Falco

Ngân hàng cho vay, sáng tối lẫn lộn
Trần Phương Minh
Hiện tại Citibank cũng như nhiều ngân hàng khác của Mỹ nắm giữ tới gần 60%
vốn của nền kinh tế Mỹ. Thử hình dung nếu một ngày kia Citibank vì những sai
lầm khi cho vay dẫn đến việc bị mất khả năng thanh toán các khoản nợ hay
không có đủ tiền để dự trữ thì sẽ ra sao? Nhiều chuyên gia ngân hàng trên thế
giới cho rằng đó sẽ là một thảm hoạ, bởi hoạt động ngân hàng là một hoạt động
có tính dây chuyền đối với toàn bộ nền kinh tế. Và khi Citibank sụp đổ thì rất
nhiều ngân hàng khác cũng sụp đổ theo và toàn bộ nền kinh tế Mỹ cũng sẽ suy
thoái ngay lập tức.

Trên thị trường, các ngân hàng trên thế giới luôn phải đối mặt với sự cạnh tranh
gay gắt trong huy động vốn. Có ngân hàng cắt giảm lãi suất tiền gửi đồng USD,
có ngân hàng thì không. Những bài học kinh nghiệm của Citigroup và JP
Morgan Chase, hai đại gia ngân hàng lớn nhất nước Mỹ, trong thời buổi khó
khăn như hiện nay của ngành tài chính ngân hàng thế giới sẽ là bài học đáng
quý cho nhiều ngân hàng khác.

Hoạt động cho vay – sáng tối lẫn lộn

Uỷ ban chứng khoán và hối đoái Mỹ (SEC) đã quyết định phạt hai “đại gia”
trong ngành ngân hàng Mỹ là Citigroup và J.P. Morgan Chase với số tiền lên
đến 225 triệu USD. Trước những lý lẽ và bằng chứng rõ ràng, hai đại gia này
đã phải đồng ý “ngậm bồ hòn” mà nộp cho đủ số tiền để giải quyết sự việc êm
thấm.

SEC giải thích rằng dưới hình thức cho vay nguỵ trang, hai ngân hàng
Citigroup và J.P. Morgan Chase đã cung cấp cho Enron cái gọi là “những

các nhà quản lý nói là ngân hàng này đã chi 2,6 tỷ USD. Để dàn xếp vụ Enron,
theo báo chí Mỹ, Morgan đã dành một ngân khoản 700 triệu USD, trong khi
Citigroup trong tháng 12 năm 2002 đã tuyên bố ngân hàng sẽ dành 1,3 tỷ USD
cho chi phí phát sinh từ vụ Enron. Giám đốc điều hành Morgan, William
Harrison, tuyên bố qua một thông báo: “Chúng tôi rất mừng là phần lớn các vụ
việc liên quan đến Enron đã được giải quyết. Tuy nhiên, chúng tôi vẫn còn một
số vụ kiện dân sự có dính líu đến Enron. Chúng tôi sẽ theo đuổi các vụ kiện này
và cương quyết bảo vệ những quyền lợi hợp pháp của mình”. Phía Citigroup
tuyên bố sẽ xem xét lại chính sách của mình đối với một số trường hợp giao
dịch tài chính phức tạp. Rút kinh nghiệm, kể từ cuối năm 2002, Citigroup tuyên
bố chỉ tham gia các giao dịch tài chính của các công ty với điều kiện là những
công ty này báo cáo rõ với các nhà đầu tư.

Bài học nào khi cho vay và quản lý tài sản vay

Kinh doanh ngân hàng là một hoạt động kinh tế có nhiều rủi ro hơn các hoạt
động kinh tế khác. bản chất của nghiệp vụ ngân hàng là trung gian tín dụng, tức
là đi vay để cho vay. Một ngân hàng dùng vốn vay của những người chủ nợ của
mình (những người gửi tiền vào ngân hàng) đem cho vay mà không thu hồi
được nợ, thì sẽ không có tiền trả cho khách hàng đến rút vốn, sẽ mất tín nhiệm
ngân hàng, họ đến rút vốn hàng loạt và không tiếp tục gửi tiền nữa thì ngân
hàng sẽ thiếu hoặc không còn vốn kinh doanh, dẫn đến nguy cơ phá sản, nhưng
càng cho vay nhiều, rủi ro càng lớn.

Quản lý hoạt động cho vay

Trong cơ chế thị trường các ngân hàng hoạt động trong môi trường đầy rủi ro

Falco


trữ liên bang Mỹ. Ngoài ra tại các ngân hàng này còn phải có người phụ trách
nhân sự, lo việc nâng cao tay nghề, học tập, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ
nhân viên tín dụng của cả ngân hàng thương mại và thực hiện các chính sách
khen thưởng, kỷ luật, tuyển dụng, sa thải.

Nắm bắt thông tin

Ngân hàng kinh doanh trên địa bàn nào trước hết đòi hỏi phải am hiểu tường
tận đại bàn đó như: tình hình kinh tế - xã hội, lịch sử, cơ sở hạ tầng, tài nguyên,
dân cư, bất động sản, tài sản lưu động, các quan hệ giao lưu kinh tế tài chính
đói với cấp trên, với các địa bàn khác,... bằng các số liệu thống kê cụ thể, chính

Falco

xác do ngân hàng tự điều tra, sưu tầm có thể tin cậy được. Đối với các đơn vị,
tổ chức, cá nhân có quan hệ với ngân hàng như vay vốn, gửi tiền, nhờ ngân
hàng làm các dịch vụ tài chính, mua bán các loại chứng khoán thì lại càng phải
am hiểu tường tận hơn.

Nền kinh tế thị trường vận động, biến đổi hàng ngày nên các ngân hàng phải
thường xuyên theo dõi kịp thời diễn biến của các thị trường hàng hoá, thị
trường tiền tệ, thị trường tài chính, thị trường chứng khoán, sản lượng các sản
phẩm chủ yếu của các ngành kinh tế khác, các chính sách ưu đãi tài chính, đầu
tư, xuất nhập khẩu, tỷ giá hối đoái, lãi suất, thuế, các đạo luật mới ban hành,
những biến động về giá hàng xuất nhập khẩu, giá vàng, giá ngoại tệ mạnh, giá
nội tệ, những biến động về đầu tư trong nước, đầu tư nước ngoài vào, thu chi
ngân sách, những biến động có liên quan trực tiếp đến những người gửi tiền và
vay tiền ngân hàng,... để dự kiến các giải pháp đối phó hay chuẩn bị đối phó
trong thời gian tới đối với hoạt động cho vay của mình.