Giáo viên hướng dẫn : Hà Tất Thắng

1

Báo cáo thực tập – Điện – Điện tử

LỜI NÓI ĐẦU
Trong thời kì công nghiệp hoá ngày càng phát triển của đất nước ta. Và nhu cầu
của con người ngày càng được cải thiện và nâng cao.khi đó việc áp dụng nền công
nghiệp hoá, hiện đại hoá vào sản xuất một điều rất cần thiết và là cả một vấn đè đẻ
chúng ta quan tâm.
Phải noi rằng nền công nghiệp hoá,hiện đại hoá đã làm con người đỡ vất vảvà tạo
điều kiện tốt
để nước ta thúc đẩy quá trình hội nhập nền kinh tế thế giới.
Trong nền công nghiệp hoá, hiện đại hoá đó thì lĩnh vực tự động hoá xí nghiệp
,công nghiệp cũng đóng góp một phần không nhỏ. Ví dụ như :các băng truyền, băng
tải, thang máy.....đều áp dụng tự động hoá xí nghiệp để cải tiến và nó đã giúp con
người tiết kiệm được sức lao động và có thể thay thế đượ
c nhiều công nhân và thuận
tiện hơn cho người sử dụng. Các công nghệ đều được điều khiển tự động hóa bằng
nhiều phần mềm khác nhau với mục đích chung là giúp con người thuận tiện trong khi
làm việc.
Trong đợt thực tập này, sinh viên chúng tôi đã tiếp súc được phần nào với các
công nghệ tiên tiến từ các linh kiện điện tử đơn giản như :tụ điện, IC, đ
i ốt..., đén các
thiết bị tuej đọng có tính năng cao như :OMRON, LOGO và các linh khiện cần thiết
cho việc lắp giáp các mạch điện tử...từ đó thấy được rằng, ngoà việc học lý thuyết trên
lớp thì việc được thực tập để được tiếp cận với các thiết bị củ theerlaf rất quan trọng
khi nó giúp cho sinh viên có thêr nhận biết một cách trực quan và thực tế hơn rất


 Ghi chỉ sqoos trực tiếp: Các chỉ số giá trị điện trở được ghi trực tiếp trên thân của
điện trở.
Khoảng giá trị Chách ghi Ví dụ
0- <100Ω
Chir số +R
27R=27Ω
100- < 999Ω
Chỉ ghi chỉ số
136=136Ω
1K- <10KΩ
Chỉ số +K
1K5=1,5KΩ Giáo viên hướng dẫn : Hà Tất Thắng

3
10K- <1000KΩ
Chỉ số +K+chỉ số
470K=470KΩ
> 1000KΩ
Chỉ số +M +chỉ số 1M5,2M

¾ Ghi chỉ số bằng vạch màu: các chỉ số giá trị điện trở dược thể hiện bằng các
vạch mà. có hai loại : ¾ loại 4 vạch
¾ loại 5 vạch .

A
K
 Chức năng: làm nhiệm vụ lọc các sóng đa hài ghép trong các mạch dao
động.
♦ Có hai loại tụ điện
♦ Kí hiệu:
¾ Tụ phân cực dùng trong mạch xoay chiều và một chiều
¾ Tụ không phân cực dung trong mạch một chiều
♦ Đơn vị : F ,MF ,PF ,NF.
♦ Cách đọcgiá trị của tụ :
¾ Tụ giấy : Đọc trực tiếp trị số ghi trên vỏ tụ

¾ Tụ gốm : Đọc theo chỉ số ghi trên vỏ tụ
VD: 103 tương ưng là 10.10
3
PF
¾ Cách kiểm tra tụ : Đẻ thang đo của đông hồ ở thang đo điện trở sau đó đặt hai
que đồng hồ vào hai chân cuả tụ nếu thấy kim đồng hồ trở về o rồi tăng dần thì tức là
tụ còn tốt .
III. Cuộn kháng .
 Chức năng: Hạn chế dòng ngắn mạch và sự tăng trưởng của dòng điện
♦ Có 3 loại cuộn kháng
¾ Cuộn kháng lõi không khí
¾ Cuộn kháng lõi từ hở
¾ Cuộn kháng lõi từ kín.
¾ Kí hiệu chung:
IV. Đi ốt
 Chức năng: là van dẫn điện một chiều
♦ Các loai đi ốt.
¾ Đi ốt ổn áp (zener) dùng trong mạch ổn áp

AK
>0. Ngược lại thì đi ốt sẽ khoá .

V. Thyzitor.
 Chức năng : Là van dẫn một chiều có điều khiển và thương dùng trong mạch chỉnh
lưu và nghịch lưu có điều khiển .
 VD:
♦ Cấu tạo gồm 4 lớp P_N_P_N ghép nối tiếp với nhau và có 3 chân A,K,G
A là chân vào ,K là chân ra . G là chân điều khiển.
♦ Kí hiệu :

♦ Cách xác định chân của Thyzitor : Giáo viên hướng dẫn : Hà Tất Thắng

6
NNNP
Thuận
PNNPNP
Ngược
B
C
E


VI . Tranzitor.
♦ - Có nhiều loại Tranzito, phổ biến là Tranzito thuận ( kí hiệu chữ A) và
♦ Tranzito ngược ( kí hiệu chữ C).
♦ - Có 3 chân là: B, C và E.
♦ - Cách xác định chân của Tranzito: điển hình C828 và A564.
¾ Đặt đồng hồ ở thang đo điện trở, tiến hành đo điện trở ở các chân, chân
chung đo được điện trở nhỏ là chân B.
Nếu chân chung là que đỏ của đồng hồ thì đó là loạ
i ngược C828.
¾ Nếu chân chung là que đen của đồng hồ thì đó là loại thuận A564. Giáo viên hướng dẫn : Hà Tất Thắng

7
4
3
2
1
5
6
7
8

79XX
1 GNT
3 OUT 2 IN
1 2 3...........
1

¾ Họ 79: chân 1 (nối đất) , chân 2 (đầu vào) , chân 3 ( đầu ra).

¾ Đối với IC họ 78 và 79 thì chân 1,2,3 theo thứ tự từ trái sang phải
¾ Đối với IC nhiều chân thì thứ tự chân đếm ngược chiều kim đồng hồ, chân số 1
được đánh dấu.

VIII . Triac .
 Triac là một linh kiện điện tử thường dùng trong mạch điều áp.
VD:

Giáo viên hướng dẫn : Hà Tất Thắng

8
I
0
R
U
1
I
d
I
1
B . Một số mạch điện ứng dụng .
I .Mạch ổn áp 1 chiều

thủng của diot zener
¾ Khi U
1
thay đổi dòng điện I qua điện trở R cũng thay đổi tương ứng. Do đó Giáo viên hướng dẫn : Hà Tất Thắng

9
điện áp đầu ra U
2
sẽ giữ không đổi.
¾ Khi dòng tải I
t
tăng thì dòng qua đi ốt giảm → dòng I
1
luôn luôn không đổi
Nếu U
1
không đổi thì U
2
cũng không đổi.
¾ Ưu điểm của mạch ổn áp loại này là:sơ đồ mạch đơn giản, dễ lắp đặt và giá
thành rẻ.
¾ Nhược điểm: chất lượng điện không tốt, độ tin cậy không cao.
2.Mạch ổn áp kiểu bù.
a.Bù tuyến tính song song.

D
D
E
ch
U
1
U
2
I
1
R
D
D
E
ch
U
1
U
2 Giáo viên hướng dẫn : Hà Tất Thắng

10
C
3
24(V) 220(V)

ch
. Vì một lí do nào đó U
1
thay đổi kéo theo U
2
thay đổi, qua mạch
so sánh và qua bộ khuyếch đại Y tín hiệu sai lệch sẽ tác động
vào khối điều chỉnh D làm cho điện trở trong của khối điều chỉnh thay
đổi theo hướng điện áp điều chỉnh U
dc
tren khối sẽ bù lại sự thay đổi
của U
1
làm điện áp đầu ra U
2
trở lại ổn định.
¾ Mạch ổn áp một chiều kiểu bù cho điện áp ra có chất lượng cao hơn, có thể
thay đổi điện áp đầu ra bằng cách thay đổi E
ch
.
¾ Tuy nhiên mạch điện ổn áp kiểu bù lại có một nhược điểm lớn là phải có bảo
vệ quá tải và ngắn mạch khối điều chỉnh D.
3.Bài tập ứng dụng.
a. Mạch dao động đa hài ( tạo ra điện áp ± 12V)

thông hơn T
2
thì T
C(T1)
> I
C(T2)
và U
CE(T1)
<U
CE(T2)

→U
CE(T1)
sẽ giảm dần thông qua tụ C
1
, đặt vào cực bazo của T
2
làm cho
điện áp của U
BE(T2)
giảm. Do đó dòng I
C(T2)
giảm, điện thế U
C
của T
2
tăng
lên thông qua C
2
đặt vào cực bazo của T

làm cho U
BE
của T
1
cũng tăng lên.Quá trình này xảy ra
nhanh nhất và tiến tới chế độ xác lập và ổn định.
¾ T
1
thông và T
2
khoá. Khi T
1
dẫn hoàn toàn thì C
2
được nạp và C
1
phóng. Tụ C
2

nạp.
♦ Quá trình nạp của tụ C
2

như sau: từ dương nguồn qua R
C2
đến C
2
đến tiếp
giáp của BE trở về âm nguồn.
♦ Quá trình phóng của tụ C

R=R
C1
=R
C2
=1k
R
B1
=R
B2
=10K
Tranzito C828
C
1
=C
2
=100 /50V
 Nguyên lý hoạt động:
♦ Giả thiết khi đóng nguồn, cả hai tranzito đều thông nhưng do cấu tạo của
hai tranzito không hoàn toan giống nhau nên có một chiếc thông hơn. - - Sau
một quá trình quá độ xảy ra giữa các cực của hai tranzito, T
1
thông và
T
2
khoá.
♦ Khi T
1
thông, tụ C
2
dược nạp, tụ C

phóng
= R
C2
.C
1
=10.10
3
.100.10
-6
=1(s)
τ
nạp
=R
C2
.C
2
=10
3
.100.10
-6
= 0,1(s)
♦ Chu kì xung T=1,4 τ
phóng
=1,4.R
B2
.C =1,4(s)

R
1


A
,R
B
, khi điện áp của tụ đặt giá trị bằng
2/3 điện áp của nguồn thì đầu ra của bộ so sánh cao hơn có mức logic là
''0''. Do đó đầu ra của SFFC có mức logic là ''1'' → đầu chân 3 có mức
logic''0''. Dẫn đến tranzito T ngắn mạch. tụ điện C thông qua R
B
, đầu ra
của IC 555 chuyển lên mức logic là ''1'' chuyển sang mức logic ''0''.
♦ Nếu đầu vào bộ so sánh lâu hơn, điện áp giảm xuống dưới mức 1/3 điên áp
nguồn thì đầu ra của nó có mức logic là ''0''. trạng thái của khối SFFC
làm cho đầu ra của khối logic SFFC có mức logic ''0'' dẫn đến tranzito T
bị khoá đầu ra chân 3 IC 555 có mức logic ''1''→ quá trình cứ lặp đi lặp
lại như thế → tạo xung vuông. C=10M
1K
1K
50

7 8 4
1
2
6
3
IC 555
-
+

= C828
C
1
= 1000 /50V T
2
= A564
R
1
= R
2
= R
5
= R
6
=1KΩ hoặc (2,2KΩ) C
3
= 100 /50V
R
4
= 1KΩ C
2
= 4,7 /50v
R
0
= 2Ω IC 7812
R
1
C
1
C
2
M
R
2
R
3
R
4
R
3
R
6

R
5
R
7
=50K
C
1
T
i2
T
i1
Đ


thông. Do đó sẽ mở T
i2
lúc này điện áp đi từ cầu chỉnh lưu qua R
1
qua led
đỏ qua T
2
xuống đất. Vì vậy, T
i1
bị khoá và thông qua dòng điện đặt lên
IC7812.
♦ Khi T
i1
khoá thì led xanh tắt đồng thời led đỏ sáng báo hiệu là sự cố, ấn nút
D mạch lại hoạt động bình thường.
 Ưng dụng những mạch trên đẻ làm mạch in .
các bức làm mạch như sau .
♦ Dùng bút viết kính đẻ vẽ mạch lên trên tấm fit đồng sau đó ngâm vào dung dịch
F
e
CL
3
để cho tấm đồng bị ăn mòn chỉ còn lại dường mạch vẽ , sau đó tẩy sạch vết
mực và đánh giấy giap rồi mạ thiếc lên đường mạch đo ,và khoan chân linh kiện và
cuối cùng là cắm kinh kiện vào rồi hàn lại .
♦ Sơ đồ mạch in .

ều khiển cấu trúc máy tính .
♦ Đầu vào ,ra được tín hiệu hoá.
II. Vị chí của PLCtrong hệ thống .
 Hệ điều khiển truyền thống.
Khối đầu vào Bộ điều khiển Đầu ra
Ro le Động cơ
Ro le thời gian Bóng đèn
Bộ đếm Máy phát

Nguồn Bộ nhớ Đầu ra
Đầu vào Giáo viên hướng dẫn : Hà Tất Thắng

18
¾ Ngày nay nhờ khoa học phát triển thì bộ điều khiển thay bằng bộ PLC và cấu
trúc máy tính .
 Hệ điều khiển bằng PLC .
♦ PLC và chương trình .
 Ưu điểm .
¾ Thời gian lắp đặt ngắn .
¾ Dễ thay đổi không gây ảnh hưởng đến kinh tế , có thể hoạch toán chính xác
được giá thành .
¾ Cần ít thời gian huấn luyện .
¾ Được ứng dụng trong ph
ạm vi rộng .
¾ Độ tin cậy cao .
¾ Có thể chuyển hoá dược phần cứng .
¾ Có thể thích ứng với mọi môi trường công nghiệp .