LẬP TRÌNH GIA CÔNG CHO MÁY CNC
BẰNG PHƯƠNG PHÁP CHIẾU HÌNH
TRONG PHẦN MỀM MASTERCAM 9.1
PROGRAMMING FOR CNC BY PROJECTION METHOD
OF MASTERCAM 9.1 SOFTWARE NGÔ TẤN THỐNG - TRẦN QUỐC VIỆT
Trường Cao đẳng Công Nghệ, Đại học Đà Nẵng TÓM TẮT
Bài báo trình bày phương pháp lập trình gia công CNC đặc biệt, phương pháp chiếu hình
trong phần mềm Mastercam 9.1. Phương pháp này được áp dụng để viết chương trình gia
công cho các đối tượng có biên dạng phức tạp.

ABSTRACT
This paper presents a special programming for CNC by a projection method of Mastercam 9.1
software. This method is used to write programs which can process complicated details. 1. Đặt vấn đề
Trong những năm gần đây, sự phát triển nhanh chóng của khoa học kỹ thuật đã thúc
đẩy các ngành công nghiệp sản xuất tự động phát triển theo. Trong lĩnh vực cơ khí chế tạo, sự
ra đời của máy công cụ điều khiển bằng chương trình số với sự trợ giúp của máy tính, gọi tắt
là máy CNC, đã đưa ngành cơ khí chế tạo sang một thời kỳ mới, thời kỳ sản xuất hiện đại.

Hầu hết các khu công nghiệp ở nước ta hiện nay ít nhiều đều được bố trí các máy công
cụ CNC để phục vụ sản xuất, bao gồm các loại máy Phay, Tiện, Bào, Mài, Khoan... có số trục
điều khiển 2, 3, 4, 5. Nhưng các cơ sở sản xuất hầu như chưa biết cách khai thác hết khả năng
gia công trên máy. Lý do chủ yếu là trình độ lập trình của cán bộ kỹ thuật Việt Nam còn yếu,

nhau. Bằng cách chúng ta vẽ đối tượng trên một mặt ảo, thường là mặt phẳng, lập trình gia
công đối tượng trên mặt ảo, sau đó sử dụng module Project để chuyển thành chương trình gia
công CNC của đối tượng trên mặt thực, là một mặt phức tạp. Chúng tôi tạm gọi là phương
pháp lập trình gia công trên hình chiếu, hoặc phương pháp chiếu hình.
Lập trình gia công theo phương pháp chi
ếu hình được thực hiện như sau:
- Xây dựng bề mặt thực (surfaces), là bề mặt phức tạp, trên đó sẽ chứa các đối tượng
cần gia công (là hình khối có biên dạng phức tạp), ta gọi là đối tượng thực.
- Xây dựng bề mặt ảo, thường là mặt phẳng, vẽ đối tượng cần gia công trên mặt ảo,
chính là hình chiếu của đối tượng thực trên mặt thực lên bề mặ
t ảo, ta gọi là đối tượng ảo.
- Sử dụng module Project trong phần mềm Mastercam 9.1 để lập chương trình gia
công đối tượng ảo trên mặt phẳng ảo. Phần mềm sẽ tự động chuyển thành chương trình điều
khiển máy CNC, gia công đối tượng thực trên bề mặt thực.

3. Kết quả và bàn luận
- Chúng tôi đã sử dụng module Project trong phần mềm Mastercam 9.1 để lập trình và
gia công thành công các biểu tượng có hình dạng phức tạp trên mặt cầu lõm, mặt cầu lồi, mặt
trụ lõm, mặt trụ lồi, và một số biểu tượng, chữ nổi trên bề mặt phức tạp của các chi tiết máy
thực.
- Để làm ví dụ, chúng tôi xin trình bày các bước lập trình CNC để gia công biểu tượng
"Đầu chó Mike" trên mặt cầu lõm:
+ Sử dụng module Mastercam Design 9.1 để vẽ khối bán cầu dạng 3D, trong đó có
mặt cầu lõm (bề mặt th
ực); vẽ hình "Đầu chó Mike" (đối tượng ảo) trên hình tròn, đây là hình
chiếu của bề mặt thực và đối tượng thực, Hình 1.
+ Sử dụng module Mastercam Mill 9.1 để lập chương trình gia công trên máy Phay
CNC, xác định đường chạy dao trên đối tượng ảo.
+ Sử dụng module Project để chiếu đường chạy dao lên bề mặt thực, chúng ta sẽ nhận
được chương trình CNC gia công đối tượng thực trên bề mặt thực, xác định đường chạy dao

Hình 1: Xây dựng mặt thật và đối tượng tượng ảo.
Hình 4: Mô phỏng đường chạy dao trên máy phay CNC 5 trục.
Bảng 1: Chương trình gia công được viết bằng mã lệnh M-G Code:

%
O0000
(PROGRAM NAME - THONGCNC)
(DATE=DD-MM-YY - 12-01-05 TIME=HH:MM - 10:45)
N100G21
N102G0G17G40G49G80G90

có biên dạng phức tạp trên bề mặt 3D của chi tiết máy.
Ngoài ra, khi sử dụng phương pháp chiếu hình để lập chương trình gia công cho các
máy công cụ CNC 4 trục hoặc 5 trục có thể cải thiện, nâng cao độ chính xác hình dạng của bề
mặt chi tiết được gia công. TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] Nguyễn Văn Yến, Ngô Tấn Thống, Mastercam 9.1, lập trình CNC nâng cao - Hướng
dẫn sử dụng, Nhà xuất bản Giao thông Vận tải, 2004.
[2] Nguyễn Văn Yến, Ngô Tấn Thống, Sử dụng Pro/Engineer Wildfire xây dựng các bản
vẽ và lập trình CNC, Nhà xuất bản Giao thông Vận tải, 2004.