau 2. Bg2
(sự phát triển của Tượng ở cánh được gọi là fianchetto), Tượng Trắng kiểm soát 2 ô trung tâm
quan trọng e4 và d5. Trong các nước đi tiếp theo, Trắng có thể tăng cường sức ép lên d5 bằng
cách đi 3. c4 và 4. Nc3 hoặc hoàn thiện phát triển cánh Vua với 3. Nc3 và 4. O-O. Ta có thể thấy

1. f4
Nước đi này không giúp gì cho việc phát triển quân và làm yếu cánh vua đi một chút. Bù lại nó tạo
sức ép lên ô trung tâm e5.
Phần 3: Những nước đi kém
Tất cả những nước đi còn lại là kém. Đừng đi chúng. Một lời bình luận ngắn gọn cho mỗi nước đi
kém là đủ.
1. a3, 1. a4 - những nước đi này phí phạm thời gian
1. Na3, 1. Nh3 - cả hai nước đi này đều phát triển Mã xa khỏi khu trung tâm
1. h3, 1. h4 - vừa phí thời gian vừa làm yếu cánh Vua
1. f3 - nước đi này không có tác dụng gì cho phát triển quân và làm yếu cánh Vua.
1. g4 - làm cánh Vua suy yếu nghiêm trọng
1. c3, 1. e3, 1.d3 - thụ động một cách không cần thiết. Những nước như thế có thể dùng cho Đen
nhưng không cho Trắng.
Vì tôi không muốn các bạn đi những nước đi kém nên tôi không trình bày chúng trong hình nào cả.