Quy trình quản lý chi phí dự án xây dựng ở một số nước trên
thế giới
Quy trình quản lý chi phí dự án xây dựng ở một số nước trên thế giới
1. QUẢN LÝ CHI PHÍ Ở ANH
1.1. Tổng quan về sơ đổ tổ chức và Quy trình Quản lý chi phí
Ở nước Anh, tổ chức Chính phủ có tính tập trung hoá cao, mặc dù vậy, các Bộ
thường có quyền tự chủ cao
Đối với các dự án quan trọng của Chính phủ, có các tổ chức đóng vai tin Chủ
đầu tư của Các dự án. Mỗi tổ chức này quản lý các dự án thuộc về chuyên môn
của họ. Ví dụ: dự án đầu tư xây dựng một tuyến đường cao tốc được quản lý bởi
cơ quan quản lý đường cao tốc, dự án đường sắt được quản lý bởi cơ quan
quản lý giao thông, cơ quan Năng lượng nguyên tử quản lý các dự án năng
lượng, cơ quan Dầu khí quản lý các dự án dầu khí, các dự án cấp thoát nước do
cơ quan môi trường quản lý, các dự án cảng hàng không được quan lý bởi cơ
quan cảng hàng không v.v. Ngoài ra còn có các công ty, các quỹ đầu tư làm chủ
đầu tư của các dự án do họ đầu tư.
Đối với các dự án của Chính phủ Anh. Chủ đầu tư uỷ nhiệm cho Kỹ sư chuyên
ngành và Kiến trúc sư là công ty tư nhân (hoặc Nhà nước tuyển) để phác thảo
dự án và thiết kế sơ bộ. Trong giai đoạn này, Kỹ sư chuyên ngành và Kiến trúc
sư được hỗ trợ bởi Tư vân thiết kế và Tư vấn quản lý chi phí (Quantity Surveyor)
là các công ty tư nhân. Các công ty này được giới thiệu bởi Kỹ sư chuyên ngành
và Kiến trúc sư cho chủ đầu tư lựa chọn. Khái toán chi phí được tính trên đơn vị
m2 để xác định lượng vốn cho dự án và được Tư vấn quản lý chi phí tính toán
dựa trên các thông tin cơ bản về dự án, dựa trên điện tích một mét vuông sàn.
Khi lượng vốn dành cho dự án được chấp thuận, thiết kế sơ bộ sẽ được trình
cho Chủ đầu tư. Tư vấn quản lý chi phí lập dự toán sơ bộ mô tả lượng vốn xây
đựng sẽ được chi tiêu như thế nào. Dự toán sơ bộ được xác định dựa trên thiết
kế. Do đó, Dự toán sơ bộ đưa ra mục tiêu chi phí cho mỗi người trong nhóm
thiết kế. Khi các quyết định về thiết kế được đưa ra, Tư vấn quản lý chi phí sẽ
lập dự toán và dự toán này có liên quan đến dự toán sơ bộ đã được duyệt. Nếu
bị vượt quá dự toán sơ bộ được duyệt, dự toán sơ bộ hoặc thiết kẽ sẽ được
nhân công, vật liệu và máy móc. Đơn giá được áp dụng cho bất cứ dự án nào có
sử đụng SMM và như vậy sẽ tương đối dễ dàng cho Tư vấn quản lý chi phí đo
bóc khối lượng của một dự án và vận dụng áp giá các dự án tương tự đã thực
hiện trước đây và có sử dụng cùng một phương pháp đó bóc chuẩn.
Ngân quỹ được xác định dựa trên phác thảo dự án bằng cách tính toán diện tích
sàn xây dựng (CFA) sau đó áp giá tính cho một mét vuông CFA. Tư vấn xây
dựng có một ngân hàng dữ liệu đơn giá tính trên một mét vuông CFA cho các
loại công trình xây dựng khác nhau và giá được dựa trên các hệ số tiêu chuẩn
như hệ số sử dụng đất, hệ số diện tích lưu thông, hệ số diện tích sử dụng chung
v.v.
Khái toán (cost model) được xác định dựa trên thiết kế phác thảo hoặc thiết kế
sơ bộ. Bản khái toán này sẽ xem xét thông số, các hệ số để dự tính chi phí. Ví
dụ, mặt tiền hay khu vực lưu thông. Các thông số này có thể sử dụng để phát
triển dự toán một cách cụ thể hơn.
Khi thiết kế được triển khai, các chi tiết thiết kế được cung cấp và dự báo chi phí
xây dựng được xác định bởi Tư vấn Quản lý chi phí. Dựa trên thiết kế chi tiết và
bản vẽ sơ bộ, khối lượng và đơn giá được lập để thực hiện Dự toán sơ bộ (cost
plan) - cung cấp thông tin chi tiết về các yếu tố của dự án.
Các dữ liệu chi phí quan trọng, được sử đụng để lập ngân sách, dự báo, dự toán
sơ bộ lấy từ Biểu khối lượng và đơn giá của dự án được đấu thầu trước đây.
Điều này giải thích tại sao SMM rất quan trọng, SMM không chỉ đưa ra cơ sở cho
việc tính toán và áp giá mà còn tạo ra sự nhất quán về đơn giá ở các dự án khác
nhau. Tư vấn quản lý chi phí cũng sử dụng cả chỉ số giá để lập, xác định sự
khác nhau về giá ở các địa phương và biến đổi giá theo thời gian về nhân công,
máy móc và vật liệu. Đây là công cụ quản lý chi phí chủ yếu của Tư vấn quản lý
chi phí (Quantity Surveyor) với mục đích đánh giá ngân sách và lập dự toán.
Tư vấn quản lý chi phí của Anh rất giàu kinh nghiệm và chuyên nghiệp, họ sử
dụng nguồn dữ liệu được xây dựng dựa trên kinh nghiệm và các dự án tương tự
đã có nghiên cứu giá thị trường vật liệu, nhân công, máy móc để tập dự toán
ngân sách và chi phí xây dựng, được sử dụng làm cơ sở đánh giá hồ sơ thầu.
thầu phụ mặc dù vẫn dưới sự quản lý nhà thầu chính. Hình thức này cũng phù
hợp khi áp dụng hợp đồng FIDIC.
1.5 Quản lý chi phí trong giai đoạn sau khi ký kết hợp đồng xây dựng
Tại Anh, trong giai đoạn sau khi ký kết hợp đồng xây dựng, phương pháp kiểm
soát chi phí được sử dụng là phương pháp xác định mốc ngân sách và dự báo
ngân sách. Mốc ngân sách được lập bởi Tư vấn quản lý chi phí. Mốc ngân sách
được dùng để so sánh ngân sách ở thời điểm hiện tại và dự báo cho các giai
đoạn trong tương lai. Mốc ngân sách này sẽ được cập nhật bất cứ khi nào có sự
thay đổi quan trọng (các phát sinh), và được cập nhật hàng tháng.
Thanh toán cho Nhà thầu thường được dựa trên các đánh giá hàng tháng về
khối lượng công việc thực hiện theo tính toán của nhà thầu và đơn giá kiểm tra
bởi Tư vấn quản lý chi phí.
Ví dụ: các công việc được thanh toán hàng tháng dựa trên cơ sở tính toán cơ
bản.
Trong trường hợp có những thay đổi được thực hiện theo yêu cầu công việc nhà
thầu sẽ nhận được hướng dẫn cho lệnh thay đổi này, giá trị thay đổi được thoả
thuận giữa nhà thầu và Tư vấn chi phí quản lý. Những lệnh thay đổi có thể đã
được thoả thuận trong biểu khối lượng.
Trong trường hợp chậm trễ nhà thầu có thể yêu cầu kéo dài thời gian và vấn đề
này sẽ được Kiến trúc sư hoặc tư vấn quản lý chi phí xem xét và những chi phí
phát sinh do việc kéo dài thời gian sẽ được tính toán bởi tư vấn quản lý chi phí.
Trong bất cứ hợp đồng nào thường thì thời gian cho phép để tiến hành nhanh
các thủ tục thanh toán cuối cùng sau khi công trình đã hoàn thành là ba tháng.
1.6 Kết luận
- Tư vấn quản lý chi phí (Quantity Surveyor) đóng vai trò vô cùng quan trọng
trong quản lý chi phí xây dựng ở Anh. Đó là điểm mạnh trong hệ thống của Anh.
Bởi vì, tư vấn quản lý chi phí chịu trách nhiệm quản lý chi phí xây dựng từ khởi
đầu đến khi dự án được hoàn thành. Tư vấn quản lý chi phí chịu trách nhiệm
kiểm soát chi phí từ ngân sách đến thanh toán cuối cùng. Mặc dù vậy, việc áp
dụng ở Việt Nam không dễ vì không có tổ chức chuyên nghiệp nào để phát triển
- Quản lý việc thanh - quyết toán
- Quản lý hóa đơn, chứng từ và các văn bản pháp lý liên quan.
- Quản lý hợp đồng với chủ đầu tư
- Cung cấp báo cáo dưới dạng bản in và điện tử
GIỚI THIỆU MỘT SỐ TÍNH NĂNG - CSM
- Quản lý, thêm mới, cập nhật định mức công ty, công trình xây dựng. Bảng
giá công trình tại thời điểm thực hiện dự án
- Quản lý danh mục, khối lượng công việc. Hỗ trợ tính toán khối lượng công
việc thông qua việc bóc tách tiên lượng hoặc qua một tập hợp thư viện
các "mẫu cấu kiện"
- Quản lý tiến độ kế hoạch và thực tế của dự án thông qua sơ đồ Gantt
- Quản lý vật tư công trường, hiển thị trực quan các biểu đồ nhu cầu vật liệu,
nhân công, máy, tài chính
- Quản lý nhật ký công trường về vật liệu, nhân công, máy, tài chính và thi
công