Mặt trái của một mô hình kinh doanh mới

Hoạt động kinh doanh bán hàng đa cấp là một mạng lưới bán hàng mà bản
thân nó thiết yếu phải duy trì một hoạt động kinh doanh cung cấp hàng hóa cho
người tiêu dùng thông qua mạng lưới từ đó thu được lợi nhuận. Hoạt động bán
hàng đa cấp là hợp pháp nếu doanh nghiệp thu được doanh số bán hàng hóa thông
qua mạng lưới phân phối đa cấp, theo đó lợi nhuận kinh doanh của doanh nghiệp
được thu từ việc mua hàng hóa của người tham gia phục vụ cho mục đích sử dụng
hoặc để bán lại và những người tham gia có thể giới thiệu thêm người mới tham
gia vào mạng lưới phân phối này. Nói cách khác, các hoạt động kinh doanh bán
hàng đa cấp chỉ thu được lợi nhuận hợp lý của mình từ việc thúc đẩy những người
tham gia bán hàng hóa và giới thiệu những người mới tham gia vào mạng lưới bán
hàng. Quy định như thế nhưng trên thương trường có muôn vàn muôn vẻ các hình
thức khác nhau của hoạt động bán hàng đa cấp. Và chính sự phong phú đôi khi đã
vi phạm các quy định pháp luật.
Trung Quốc là một thị trường đang trên đà phát triển rất nhanh. Và cùng
với đó các hoạt động bán hàng đa cấp đáng ngày trở nên quen thuộc với người
dân. Nhưng đôi khi, nhiều doanh nghiệp đã lợi dụng sự phức tạp của hoạt động
bán hàng đa cấp để thu lợi cho riêng mình. Công ty Ann Tai là một minh chứng
điển hình. Điều tra của Uỷ ban Thương mại lành mạnh Trung Quốc cho thấy việc
công ty Ann Tai thực hiện cái được gọi là hệ thống thưởng kinh doanh bán hàng
đa cấp cùng với tình hình hoạt động thực của hãng là vi phạm các nguyên tắc của
hoạt động bán hàng đa cấp theo quy định pháp luật tại Bản quy định Giám sát Bán
hàng đa cấp.
Từ lâu, hãng Ann Tai luôn nổi tiếng với mạng lưới bán hàng hoạt động theo
nguyên tắc “thưởng”. Bất kể ai muốn trở thành thành viên của mạng lưới Ann Tai
chỉ cần mua một đơn vị quyền hoạt động là sẽ có 10.000 điểm tích luỹ. Với một
lần giới thiệu thành công 2 người tham gia mới mạng lưới, người tham gia đó có
quyền nhận tiền thưởng hàng tuần và quyền này là "không hạn chế về phạm vi
trong hệ thống đa cấp hoặc giới hạn về thời gian". Thêm nữa, người tham gia này
chỉ cần đầu tư một lần trong suốt cuộc đời của mình (tức là trị giá mua lúc gia

sẽ được hoàn thành trong vòng một tuần. Nếu người tham gia này không đạt được
số điểm như yêu cầu trong thời hạn một tuần thì điểm tích luỹ của người tham gia
sẽ lại phải bắt đầu từ 0 (Zero). Yêu cầu này khác so với "không hạn chế thời gian"
tại phần thứ nhất. Tuy nhiên, Ann Tai đã không báo cáo Uỷ ban Thương mại lành
mạnh trước khi thực hiện yêu cầu mới này và đã không liệt kê yêu cầu mới này khi
những người tham gia mới tham gia vào tổ chức. Hành vi này rõ ràng là vi phạm
Bản quy định Giám sát Bán hàng đa cấp Trung Quốc.
Về việc giải quyết các đề nghị trả lại hàng, sổ tay kinh doanh của Ann Tai
quy rằng khi một người tham gia có yêu cầu trả lại hàng hóa, người tham gia chỉ
có thể trả lại 25% trí giá của hãng hoá đã mua. Hạn chế này là trái với Bản quy
định Giám sát Bán hàng đa cấp quy định rằng sau khi chấm dứt một hợp đồng,
doanh nghiệp bán hàng đa cấp sẽ mua lại hàng hoá được sở hữu bởi người tham
gia liên quan với mức giá bằng 90% mức giá mua ban đầu mà người tham gia này
đã thanh toán.
Uỷ ban Thương mại lành mạnh đã cử người đến hiện trường của Ann Tai
để kiểm tra những tài liệu tham khảo bằng văn bản này mà Bản quy định Giám sát
Bán hàng đa cấp đã yêu cầu chuẩn bị. Ann Tai đã không cung cấp tài liệu để điều
tra với lý do rằng họ đã không thể xuất trình thông tin được yêu cầu hàng tháng vì
lý do chương trình máy tính liên quan.
Một số người đã tham gia cùng với Ann Tai khi có yêu cầu rút khỏi hệ
thống, mặc dù trên thực tế hàng hoá này chưa bao giờ được sử dụng, nhưng những
người này chỉ được trả lại 25% giá mà họ đã phải trả. Ann Tai nêu lý do rằng
khoản tiền thưởng này đã được phân phối đến những thành viên tham gia và
không thể được trả lại. Diễn giải của Uỷ ban Thương mại lành mạnh theo tham
chiếu quy định pháp luật Trung Quốc cho rằng khi một người tham gia vào hoạt
động bán hàng đa cấp yêu cầu rút khỏi hệ thống, số tiền của họ được khấu trừ từ
số tiền đã được phân phối cho người tham gia này trong giai đoạn ban đầu. Ann
Tai đã không tìm cách lấy lại khoản tiền thưởng từ những người tham gia mà lại
trừ số tiền thưởng nói trên từ số tiền phải hoàn lại cho bên trả lại hàng. Hành vi
này một lần nữa rõ ràng vi phạm Bản quy định Giám sát Bán hàng đa cấp.