Mười điều cần cho một kế hoạch kinh doanh
Môi trường kinh doanh ngày càng khốc liệt đang đòi hỏi các doanh nghiệp
cần hoạt động chuyên nghiệp và bài bản hơn.
Để thành công, việc đầu tiên trước khi bắt đầu khởi sự một doanh nghiệp là phải
lập một kế hoạch kinh doanh hoàn chỉnh, từ khâu phát triển một ý tưởng kinh
doanh, nghiên cứu thị trường (market research) và tính khả thi của ý tưởng đó,
đến việc quản lý các hoạt động kinh doanh hàng ngày (day-to-day operation
management) khi bắt tay vào thực hiện các ý tưởng kinh doanh đó.
Trong thời kỳ chuyển đổi các mô hình tổ chức và thành lập mới, các doanh
nghịêp Việt Nam nói chung, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ đã ý thức
được tầm quan trọng của việc lập kế hoạch kinh doanh. Tuy nhiên các doanh
nghiệp này còn chưa chú trọng đến việc lập một kế hoạch kinh doanh hoàn
chỉnh theo đúng nghĩa của nó để mang lại hiệu quả tối ưu, mà thường đưa ra
các kế hoạch sơ sài do thiếu điều kiện về nguồn lực, nhân sự và thời gian.
Bài viết này xin đưa ra một vài ý kiến tham khảo về sự cần thiết và các yêu cầu
của một kế hoạch kinh doanh hoàn chỉnh.
Trước hết, nói về sự cần thiết về việc lập kế hoạch kinh doanh. Kế hoạch kinh
doanh của doanh nghiệp cũng giống như bản đồ cho bạn đi du lịch một nước
nào đó vậy. Một câu nói thường ngày của các nhà kinh tế và quản lý cũng như
các chủ doanh nghiệp là: "If business fails to plan, it plans to fail" (Nếu doanh
nghiệp thất bại trong việc lập kế hoạch, thì doanh nghiệp đã lập kế hoạch cho sự
thất bại rồi đó). Câu nói này bao trùm tất cả mọi ý nghĩa của sự cần thiết phải lập
kế hoạch kinh doanh.
Nếu như không có một kế hoạch kinh doanh tốt, cho dù bạn có những ý tưởng
kinh doanh vĩ đại đến mức nào thì cũng rất khó thành công, thậm chí còn là thất
bại nặng nề. Một kế hoạch kinh doanh tốt không những quyết định sự thành
công trong việc biến ý tưởng kinh doanh ban đầu trở thành hiện thực mà còn
giúp cho bạn duy trì sự tập trung sau khi đã thành công.
Một kế hoạch kinh doanh hoàn chỉnh nên bao gồm mười nội dung cơ bản như
sau:
1. Việc đầu tiên và quan trọng nhất là ý tưởng kinh doanh (bussiness ideas):

điểm yếu có thể là bạn chưa có kinh nghiệm quản lý, kinh nghiệm marketing…
Phân tích thị trường cũng gíúp cho bạn dự đoán những cơ hội và thách thức đe
doạ tới sự thành công của ý tưởng kinh doanh đó khi bắt tay vào thực hiện.
5. Xác lập mô hình tổ chức kinh doanh: Theo Luật Doanh nghiệp năm 2005,
bạn sẽ chọn một trong những loại hình kinh doanh như sau: doanh nghịêp tư
nhân, công ty TNHH, công ty cổ phần, công ty hợp doanh… Dựa vào phân tích
hạn chế và lợi thế của từng hoại hình doanh nghiệp, bạn sẽ quyết định đăng ký
kinh doanh theo mô hình doanh nghiệp nào.
6. Lên kế hoạch marketing: Những chiến lược mà bạn sẽ thực hiện để lôi kéo
khách hàng và quan trọng hơn là để giữ khách hàng khi đã sử dụng sản phẩm
và dịch vụ của bạn. Luôn đặt câu hỏi: làm thế nào để khách hàng biết sản phẩm
và dịch vụ của doanh nghiệp và chiến lược marketing nào là tốt nhất để làm điều
đó. Dù cho sản phẩm và dịch vụ của doanh nghiệp của bạn tốt đến mức nào đi
nữa nhưng sẽ là vô nghĩa nếu như không ai biết đến doanh nghiệp của bạn.
Ba nguyên tắc cơ bản trước khi lập một kế hoạch marketing là segment (phân
loại khách hàng) - target (lựa chọn đối tượng khách hàng công ty hướng tới)-
position (xác định vị thế tương lai của công ty, công ty muốn khách hàng nhìn
nhận về mình thế nào). Khách hàng phải là điểm xuất phát, đồng thời là điểm
chốt cuối cùng của mọi hoạt động marketing.
7. Lập kế hoạch vận hành: Tập trung vào các hoạt động hàng ngày của doanh
nghiệp, ví dụ như nhân sự, phương tiện máy móc và quy trình lưu hoàn công
việc. Những văn bản pháp lý nào điều chỉnh hoạt động kinh doanh của doanh
nghiệp của bạn.
8. Có sẵn kế hoạch quản lý con người: Lên cơ chế kiểm soát sự vận hành
công việc kinh doanh của bạn bao gồm đội ngũ quản lý, nhân viên và những kỷ
năng và trình độ của họ. Có sự phân công công việc và phân quyền rõ ràng.
Thường xuyên có các buổi họp đánh giá tình hình hoạt động của các phòng ban.
Có kế hoạch đào tạo và phát triển nhân viên và các cấp quản lý.
9. Kế hoạch tài chính: Nguồn tài chính nào để tài trợ cho kế hoạch kinh doanh,
ví dụ như nguồn vốn vay, vốn của chủ sở hữu và các nguồn tài chính đó sẽ