"Don't study, don't know - Studying you will know!"
NGUYEN TRUNG HOA
GIÁO TRÌNH MÔN HC
LP TRÌNH TRC QUAN
Tài liu tham kho iii
PHN I
MICROSOFT ACCESS
mang tính k tha cao, tit kim đc thi gian lp trình.
Tuy nhiên, vi các phng pháp lp trình trên đu đòi hi lp trình viên phi nh rt nhiu
câu lnh vi mi lnh có mt cú pháp và tác dng riêng, khi vit chng trình phi t lp ni
các lnh đ có mt chng trình gii quyt tng bài toán riêng bit.
Lp trình trc quan
2
Trong xu hng phát trin mnh m hin nay ca Tin hc, s ngi s dng máy tính tng
lên rt nhanh và máy tính đc s dng trong hu ht các lnh vc ca đi sng nên đòi hi
các ngôn ng lp trình cng phi đn gin, d s dng và mang tính đi chúng cao. Chính vì
vy phng pháp lp trình trc quan ra đi. c đim ca các ngôn ng lp trình trc quan là
d
s dng, trin khai các ng dng mt cách nhanh chóng.
Hin nay các ngôn ng lp trình, h qun tr c s d liu theo hng trc quan thng
dùng nh : Visual Basic, Visual Foxpro, Visual C, Delphi...
Trong chng trình này gii thiu mt s chng trình lp trình thng dùng nh Access,
Basic và VB .Net đ làm quen vi phng pháp lp trình trc quan trong vic trin khai mt
s các ng dng.
c đim ni bt ca ph
ng pháp lp trình trc quan là :
- Cho phép xây dng chng trình theo mt hng khác gi là event - driven programming
(lp trình theo tính hung), ngha là mt chng trình ng dng đc vit theo kiu này
đáp ng da theo tình hung xy ra lúc thc hin chng trình. Tình hung này bao gm
ngi s dng n mt phím tng ng, chn la mt nút lnh hoc gi mt lnh t mt
ng dng khác chy song song cùng lúc.
- Ngi lp trình trc tip to ra các khung giao din (interface), ng dng thông qua các
thao tác trên màn hình da vào các đi tng (ojbect) nh hp hi thoi hoc nút điu
khin (control button), nhng đi tng này mang các thuc tính (properties) riêng bit
nh : màu sc, Font ch.. mà ta ch cn chn la trên mt danh sách cho sn.
- Khi dùng các ngôn ng lp trình trc quan ta rt ít khi phi t vit các lnh, t chc
chúng ta khi đng :
- Bt máy tính
- Chn Start --> Program --> Microsoft Access
Hoc nhn đúp chut ti biu tng ca Access trên Desktop.
Lp trình trc quan
4
Lúc đó s xut hin làm vic ca ACCESS nh sau :
-
2.3. Khái nim v c s d liu trong Access
C s d liu là mt tp hp các d liu liên quan đn mt ch đ hay mt mc đích qun
lý nào đó. Các thành phn ca c s d liu Access bao gm :
- TABLE (bng) : là thành phn c bn ca c s d liu, nó cho phép lu tr d liu phc
v công tác qun lý. Trong mt Table, s liu đc t chc thành các trng (Field) và các
bn ghi (Record).
- QUERY (vn tin) : là công c đ truy vn thông tin và thc hin các thao tác trên d liu.
Query cho phép liên kt các d liu t nhiu Table khác nhau, chn la các thông tin cn
quan tâm, nó là nn tng đ xây dng các báo cáo theo yêu cu thc t.
- FORM (mu) : cho phép xây dng các mu nhp s liu ging nh trong thc t. Ta có th
cùng lúc nhp s liu vào nhiu Table khác nhau thông qua SubForm.
- REPORT (báo cáo) : là các báo cáo s liu đ thông báo kt qu
cho ngi s dng. Trong
Report ta có th kt hp vi Query đ to các báo cáo theo nhng yêu cu khác nhau trong
thc t. Trên Report bao gm s liu, hình nh, đ th... đ mô t cho s liu.
To c s d liu mi
To c s d liu mi theo
mu có sn.
M c s d liu đã có
2.4.4 Du rào :
- " ... " : rào giá tr chui. Ví d : "Nguyn Vn A"
- [ ... ] : rào tên bin. Ví d : [diem1] + [diem2]
- #mm/dd/yy# : rào giá tr ngày. Ví d : #01/01/68#
Lp trình trc quan
7
BÀI 3. LÀM VIC VI C S D LIU
3.1. TO C S D LIU
3.1.1 To c s d liu bng WIZARD
Cho phép to c s d liu theo s hng dn ca ACCESS thông qua các mu có sn.
Thông thng các c s d liu này không phù hp vi cách t chc c s d liu thng
dùng nên nu to c s d liu theo kiu này đòi hi phi sa đi nhiu. Không nên to c s
d liu theo kiu này.
- Bc 1 : ngay sau khi khi đng ACEESS ta chn vào nút Database Wizard và OK.
- Bc 2 : lúc đó trên màn hình xut hin ca s sau :
Lúc này ta chn mt mu c s d liu trên bng cách Double Click chut ti biu tng
tng ng ri chn OK.
- Bc 3 : lúc đó trên màn hình xut hin ca s sau : Lp trình trc quan
8
Lúc này phi vào tên ca c s d liu trong mc : File name :, sau đó chn Create
Tip tc trên màn hình s xut hin các ca s yêu cu khai báo danh sách các Table, các
Field, kiu màn hình, các mu báo cáo, tiêu đ và biu tng ca c s d liu...
Trong các bc đó ta ch vic la chn theo yêu cu và Double Click vào Next đ chuyn
sang ca s k tip cho đn màn hình cui thì chn Finish.
3.1.2
- Bc 1 : Chn File - New Database
- Bc 2 : chn nút General, bm chut vào biu tng Blank Database, sau đó chn OK.
Nu mun to CSDL theo mu thì chn nút Database, sau đó chn biu tng tng ng.
- Bc 3 : gõ vào tên c s d liu cn to là Qun lý sinh viên trong mc File name. Qui
đnh th mc cn lu tr Database trong mc Save in. Sau đó chn nút Create
Lúc này ta có ca s làm vic vi c s d liu Qun lý sinh viên nh sau :
Lúc này ta có th làm vic vi các thành phn ca Database nh Table, Query, Form,
Report, Macro và Modules.
Lp trình trc quan
11
BÀI 4. LÀM VIC VI TABLE
Table là thành phn c bn ca c s d liu trong Access, nó có nhim v lu tr các s
liu phc v quá trình qun lý.
4.1. To cu trúc ca Table
lu tr s liu trên Table trc ht ta phi to cu trúc ca Table bng cách qui đnh tên
ca Table, tên và thuc tính ca các trng.
Ta có th to Table bng cách chn New trong hôp thoi c s d liu hoc chn trên thanh
thc đn Insert - Table, lúc đó xut hin ca s cho phép chn cách to Table nh sau :
4.1.1 To Table bng Wizard
Phng pháp này cho phép to Table theo các mu có sn ca Access.
- B
c 1: chn Table Wizard trong hp trên ri OK
- Bc 2: chn tên Table, tên trng theo mu có sn ca ACCESS và sa đi li theo yêu
cu thc t. Chn NEXT đ thc hin các công vic k tip nh sa tên trng, tên Table
và sau cùng chn FINISH đ kt thúc.
4.1.2 To Table bng DATASHEET VIEW
Phng pháp này cho phép to Table theo cách s dng mt mu biu cho trc và
ACCESS da vào đó đ to ra Table.
Lp trình trc quan
• Description : ni dung mô t cho trng. Ni dung đc dùng làm tiêu đ cho
trng khi thit lp các Form hay Report khi dùng Wizard.
Trong mc Data Type, chúng ta có th chn mt trong các kiu sau :
Tên Ý ngha
Text Cha tp hp các ký t tùy ý, dài ti đa 255 ký t
Memo Dài ti đa 65535 ký t
Number Cha giá tr s
Lp trình trc quan
14
Date/Time Giá tr ngày hoc gi
Currency Tin t, có đn v tính
Auto Number Giá tr s nhng không thay đi đc dng th hin
Yes/No Giá tr True hoc False
Hyperlink Ni dung là vn bn hay kt hp gia vn bn và s đc s dng nh
mt đa ch hyperlink (siêu liên kt)
Lookup Wizard Chn mt giá tr trong danh sách các giá tr cho trc
Chú ý : tng ng vi mi kiu d liu s khai báo thêm các thuc tính ca nó trong Field
Properties gm các thuc tính chung (General) và thuc tính nhp s liu (Lookup).
Ví d : vi kiu d liu Text ta khai thêm :
Tên Ý ngha
Field Size rng ti đa cha sn
Format Cách hin th giá tr
Input Mask Qui đnh mu nhp liu
Caption Mt chú thích khác cho Field, dùng vi Form, Report
Default Value Giá tr cho trc
Validation Rule Qui đnh cách kim tra s liu nhp
Validation Text Thông báo khi nhp s liu sai
Required Chn Yes nu bt buc phi nhp ni dung
Allow Zero Length Chn Yes nu chp nhn giá tr rng
- Chn tên ca Table cn hiu chnh.
- Chn Open hoc Double Click ti đó.
- Chn Format đ đnh dng, sau đó :
• Font : thay đi kiu ch.
• Cells : thay đi cách th hin nh : Gridlines Shown (che hay hin đng li),
Cell Effect (trình bày ô s liu phng, nhô lên hoc lõm xung), Gridline Color
(màu sc ca nét gch), Background Color (màu nn ca ô).
• Column Width : qui đnh đ rng c
t.
• Hide Column : che bt ct. Nu mun hin li chn Unhide Column.
4.4. Khai thác s liu trên Table
Cho phép khai thác s liu mt cách tc thi khi đang làm vic trc tip trên Table. Nu
mun t đng hóa công tác khai thác thông tin và có các báo cáo đp mt thì ta phi dùng
Report, Query, Macro hoc lp trình bng Visual Basic.
4.4.1 Tìm và thay th
Cho phép tìm và thay th ni dung trên mt trng nào đó trong Table.
- a con tr v trng cn tìm và thay th.
- Chn Edit - Replace
4.4.2 Thay đi v trí trng
- Chn ct cn thay đi v trí (đ
a du chut lên tiêu đ trng).
- Drag chut đ đa trng v v trí mi.
4.4.3 Sp xp
- Chn trng làm khóa đ sp xp.
Lp trình trc quan
17
- Chn trên thanh thc đn Record - Sort (hoc chn biu tng)
- Chn sp tng dn (Sort Ascending) hoc gim dn (Descending).
4.4.4 Lc bn ghi
19
- Bc 3: đóng ca s khai báo cu trúc Table (bm chut vào du X góc trên bên phi) và
chn Yes đ ghi li cu trúc.
- Bc 4 : gõ vào tên ca Table là Ho So và chn OK trên ca s sau :
- Bc 5 : qui đnh có đnh ngha khóa chính hay không qua màn hình sau :
Chn No (không đnh ngha khóa).
Lúc này ta có mt Table va đc đnh ngha xong.
Câu 2 : Nhp s liu vào Table :
- a con tr v tên Table.
- Chn Open.
- Nh
p s liu qua màn hình nh sau.
Chú ý : trong quá trình nhp s liu ta thng dùng các thao tác sau :
- iu chnh đ rng ct : đa chut v cnh phi tiêu đ ct ri Drag chut.
Lp trình trc quan
20
- i kiu ch : chn Format - Font , chn kiu ch thích hp.
Câu 3 : sp xp theo th t ABC ca tên
- Chn trng làm khóa đ sp xp là Tên (đ con tr trng đó).
- Chn trên thanh thc đn Record - Sort (hoc chn biu tng)
- Chn sp tng dn : Sort Ascending
Câu 4 : ch xem các sinh viên lp 94T
- Chn trên thanh thc đn Record - Filter (hoc ch
n biu tng)
- Chn Filter by Form
- Qui đnh cách lc theo mu sau :
• a con chut v trng Malop Click chut và chn tên lp là 94T
• Bm phím phi ca chut chn Apply Filter. Lúc này ch còn các bn ghi tha